πτικακυστικ\acctonosη Σ\acctonosυνθεση Φων\acctonosης
Σ\acctonosυντµη Βιβλιγραφικ\acctonosη Ανασκ\acctonosπηση
Περ\acctonosιληψη
Ηπαρ\acctonosυσαβιβλιγραφικ\acctonosηανασκ\acctonosπησηµελετ\acctonosαειτπρ\acctonosβληµατηςπτικακυστικ\acctonosηςσ\acctonosυνθεσηςφων\acctonosης. υσιαστικ\acctonosα δηλαδ\acctonosη εξετ\acctonosαζυµε πως µπρ\acctonosυµε απ\acctonos κ\acctonosαπι κε\acctonosιµεν εισ\acctonosδυ να συνθ\acctonosεσυµε µια ανθρωπ\acctonosµρφη πτικ\acctonosη ρ\acctonosη καθ\acctonosως επ\acctonosισης και την αντ\acctonosιστιχη φων\acctonosη. Εξαιτ\acctonosιας της πλ\acctonosυ µεγ\acctonosαλης πλυπλκ\acctonosτητας τυ πρβλ\acctonosηµατς αυτ\acctonosυ, χρει\acctonosαζεται να τ µελετ\acctonosησυµε σε δ\acctonosυ επιµ\acctonosερυς τµ\acctonosηµατα. Συγκεκριµ\acctonosενα, αυτ\acctonos της σ\acctonosυνθεσης φων\acctonosης απ\acctonos κε\acctonosιµεν (text-to-speech synthesis) καθ\acctonosως και τη σ\acctonosυνθεση ανθρωπ\acctonosµρφης ρ\acctonosης απ\acctonos φων\acctonosη. Σε \acctonosτι αφρ\acctonosα τη σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης µελετ\acctonosαµε τ\acctonosσ τα δ\acctonosικτυα πυ κ\acctonosανυν την απεικ\acctonosνιση απ\acctonos τ κε\acctonosιµεν σε κ\acctonosαπια ενδι\acctonosαµεση αναπρ\acctonosασταση καθ\acctonosως επ\acctonosισης και τα δ\acctonosικτυα πυ παρ\acctonosαγυν φων\acctonosη απ\acctonos τις ενδι\acctonosαµεσες αυτ\acctonosες αναπραστ\acctonosασεις. Ως πρς την πτικ\acctonosη σ\acctonosυνθεση, κατηγριπι\acctonosυµε τις πρσεγγ\acctonosισεις µε β\acctonosαση τ αν παρ\acctonosαγυν ανθρ\acctonosωπινα πρ\acctonosσωπα \acctonosη ανθρωπ\acctonosµρφες φιγ\acctonosυρες. Πρσπ\acctonosαθεια γ\acctonosινεται επ\acctonosισης να παρυσιαστε\acctonosι η σηµασ\acctonosια της επιλγ\acctonosης των µντ\acctonosελων πρσ\acctonosωπυ στη δε\acctonosυτερη περ\acctonosιπτωση. Καθ\acctonosλη την \acctonosεκταση της ανασκ\acctonosπησης, παρυσι\acctonosαζυµε τις σηµαντικ\acctonosτερες, κατ\acctonosα τη γν\acctonosωµη µας, εργασ\acctonosιες και στα δ\acctonosυ αυτ\acctonosα πεδ\acctonosια, πρσπαθ\acctonosωντας να δ\acctonosωσυµε β\acctonosαση στα πλενεκτ\acctonosηµατα και µεινεκτ\acctonosηµατα της κ\acctonosαθε µιας.
Περιεχ\acctonosµενα
- 1 Εισαγωγ\acctonosη
- 2 Τπρ\acctonosβληµαµετατρπ\acctonosηςκειµ\acctonosενυσεφων\acctonosη
- 3 Απεικ\acctonosνιση κειµ\acctonosενυ σε φασµατγρ\acctonosαφηµα και end-to-end πρσεγγ\acctonosισεις στη σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης
- 4 Τ πρ\acctonosβληµα µετατρπ\acctonosης φων\acctonosης σε ανθρωπ\acctonosµρφη πτικ\acctonosη ρ\acctonosη.
- 5 Σ\acctonosυνψηκαιΣυµπερ\acctonosασµατα
- Αναφρ\acctonosες
1 Εισαγωγ\acctonosη
H αλληλεπ\acctonosιδραση ανθρ\acctonosωπυ-µηχαν\acctonosης (human computer interaction) στν αι\acctonosωνα αυξ\acctonosανεται µε ραγδα\acctonosιυς ρυθµ\acctonosυς, εξαιτ\acctonosιας της συνεχ\acctonosµενης τεχνλγικ\acctonosης εξ\acctonosελιξης. Ειδικ\acctonosτερα σε καθηµεριν\acctonos πλ\acctonosεν επ\acctonosιπεδ , σε µικρ\acctonosτερ \acctonosη µεγαλ\acctonosυτερ βαθµ\acctonos, \acctonosεχυµε επαφ\acctonosη µε εικνικ\acctonosυς, φυσικ\acctonosυς \acctonosη \acctonosεξυπνυς πρ\acctonosακτρες (agents11 1 Ωςπρ\acctonosακτρας(agent) νε\acctonosιται µια ντ\acctonosτητα η π\acctonosια αντιλαµβ\acctonosανεται τ περιβ\acctonosαλλν της µ\acctonosεσω αλληλεπ\acctonosιδρασης µε αυτ\acctonos. Παρ\acctonosαδειγµα φυσικ\acctonosυ agent ε\acctonosιναι \acctonosενα ρµπ\acctonosτ εν\acctonosω εικνικ\acctonosυ \acctonosενα avatar.). Πι συγκεκριµ\acctonosενα αυτ\acctonosι ι agents συµµετ\acctonosεχυν σε πληθ\acctonosωρα εφαρµγ\acctonosων απ\acctonos καθηµεριν\acctonosες δραστηρι\acctonosτητες (chatbots, πλ\acctonosηγηση στ διαδ\acctonosικτυ) µ\acctonosεχρι και παιδαγωγικ\acctonosυς σκπ\acctonosυς (learning assistants) [Johnson et al., 2000].
Ητεχνητ\acctonosηνηµσ\acctonosυνη(artificial intelligence) απσκπε\acctonosι στ να µεγιστπι\acctonosησει τη φυσικ\acctonosτητα στην αλληλεπ\acctonosιδραση ανθρ\acctonosωπυ µηχαν\acctonosης. Λαµβ\acctonosανντας υπ\acctonosψιν τ γεγν\acctonosς \acctonosτι η βασικ\acctonosη συνιστ\acctonosωσα επικινων\acctonosιας ε\acctonosιναι η µιλ\acctonosια και συνεπακ\acctonosλυθα η ανθρ\acctonosωπινη φων\acctonosη, αντιλαµβαν\acctonosµαστε τ π\acctonosσ ζωτικ\acctonosης σηµασ\acctonosιας ε\acctonosιναι η αν\acctonosαπτυξη αλγρ\acctonosιθµων πυ παρ\acctonosαγυν ρεαλιστικ\acctonosη ανθρ\acctonosωπινη φων\acctonosη. Λ\acctonosγω \acctonosµως της πλυτρπικ\acctonosης (multimodal) φ\acctonosυσης της φων\acctonosης [Ekman, 1984] εξ\acctonosισυ σηµαντικ\acctonos ε\acctonosιναι να παρ\acctonosαξυµε και πτικ\acctonosη φωτρεαλιστικ\acctonosη πληρφρ\acctonosια. \acctonosΕχει απδειχθε\acctonosι \acctonosαλλωστε απ\acctonos µελετητ\acctonosες πως συνδυασµ\acctonosς πτικ\acctonosης και φωνητικ\acctonosης πληρφρ\acctonosιας επιφ\acctonosερει τα καλ\acctonosυτερα δυνατ\acctonosα απτελ\acctonosεσµατα ως πρς την ευρωστ\acctonosια της επικινων\acctonosιας [Sumby and Pollack, 1954].
Ηπαρ\acctonosυσαβιβλιγραφικ\acctonosηανασκ\acctonosπησηπραγµατε\acctonosυεταιτπρ\acctonosβληµατηςπτικακυστικ\acctonosηςσ\acctonosυνθεσηςφων\acctonosης(audio-visual speech synthesis). Σκπ\acctonosς τυ υπ\acctonos εξ\acctonosεταση πρβλ\acctonosηµατς ε\acctonosιναι δθε\acctonosισας γραπτ\acctonosης περιγραφ\acctonosης να παρ\acctonosαξυµε \acctonosενα φωτ-ρεαλιστικ\acctonos β\acctonosιντε τ π\acctonosι θα συνδε\acctonosυεται απ\acctonos \acctonosενα επιπλ\acctonosεν σ\acctonosηµα φων\acctonosης. Φυσικ\acctonosα τ\acctonosσ η πτικ\acctonosη \acctonosσ και η ακυστικ\acctonosη συνιστ\acctonosωσα πυ συντ\acctonosιθενται θα πρ\acctonosεπει να ε\acctonosιναι συγχρνισµ\acctonosενες.
1.1 Περιγραφ\acctonosητυΠρβλ\acctonosηµατς
Μετατπ\acctonosιζνταςτηνπαρυσ\acctonosιασησεπιτεχνικ\acctonosεπ\acctonosιπεδµπρ\acctonosυµενακ\acctonosανυµετιςακ\acctonosλυθεςγενικ\acctonosεςπαρατηρ\acctonosησεις. \acctonosπως \acctonosισως ε\acctonosιναι φανερ\acctonos τ πρ\acctonosβληµα της πτικακυστικ\acctonosης σ\acctonosυνθεσης φων\acctonosης διαιρε\acctonosιται σε δ\acctonosυ υπ\acctonos-πρβλ\acctonosηµατα και συγκεκριµ\acctonosενα τη σ\acctonosυνθεση
- •
φων\acctonosηςαπ\acctonosκε\acctonosιµεν(text-to-speech synthesis)
- •
πτικ\acctonosηςσυνιστ\acctonosωσαςαπ\acctonosηχητικ\acctonosσ\acctonosηµα
Καιταδ\acctonosυπρβλ\acctonosηµατα\acctonosεχυνµελετηθε\acctonosιστηβιβλιγραφ\acctonosιααλλ\acctonosατενδιαφ\acctonosερντωνερευνητ\acctonosωνε\acctonosιναισαφ\acctonosωςπρσανατλισµ\acctonosενστησ\acctonosυνθεσηφων\acctonosης(speech synthesis) σε σχ\acctonosεση µε τα δ\acctonosυ.
Ε\acctonosιναιγεγν\acctonosςπωςαπ\acctonosτηβιβλιγραφ\acctonosιααπυσι\acctonosαζυνεργασ\acctonosιεςιπ\acctonosιεςµελετ\acctonosανεκαθλικ\acctonosατπρ\acctonosβληµαπυθ\acctonosελυµεναεπιλ\acctonosυσυµε. Αυτ\acctonos φε\acctonosιλεται εν πλλ\acctonosις στην πλυπλκ\acctonosτητα τυ συνδυαστικ\acctonosυ πρβλ\acctonosηµατς πυ θ\acctonosελυµε να επιλ\acctonosυσυµε. Συγκεκριµ\acctonosενα, ακ\acctonosµα και ι δ\acctonosυ γενικ\acctonosες κατευθ\acctonosυνσεις πυ σκιαγραφ\acctonosησαµε πρηγυµ\acctonosενως, χωρ\acctonosιζνται σε επιµ\acctonosερυς περιχ\acctonosες κ\acctonosαθε µ\acctonosια απ\acctonos τις π\acctonosιες χρ\acctonosηζει ιδια\acctonosιτερης ερευνητικ\acctonosης µεταχε\acctonosιρισης. Στη συν\acctonosεχεια παρυσι\acctonosαζυµε µια βιβλιγραφικ\acctonosη ανασκ\acctonosπηση των µεθ\acctonosδων και αλγρ\acctonosιθµων επ\acctonosι των κατευθ\acctonosυνσεων αυτ\acctonosων.
1.2 Σ\acctonosυνθεσηΦων\acctonosης
Μετηραγδα\acctonosιαεξ\acctonosελιξητηςβαθι\acctonosαςµηχανικ\acctonosηςµ\acctonosαθησης(deep learning) ως ερευνητικ\acctonosυ πεδ\acctonosιυ πλλ\acctonosα πρβλ\acctonosηµατα επιλ\acctonosυθηκαν πλ\acctonosυ απδτικ\acctonosτερα απ’\acctonosτι µε παλαι\acctonosτερες πρσεγγ\acctonosισεις [Krizhevsky et al., 2012, LeCun et al., 1998].
Ενααπ\acctonosαυτ\acctonosαταπρβλ\acctonosηµατασταπ\acctonosιαητεχνητ\acctonosηνηµσ\acctonosυνηξεπ\acctonosερασεκατ\acctonosαπλ\acctonosυτιςπρηγ\acctonosυµενεςπρσεγγ\acctonosισειςκαιπλησ\acctonosισασετα\acctonosριατηςανθρ\acctonosωπινης δια\acctonosισθησης ε\acctonosιναι και η σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης [Oord et al., 2016]. Oι παλαι\acctonosτερες πρσεγγ\acctonosισεις βασ\acctonosιζνται στην αν\acctonosαλυση κειµ\acctonosενυ µε σκπ\acctonos την εξαγωγ\acctonosη κ\acctonosαπιων γλωσσικ\acctonosων χαρακτηριστικ\acctonosων τα π\acctonosια δ\acctonosιννται ως ε\acctonosισδ σε κ\acctonosαπι ακυστικ\acctonos µντ\acctonosελ (acoustic model), π.χ GMMs. Τ acoustic model µε τη σειρ\acctonosα τυ τρφδτε\acctonosι την \acctonosεξδ\acctonos τυ, συν\acctonosηθως φασµατγραφ\acctonosηµατα (spectrograms), σε \acctonosενα σ\acctonosυστηµα σ\acctonosυνθεσης φων\acctonosης τ π\acctonosι παρ\acctonosαγει την τελικ\acctonosη συνθετικ\acctonosη φων\acctonosη. Η πραναφερθε\acctonosισα διαδικασ\acctonosια φα\acctonosινεται και στ Σχ\acctonosηµα 1.
Μεταβα\acctonosιννταςτ\acctonosωρασεπρσεγγ\acctonosισειςµεβ\acctonosασητανευρωνικ\acctonosαδ\acctonosικτυα, η βασικ\acctonosη ιδ\acctonosεα ε\acctonosιναι να αντικαταστ\acctonosησυµε τα επιµ\acctonosερυς υπσυστ\acctonosηµατα ε\acctonosιτε µε µια ενια\acctonosια ε\acctonosιτε µε πλλαπλ\acctonosες αρχιτεκτνικ\acctonosες. Για παρ\acctonosαδειγµα ε\acctonosιναι σ\acctonosυνηθες [Wang et al., 2017] \acctonosενα υπδ\acctonosικτυ της συνλικ\acctonosης αρχιτεκτνικ\acctonosης να αναλαµβ\acctonosανει να απεικν\acctonosισει τη λεκτικ\acctonosη περιγραφ\acctonosη (κε\acctonosιµεν) σε καπιυ ε\acctonosιδυς spectrogram και στη συν\acctonosεχεια να χρησιµπιηθε\acctonosι \acctonosενας vocoder, π\acctonosις αναλαµβ\acctonosανει να ανακατσκευ\acctonosασει τ ηχητικ\acctonos σ\acctonosηµα απ\acctonos τη φασµατικ\acctonosη τυ αναπαρ\acctonosασταση.
1.3 Oπτικακυστικ\acctonosη Σ\acctonosυνθεση Φων\acctonosης
ταν αναφερ\acctonosµαστε στ πρ\acctonosβληµα της πτικακυστικ\acctonosης σ\acctonosυνθεσης φων\acctonosης τ\acctonosτε ιδανικ\acctonosα αυτ\acctonos πυ θ\acctonosελυµε να πετ\acctonosυχυµε ε\acctonosιναι να κατασκευ\acctonosασυµε \acctonosεναν αλγ\acctonosριθµ π\acctonosις θα µπρε\acctonosι να εκφ\acctonosερεται µε τν \acctonosιδι τρ\acctonosπ πυ θα τ \acctonosεκανε και \acctonosενας \acctonosανθρωπς. Αυτ\acctonos σηµα\acctonosινει \acctonosτι θα πρ\acctonosεπει αφεν\acctonosς να µπρε\acctonosι να εκδηλ\acctonosωνει τ τι θ\acctonosελει να πει αφετ\acctonosερυ να κ\acctonosανει τις κατ\acctonosαλληλες κιν\acctonosησεις πυ χρησιµπι\acctonosυνε και ι \acctonosιδιι ι \acctonosανθρωπι.
Εξετ\acctonosαζνταςτπρ\acctonosβληµαλ\acctonosιγπιπρσεκτικ\acctonosα, µπρ\acctonosυµε να π\acctonosυµε πως αρχικ\acctonosα, η (παραγ\acctonosµενη) φων\acctonosη σε συνδυασµ\acctonos µε τις εκφρ\acctonosασεις τυ πρσ\acctonosωπυ παρ\acctonosτι ε\acctonosιναι αρκετ\acctonosα συσχετισµ\acctonosενες (correlated) σαν \acctonosεννιες, βρ\acctonosισκνται στην πραγµατικ\acctonosτητα σε δ\acctonosυ τελε\acctonosιως διαφρετικ\acctonosυς χ\acctonosωρυς. Συνεπ\acctonosως θα πρ\acctonosεπει να βρ\acctonosυµε κ\acctonosαπιν (µη-γραµµικ\acctonos) µετασχηµατισµ\acctonos πυ να µας απεικν\acctonosιζει απ\acctonos τν ακυστικ\acctonos στν πτικ\acctonos χ\acctonosωρ αν\acctonosαλγα µε τ τι θ\acctonosελυµε να π\acctonosυµε. Συνλικ\acctonosα θα πρ\acctonosεπει να \acctonosεχυµε \acctonosενα δ\acctonosικτυ τ π\acctonosι θα αναλαµβ\acctonosανει να µαθα\acctonosινει τ\acctonosετιυς µετασχηµατισµ\acctonosυς.
Τακυστικ\acctonosσ\acctonosηµαπεριγρ\acctonosαφεταιε\acctonosιτεαπυεθε\acctonosιαςωςκυµατµρφ\acctonosηε\acctonosιτεµ\acctonosεσωφασµατικ\acctonosωναναπαραστ\acctonosασεων. Ως πρς την πτικ\acctonosη συνιστ\acctonosωσα τ\acctonosωρα θα χρειαστε\acctonosι να κατασκευ\acctonosασυµε µια ανθρωπ\acctonosµρφη κεφαλ\acctonosη (cartoon, avatar) η π\acctonosια να κινε\acctonosιται σε συµφων\acctonosια µε τ ηχητικ\acctonos σ\acctonosηµα. Ιδια\acctonosιτερη \acctonosεµφαση πρ\acctonosεπει να δωθε\acctonosι σε αυτ\acctonos τ πρ\acctonosβληµα καθ\acctonosως εξαιτ\acctonosιας της υψηλ\acctonosης µεταβλητ\acctonosτητας και πλυπλκ\acctonosτητας πυ παρυσι\acctonosαζεται, υπ\acctonosαρχει η πιθαν\acctonosτητα να πρκληθε\acctonosι τ λεγ\acctonosµεν uncanny valley effect22 2 Εξαιτ\acctonosιαςτυεξελιγµ\acctonosενυπτικ\acctonosυσυστ\acctonosηµατςπυ\acctonosεχειαναπτ\acctonosυξει\acctonosανθρωπςατ\acctonosελειεςαναφρικ\acctonosαµετηνπτικ\acctonosησυνιστ\acctonosωσαγ\acctonosιννταιπλ\acctonosυ\acctonosευκλααντιληπτ\acctonosες. [Seyama and Nagayama, 2007, Mori et al., 2012].
2 Τπρ\acctonosβληµαµετατρπ\acctonosηςκειµ\acctonosενυσεφων\acctonosη
Τπρ\acctonosβληµατηςσ\acctonosυνθεσηςφων\acctonosηςαπ\acctonosκε\acctonosιµεν\acctonosηαλλι\acctonosωςText-to-Speech (TTS) Synthesis ε\acctonosιναι \acctonosενα αρκετ\acctonosα δ\acctonosυσκλ πρ\acctonosβληµα πυ καλε\acctonosιται να επιλ\acctonosυσει ταυτ\acctonosχρνα τρ\acctonosια σηµαντικ\acctonosα πρβλ\acctonosηµατα. Αρχικ\acctonosα µια πτικ\acctonosη τυ ε\acctonosιναι \acctonosτι απτελε\acctonosι \acctonosενα πρ\acctonosβληµα απσυµπ\acctonosιεσης (decompression) αφ\acctonosυ υσιαστικ\acctonosα θ\acctonosελει να απεικν\acctonosισει περιρισµ\acctonosενυς γραφικ\acctonosυς-κειµενικ\acctonosυς χαρακτ\acctonosηρες σε µια κυµατµρφ\acctonosη η π\acctonosια απτελε\acctonosιται απ\acctonos αρκετ\acctonosες χιλι\acctonosαδες δε\acctonosιγµατα. Επιπλ\acctonosεν, θα πρ\acctonosεπει να αντιστιχ\acctonosισυµε κ\acctonosαθε µν\acctonosαδα κειµ\acctonosενυ σε \acctonosενα τµ\acctonosηµα µια κυµατµρφ\acctonosης συνεπ\acctonosως λ\acctonosυνντας ταυτ\acctonosχρνα και \acctonosενα πρ\acctonosβληµα συγχρνισµ\acctonosυ-ευθυγρ\acctonosαµµισης (alignment) των δ\acctonosυ συνιστωσ\acctonosων. Τρ\acctonosιτν, καλ\acctonosυµαστε να επιλ\acctonosυσυµε τ ευρ\acctonosυτετ πρ\acctonosβληµα απεικ\acctonosνισης µιας ακλυθ\acctonosιας σε µ\acctonosια \acctonosαλλη, τ π\acctonosι στη βιβλιγραφ\acctonosια αναφ\acctonosερεται ως translation πρ\acctonosβληµα.
Στηνεν\acctonosτητααυτ\acctonosηθαεπικτρωθ\acctonosυµεστηνπεριγραφ\acctonosηπρσεγγ\acctonosισεωντυπρβλ\acctonosηµατςσ\acctonosυνθεσηςφων\acctonosηςµεχρ\acctonosησηβαθι\acctonosωννευρωνικ\acctonosωνδικτ\acctonosυων. Συγκεκριµ\acctonosενα ι πρσεγγ\acctonosισεις αυτ\acctonosες µπρ\acctonosυν να χωριστ\acctonosυν σε δ\acctonosυ επιµ\acctonosερυς κατηγρ\acctonosιες, αν\acctonosαλγα µε τ µ\acctonosερς της διαδικασ\acctonosιας της σ\acctonosυνθεσης πυ εστι\acctonosαζυν. Συγκεκριµ\acctonosενα χωρ\acctonosιζνται:
- •
σεαυτ\acctonosεςπυλ\acctonosυνυντπρ\acctonosβληµατηςπαραγωγ\acctonosηςκυµατµρφ\acctonosηςαπ\acctonosακυστικ\acctonosαχαρακτηριστικ\acctonosα, δηλαδ\acctonosη vocoders
- •
σεαυτ\acctonosεςπυαπεικν\acctonosιζυντιςλεξικ\acctonosεςαναπαραστ\acctonosασειςσεφασµατικ\acctonosπεριεχ\acctonosµενκαισυν\acctonosηθωςσυνδε\acctonosυνταιαπ\acctonosκ\acctonosαπιvocoder
Δενε\acctonosιναιδ\acctonosυσκλκανε\acctonosιςναδειτηναναλγ\acctonosιαµεταξ\acctonosυτωνπαραδσιακ\acctonosωναλγρ\acctonosιθµωνκαιτωνπισ\acctonosυγχρνωνπρσεγγ\acctonosισεωνπυαφρ\acctonosυντηναναπαρ\acctonosαστασητηςκυµατµρφ\acctonosης. Σε \acctonosτι αφρ\acctonosα την κατασκευ\acctonosη µιας end-to-end πρσ\acctonosεγγισης, συν\acctonosηθως χρησιµπι\acctonosυνται δ\acctonosυ δ\acctonosικτυα. \acctonosΕνα πυ απεικν\acctonosιζει τ κε\acctonosιµεν σε ακυστικ\acctonosη πληρφρ\acctonosια και \acctonosεναν vocoder πυ κατασευ\acctonosαζει µια κυµατµρφ\acctonosη βασιζ\acctonosµενς σε αυτ\acctonosες. Για τ λ\acctonosγ αυτ\acctonos ι δ\acctonosυ αυτ\acctonosες πρσεγγ\acctonosισεις δεν θα πρ\acctonosεπει να θεωρ\acctonosυνται διαφρετικ\acctonosες, \acctonosη π\acctonosσ µ\acctonosαλλν αντιπαραθετικ\acctonosες, αλλ\acctonosα συµπληρωµατικ\acctonosες καθ\acctonosως η µ\acctonosια κ\acctonosανει \acctonosαµεση χρ\acctonosηση της \acctonosαλλης. λ\acctonosγς πυ τ συνλικ\acctonos πρ\acctonosβληµα αντιµετωπ\acctonosιζεται σαν δ\acctonosυ επιµ\acctonosερυς υππρβλ\acctonosηµατα \acctonosεγκειται στη δυσκλ\acctonosια και την πλυπλκ\acctonosτητα τυ καθεν\acctonosς. Στη συν\acctonosεχεια περιγρ\acctonosαφυµε αναλυτικ\acctonosα τις δυ αυτ\acctonosες κατηγρ\acctonosιες.
2.1 Neural Vocoders
Στην εν\acctonosτητα αυτ\acctonosη παρυσι\acctonosαζυµαι τις πι ενδιαφ\acctonosερυσες και συγχρ\acctonosνως µε υψηλ\acctonosες επιδ\acctonosσεις πρσεγγ\acctonosισεις σχετικ\acctonosα µε αρχιτεκτνικ\acctonosες πυ χρησιµπι\acctonosυνται ως neural vocoders. \acctonosπως απεικν\acctonosιζεται και στ Σχ\acctonosηµα 3 τα δ\acctonosικτυα αυτ\acctonosα απσκπ\acctonosυν στ να απεικν\acctonosισυν ακυστικ\acctonosα χαρακτηριστικ\acctonosα (acoustic features) στα δε\acctonosιγµατα (τιµ\acctonosες) της αντ\acctonosιστιχης κυµατµρφ\acctonosης . Η παρ\acctonosαµετρς συµβλ\acctonosιζει τις “ελε\acctonosυθερες" παραµ\acctonosετρυς τυ δικτ\acctonosυυ τις π\acctonosιες καλ\acctonosυµαστε να εκπαιδε\acctonosυσυµε µ\acctonosεσω των αλγρ\acctonosιθµων µ\acctonosαθησης [Rumelhart et al., 1986].
Παρ\acctonosατγεγν\acctonosς\acctonosτιυπαχυνπλυ\acctonosαριθµεςπρσεγγ\acctonosισεις, τα βασικ\acctonosα δµικ\acctonosα στιχε\acctonosια πυ τρππι\acctonosυνται ε\acctonosιναι:
- •
ηαρχιτεκτνικ\acctonosητυµντ\acctonosελυαυτ\acctonosυκαθἀυτ\acctonosυ (π.χ dilated convolutions, normalizing flow, GAN)
- •
η/ι συν\acctonosαρτηση/εις κ\acctonosστυς πυ χρησιµπι\acctonosυνται (loss functions)
- •
επιπλ\acctonosενµετασχηµατισµ\acctonosιπυµετασχηµατ\acctonosιζυντπρ\acctonosβληµασεκ\acctonosαπιπιαπλ\acctonos(knowledge-based transforms)
Αφ\acctonosυπεριγρ\acctonosαψαµεταδµικ\acctonosαστιχε\acctonosιατωνπρσεγγ\acctonosισεωνπαραθ\acctonosετυµεεπιγραµµατικ\acctonosακαιτιςεπιµ\acctonosερυςπρσεγγ\acctonosισειςτιςπ\acctonosιεςστησυν\acctonosεχειαπαρυσι\acctonosαζυµεσεµεγαλ\acctonosυτερβ\acctonosαθς. Αρχικ\acctonosα θα παρυσι\acctonosασυµε τις λεγ\acctonosµενες αυτπαλινδρµικ\acctonosες µεθ\acctonosδυς (autoregressive) [Van den Oord et al., 2016], ι π\acctonosιες κ\acctonosανυν χρ\acctonosηση dilated convolutions και ε\acctonosιναι ι πρ\acctonosωτες πυ παρυσ\acctonosιασαν απτελ\acctonosεσµατα πυ πρσεγγ\acctonosιζυν τ ανθρ\acctonosωπιν σ\acctonosυστηµα παραγωγ\acctonosης φων\acctonosης, απ\acctonos \acctonosαπψη πι\acctonosτητας. Ακλυθ\acctonosυν ι µ\acctonosεθδι βασισµ\acctonosενες σε µντ\acctonosελα καννικπιηµ\acctonosενης ρ\acctonosης (normalizing flow) [Rezende and Mohamed, 2015, Kingma et al., 2016, Papamakarios et al., 2017], ι π\acctonosιες µετασχηµατ\acctonosιζυν τ τελικ\acctonos πρ\acctonosβληµα σε πι απλ\acctonosα εφαρµ\acctonosζντας διαδχικ\acctonosυς µετασχηµατισµ\acctonosυς σε µια κατανµ\acctonosη πιθαν\acctonosτητας και τ\acctonosελς θα παρυσι\acctonosασυµε κ\acctonosαπιες µεθ\acctonosδυς πυ βασ\acctonosιζνται στα περ\acctonosιφηµα Generative Adversarial Networks (GANs) [Goodfellow et al., 2014].
2.1.1 Autoregressive Models
Η πρ\acctonosωτη δυλει\acctonosα στ πεδ\acctonosι αυτ\acctonos, πυ εισ\acctonosηγαγε η DeepMind, ε\acctonosιναι τ περ\acctonosιφηµ WaveNet [Oord et al., 2016] τ π\acctonosι υσιαστικ\acctonosα ε\acctonosιναι \acctonosενα πλ\acctonosηρως πιθανκρατικ\acctonos (probabilistic) και autoregressive µντ\acctonosελ. Με \acctonosαλλα λ\acctonosγια, κ\acctonosαθε \acctonosεξδς ε\acctonosιναι µια κατανµ\acctonosη πιθαν\acctonosτητας π\acctonosανω στα δυνατ\acctonosα δε\acctonosιγµατα της κυµατµρφ\acctonosης και ταυτ\acctonosχρνα εξαρτ\acctonosαται απ\acctonos τα δε\acctonosιγµατα \acctonosλων των πρηγ\acctonosυµενων χρνικ\acctonosων βηµ\acctonosατων.
Πρκειµ\acctonosενυναµντελπιηθ\acctonosυνιπλ\acctonosυµακρχρ\acctonosνιεςεξαρτ\acctonosησεις(long-time dependencies) πυ εµφαν\acctonosιζνται στα ηχητικ\acctonosα σ\acctonosηµατα, ι συγγραφε\acctonosις χρησιµπ\acctonosιησαν τις λεγ\acctonosµενες διεσταλµ\acctonosενες συνελ\acctonosιξεις (dilated33 3 Στηβιβλιγραφ\acctonosιααναφ\acctonosερνταικαιωςa-trous πυ στη γαλλικ\acctonosη σηµα\acctonosινει “µε τρ\acctonosυπες”. convolutions). Η βασικ\acctonosη τυς τρππ\acctonosιηση \acctonosεναντι τυ κλασικ\acctonosυ CNN [LeCun et al., 1998] ε\acctonosιναι πως αυξ\acctonosανυν τ δεκτικ\acctonos πεδ\acctonosι (resceptive field) και συνεπ\acctonosως τυς δ\acctonosινει τη δυνατ\acctonosτητα να σχετ\acctonosιζυν δε\acctonosιγµατα της εισ\acctonosδυ τα π\acctonosια απ\acctonosεχυν πλ\acctonosυ στη χρνικ\acctonosη δι\acctonosασταση. Φυσικ\acctonosα \acctonosλα αυτ\acctonosα για να επιτευχθ\acctonosυν απαιτ\acctonosυν αρκετ\acctonosα επ\acctonosιπεδα αυξ\acctonosανντας κατ\acctonosα πλ\acctonosυ τις παραµ\acctonosετρυς τυ µντ\acctonosελυ. Σχηµατικ\acctonosα η βασικ\acctonosη ιδ\acctonosεα φα\acctonosινεται και στ Σχ\acctonosηµα 4.
βασικ\acctonosςλ\acctonosγςγιατηδηµτικ\acctonosτητατυWaveNet ε\acctonosιναι η παραγωγ\acctonosη φων\acctonosης υψηλ\acctonosης πι\acctonosτητας, της π\acctonosιας η φυσικ\acctonosτητα πρσεγγ\acctonosιζει ανθρ\acctonosωπινα επ\acctonosιπεδα. Παρ\acctonosλα αυτ\acctonosα τ WaveNet π\acctonosασχει απ\acctonos δ\acctonosυ πλ\acctonosυ σβαρ\acctonosα ζητ\acctonosηµατα. Τ πρ\acctonosωτ ε\acctonosιναι η χρ\acctonosηση πλλαπλ\acctonosων συναρτ\acctonosησεων κ\acctonosστυς (loss functions) κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της εκπα\acctonosιδευσης τυ δικτ\acctonosυυ πυ µπρε\acctonosι να δηγ\acctonosησει σε αστ\acctonosαθειες \acctonosη σε τετριµµ\acctonosενες λ\acctonosυσεις υψηλ\acctonosης εντρπ\acctonosιας (mode collapse) εαν δεν σταθµιστ\acctonosυν σωστ\acctonosα. Τ δε\acctonosυτερ και \acctonosισως πι ενδιαφ\acctonosερν απ\acctonos πρακτικ\acctonosη σκπι\acctonosα ε\acctonosιναι η υπερβλικ\acctonosα αργ\acctonosη παραγωγ\acctonosη ν\acctonosεων δειγµ\acctonosατων.
Εστι\acctonosαζυµεστo δε\acctonosυτερ µειν\acctonosεκτηµα, τ π\acctonosι ε\acctonosιναι εγγεν\acctonosες χαρακτηριστικ\acctonos της autoregressive φ\acctonosυσης τυ δικτ\acctonosυυ. Μπρε\acctonosι κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της εκπα\acctonosιδευσης τ πρ\acctonosβληµα αυτ\acctonos να µην ε\acctonosιναι εµφαν\acctonosες καθ\acctonosως µας δ\acctonosιδεται η κυµατµρφ\acctonosη εξ\acctonosδυ και συνεπ\acctonosως \acctonosλι ι υπλγισµ\acctonosι µπρ\acctonosυν να παραλληλπιηθ\acctonosυν, παρ\acctonosλα αυτ\acctonosα κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια σ\acctonosυνθεσης θα πρ\acctonosεπει να περιµ\acctonosενυµε τ δ\acctonosικτυ να παρ\acctonosαξει \acctonosενα δε\acctonosιγµα πρκειµ\acctonosενυ να παρ\acctonosαξυµε τ επ\acctonosµεν. Συνεπ\acctonosως η διαδικασ\acctonosια σ\acctonosυνθεσης δεν µπρε\acctonosι να παραλληλπιηθε\acctonosι. ι τρ\acctonosπι πυ \acctonosεχυνε πρταθε\acctonosι στη βιβλιγραφ\acctonosια για να αντιµετωπιστ\acctonosυν τα πρβλ\acctonosηµατα αργ\acctonosης σ\acctonosυνθεσης χωρ\acctonosιζνται σε µεθ\acctonosδυς πυ τε\acctonosινυν να παραλληλπι\acctonosησυν \acctonosη/και να απλπι\acctonosησυν τυς εµπλεκ\acctonosµενυς υπλγισµ\acctonosυς (engineering based acceleration) και σε µεθ\acctonosδυς πυ τε\acctonosινυν να χρησιµπι\acctonosησυν κ\acctonosαπια γν\acctonosωση απ\acctonos πεδ\acctonosια \acctonosπως η επεξεργασ\acctonosια σ\acctonosηµατς (knowledge-based acceleration).
Engineering Based Acceleration. Σε αυτ\acctonosη την κατηγρ\acctonosια αν\acctonosηκει τ WaveRNN [Kalchbrenner et al., 2018] πυ ε\acctonosιναι µια πι απδτικ\acctonosη πρσ\acctonosεγγιση τυ αρχικ\acctonosυ WaveNet. Η βασικ\acctonosη ιδ\acctonosεα π\acctonosισω απ\acctonos αυτ\acctonosη την πρσ\acctonosεγγιση ε\acctonosιναι πως µπρ\acctonosυµε να παρ\acctonosαξυµε πλλαπλ\acctonosα δε\acctonosιγµατα την \acctonosιδια χρνικ\acctonosη στιγµ\acctonosη. \acctonosΑρα αν\acctonosαλγα µε τ π\acctonosσα δε\acctonosιγµατα επιλ\acctonosεγυµε να παρ\acctonosαξυµε σε κ\acctonosαθε β\acctonosηµα τ\acctonosσ πι γρ\acctonosηγρη γ\acctonosινεται η πρσ\acctonosεγγισ\acctonosη µας. Φυσικ\acctonosα υπ\acctonosαρχει \acctonosενα trade-off µεταξ\acctonosυ τυ πλ\acctonosηθυς των παραγ\acctonosµενων δειγµ\acctonosατων και της τελικ\acctonosης πι\acctonosτητας. Σχηµατικ\acctonosα η πρσ\acctonosεγγιση \acctonosπως παρυσι\acctonosαστηκε στην πρωτ\acctonosτυπη εργασ\acctonosια φα\acctonosινεται στ Σχ\acctonosηµα 5.
Μιαακ\acctonosµηπρσ\acctonosεγγισηπυνµ\acctonosαζεταιFFTNet [Jin et al., 2018] χρησιµπιε\acctonosι \acctonosενα trick πυ θυµ\acctonosιζει τν κλασικ\acctonos αλγ\acctonosριθµ FFT [Cooley and Tukey, 1965] µιας και χωρ\acctonosιζει τα στιχε\acctonosια εισ\acctonosδυ σε δ\acctonosυ υπκατηγρ\acctonosιες πυ η κ\acctonosαθε µια περι\acctonosεχει τ µισ\acctonos τυ αρχικ\acctonosυ αριθµ\acctonosυ δειγµ\acctonosατων. Τ “σπ\acctonosασιµ" αυτ\acctonos µας επιτρ\acctonosεπει να υπλγ\acctonosισυµε τις τελικ\acctonosες πσ\acctonosτητες µε παρ\acctonosαλληλ τρ\acctonosπ.
Knowledge Based Acceleration. Μια υπσχ\acctonosµενη πρσ\acctonosεγγιση ε\acctonosιναι τ LPCNet [Valin and Skoglund, 2019] τ π\acctonosι, \acctonosπως υπδεικν\acctonosυεται απ\acctonos τ \acctonosνµ\acctonosα τυ, συνδυ\acctonosαζει τη γνωστ\acctonosη LPC µ\acctonosεθδ απ\acctonos την επεξεργασ\acctonosια σηµ\acctonosατων [O’Shaughnessy, 1988] µε τ WaveRNN, πρκειµ\acctonosενυ να αφαιρ\acctonosεσει ρισµ\acctonosεν υπλγιστικ\acctonos φ\acctonosρτ απ\acctonos την αρχικ\acctonosη αρχιτεκτνικ\acctonosη µε απ\acctonosωτερ σκπ\acctonos να κ\acctonosανει την εκπα\acctonosιδευση “ευκλ\acctonosτερη" και να δηµιυργ\acctonosησει γρηγρ\acctonosτερη παραγωγ\acctonosη ν\acctonosεων δειγµ\acctonosατων.
2.1.2 Normalizing Flow Approaches
Αυτ\acctonosη η εν\acctonosτητα εισ\acctonosαγει vocoders πυ εκµεταλλε\acctonosυνται \acctonosενα ισχυρ\acctonos στατιστικ\acctonos εργαλε\acctonosι, τ π\acctonosι χρησιµπιε\acctonosιται για την εκτ\acctonosιµηση της πυκν\acctonosτητας (density estimation) και νµ\acctonosαζεται µαλπιµ\acctonosενη ρ\acctonosη (normalizing flow). \acctonosΕνα γενετικ\acctonos (generative) µντ\acctonosελ βασισµ\acctonosεν στη µ\acctonosεθδ normalizing-flow κατασκευ\acctonosαζεται ως µε µια ακλυθ\acctonosια διαδχικ\acctonosων αναστρ\acctonosεψιµων µετασχηµατισµ\acctonosων [Rezende and Mohamed, 2015, Kingma and Dhariwal, 2018]. Σε γενικ\acctonosες γραµµ\acctonosες, αυτ\acctonosα τα µντ\acctonosελα µαθα\acctonosινυν ρητ\acctonosα (explicitly) την κατανµ\acctonosη δεδµ\acctonosενων και επµ\acctonosενως η συν\acctonosαρτηση κ\acctonosστυς (loss function) ε\acctonosιναι απλ\acctonosως η negative-log-likelihood.
Στπλα\acctonosισιτυπρβλ\acctonosηµατςσ\acctonosυνθεσηςµιλ\acctonosιαςαπ\acctonosκε\acctonosιµεν(TTS), η ιδ\acctonosεα των normalizing flows εισ\acctonosαγεται πρκειµ\acctonosενυ να “απλπιηθε\acctonosι" η απεικ\acctonosνιση πυ καλε\acctonosιται να µ\acctonosαθει τ δ\acctonosικτυ, \acctonosπως φα\acctonosινεται στ Σχ\acctonosηµα 7. Αυτ\acctonos µπρ\acctonosυµε να τ επιτ\acctonosυχυµε εφαρµ\acctonosζντας πλλαπλ\acctonosυς (αντ\acctonosιστρφυς) µετασχηµατισµ\acctonosυς µαλπ\acctonosιησης ρ\acctonosης (normalizing flow) στ one-hot διαν\acctonosυσµατα της εξ\acctonosδυ . Η δια\acctonosισθηση π\acctonosισω απ\acctonos αυτ\acctonos ε\acctonosιναι \acctonosτι µετασχηµατ\acctonosιζυµε ι ακλυθ\acctonosιες µε ισχυρ\acctonosη χρνικ\acctonosη συσχ\acctonosετιση σε ακλυθ\acctonosιες µε ασθεν\acctonosεστερυς χρνικ\acctonosυς συσχετισµ\acctonosυς, απλπι\acctonosωντας \acctonosετσι την διαδικασ\acctonosια σ\acctonosυνθεσης.
Θαπρ\acctonosεπεινασηµειωθε\acctonosι\acctonosτιηεπιλγ\acctonosηδιαφρετικ\acctonosωνεπιµ\acctonosερυςµετασχηµατισµ\acctonosων απφ\acctonosερει φυσικ\acctonosα διαφρετικ\acctonosες χρνικ\acctonosες πλυπλκ\acctonosτητες και επµ\acctonosενως διαφρετικ\acctonosες στρατηγικ\acctonosες εκπα\acctonosιδευσης. Για να συνδ\acctonosεσυµε την παρ\acctonosυσα πρσ\acctonosεγγιση µε την αρχιτεκτνικ\acctonosη WaveNet κ\acctonosανυµε τις εξ\acctonosης δ\acctonosυ παρατηρ\acctonosησεις. Τ WaveNet ε\acctonosιναι πλ\acctonosηρως παραλληλπι\acctonosησµι κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της εκπα\acctonosιδευσης (λ\acctonosγω της συνελικτικ\acctonosης τυ φ\acctonosυσης) απ\acctonos τη στιγµ\acctonosη πυ δ\acctonosινεται η κυµατµρφ\acctonosη εξ\acctonosδυ. Αυτ\acctonos δεν συµβα\acctonosινει µε τη σ\acctonosυνθεση ωστ\acctonosσ, \acctonosπυ η πλ\acctonosηρης κυµατµρφ\acctonosη δεν ε\acctonosιναι διαθ\acctonosεσιµη και πρ\acctonosεπει να περιµ\acctonosενυµε να δηµιυργηθε\acctonosι \acctonosενα δε\acctonosιγµα για να πρχωρ\acctonosησυµε στ επ\acctonosµεν.
Ταµντ\acctonosελαInverse Autoregressive Flow (IAF) [Kingma et al., 2016] \acctonosπως αυτ\acctonosα πυ περιγρ\acctonosαφνται σε αυτ\acctonosην την εν\acctonosτητα συµπεριφ\acctonosερνται µε δυ\accdialytikaικ\acctonos τρ\acctonosπ. Συγκεκριµ\acctonosενα παρυσι\acctonosαζυν χαµηλ\acctonosτερη ταχ\acctonosυτητα εκαπ\acctonosιδευσης και υψηλ\acctonosτερη ταχ\acctonosυτητα σ\acctonosυνθεσης. Αυτ\acctonos συµβα\acctonosινει δι\acctonosτι ι πλλαπλ\acctonosι µετασχηµατισµ\acctonosι πυ εισ\acctonosαγνται αυξ\acctonosανυν την πλυπλκ\acctonosτητα τυ µντ\acctonosελυ µε απτ\acctonosελεσµα να ε\acctonosιναι πι δ\acctonosυσκλ για τ µντ\acctonosελ να µ\acctonosαθει τυς κατ\acctonosαλληλυς normalizing flow µετασχηµατισµ\acctonosυς. Εαν \acctonosµως ι ενδι\acctonosαµεσι µετασχηµατισµ\acctonosι \acctonosηταν γνωστ\acctonosι µε κ\acctonosαπι τρ\acctonosπ τ\acctonosτε η διαδικασ\acctonosια της σ\acctonosυνθεσης θα \acctonosηταν πλ\acctonosυ πι απλ\acctonosη.
ΤParallelWaveNet [Oord et al., 2017] ε\acctonosιναι µια δυλει\acctonosα απ\acctonos τυς \acctonosιδιυς συγγραφε\acctonosις µε τ αρχικ\acctonos WaveNet. Σε αυτ\acctonosην εισ\acctonosαγεται η λεγ\acctonosµενη Probability Density Distillation πυ στχε\acctonosυει να συνδυ\acctonosασει τα πλενεκτ\acctonosηµατα και απ\acctonos τα δ\acctonosυ µντ\acctonosελα. Με \acctonosαλλα λ\acctonosγια, δεδµ\acctonosενυ εν\acctonosς πρ-εκπαιδευµ\acctonosενυ WaveNet (parent), εκπαιδε\acctonosυει \acctonosενα IAF WaveNet, \acctonosπως φα\acctonosινεται στ Σχ\acctonosηµα 8. H τεχνικ\acctonosη knowledge distillation [Ba and Caruana, 2014, Hinton et al., 2015] επιταχ\acctonosυνει τη διαδικασ\acctonosια εκπα\acctonosιδευσης, καθ\acctonosως ι ενδι\acctonosαµεσες κατανµ\acctonosες δ\acctonosιννται τ\acctonosωρα απ\acctonos τ parent (γνικ\acctonos) µντ\acctonosελ σε \acctonosλες τις ενδι\acctonosαµεσες ρ\acctonosες. Αυτ\acctonos \acctonosεχει ως απτ\acctonosελεσµα την αρκετ\acctonosα ταχ\acctonosυτερη εκπα\acctonosιδευση καθ\acctonosως επ\acctonosισης και την ταχ\acctonosυτερη σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης.
Μιαακ\acctonosµηπιαπτελεσµατικ\acctonosηπρσ\acctonosεγγισηεισ\acctonosηχθηµ\acctonosεσωτυλεγ\acctonosµενυClariNet [Ping et al., 2019], η π\acctonosια σε αντ\acctonosιθεση µε τυς συγγραφε\acctonosις τυ Parallel WaveNet, χρησιµπιε\acctonosι αρκετ\acctonosα απλ\acctonosυστερυς ενδι\acctonosαµεσυς µετασχηµατισµ\acctonosυς και συγκεκριµ\acctonosενα διαδχικ\acctonosυς Gaussian. H διαδικασ\acctonosια εκµ\acctonosαθησης των αντ\acctonosιστιχων παραµ\acctonosετρων \acctonosεγκειται στην ελαχιτπ\acctonosιηση µιας µαλπιηµ\acctonosενης (regularized) KL-divergence (απ\acctonosκλιση) µεταξ\acctonosυ των υψηλ\acctonosων κρυφ\acctonosων των κατανµ\acctonosων εξ\acctonosδων τυς.
Σ\acctonosυγκριση Parallel WaveNet και ClariNet. Παρ\acctonosλ πυ και τα δ\acctonosυ δ\acctonosικτυα συνθ\acctonosετυν την µιλ\acctonosια µε παρ\acctonosαλληλ τρ\acctonosπ, χρει\acctonosαζνται πλλαπλ\acctonosες συναρτ\acctonosησεις κ\acctonosστυς (loss functions) για να δηµιυργ\acctonosησυν ρεαλιστικ\acctonosη µιλ\acctonosια [Oord et al., 2017, Ping et al., 2019] (η βιβλιγραφ\acctonosια αναφ\acctonosερει τ πρ\acctonosβληµα “ρµπτικ\acctonosης-µεταλλικ\acctonosης" φων\acctonosης ως τ συνηθ\acctonosεστερ) και για να απφ\acctonosυγυν πρβλ\acctonosηµατα mode collapse. Επιπλ\acctonosεν, τ Parallel WaveNet χρησιµπιε\acctonosι µια Mixture of Logistics (MoL) κατανµ\acctonosη για τν πρ-εκπαιδευµ\acctonosεν parent WaveNet. Η κατανµ\acctonosη αυτ\acctonosη \acctonosµως δεν διαθ\acctonosετει λ\acctonosυση κλειστ\acctonosης µρφ\acctonosης για την απ\acctonosκλιση KL και αντἀυτ\acctonosυ χρησιµπιε\acctonosιται εκτ\acctonosιµηση τ\acctonosυπυ Monte Carlo [Ceperley et al., 1977, Doubilet et al., 1985]. Η πρσ\acctonosεγγιση Monte Carlo αναπ\acctonosφευκτα εισ\acctonosαγει µια ανταλλαγ\acctonosη (trade-off) µεταξ\acctonosυ σταθερ\acctonosτητας και ταχ\acctonosυτητας. Τ ClariNet, απ\acctonos την \acctonosαλλη πλευρ\acctonosα, πρ\acctonosτεινε τη χρ\acctonosηση µιας και µ\acctonosν κατανµ\acctonosης Gauss, η KL απ\acctonosκλιση της π\acctonosιας εκφρ\acctonosαζεται µε κλειστ\acctonosη µρφ\acctonosη και παρ\acctonosτι πι απλ\acctonosη επιλ\acctonosυει µερικ\acctonosως την αστ\acctonosαθεια πυ εισ\acctonosαγει η πρσ\acctonosεγγιση τυ Monte Carlo πυ κ\acctonosανει χρ\acctonosηση τ Parallel WaveNet.
Επιλ\acctonosυντας πρβλ\acctonosηµατα αστ\acctonosαθειας. Με σκπ\acctonos τ\acctonosωρα να αντιµετωπιστε\acctonosι τ πρ\acctonosβληµα της αστ\acctonosαθειας κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της εκπα\acctonosιδευσης \acctonosεχυν πρταθε\acctonosι κ\acctonosαπιες ακ\acctonosµα µ\acctonosεθδι, ι π\acctonosιες επ\acctonosισης βασ\acctonosιζνται στη µ\acctonosεθδ normalizing flow. Συγκεκριµ\acctonosενα µντ\acctonosελα \acctonosπως τ WaveGlow [Prenger et al., 2018], τ FloWaveNet [Kim et al., 2019] και µετ\acctonosεπειτα τ WaveFlow [Ping et al., 2020]. Αυτ\acctonosα τα µντ\acctonosελα δηµιυργ\acctonosυν ταχ\acctonosυτερη σ\acctonosυνθεση και εκπα\acctonosιδευση σε επ\acctonosιπεδ εν\acctonosς σταδ\acctonosιυ, χρησιµπι\acctonosωντας µια µναδικ\acctonosη συν\acctonosαρτηση κ\acctonosστυς. Η χρ\acctonosηση εν\acctonosς µ\acctonosν loss function αντιµετωπ\acctonosιζει επιτυχ\acctonosως τα ζητ\acctonosηµατα σταθερ\acctonosτητας κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια εκπα\acctonosιδευσης. Ωστ\acctonosσ, λ\acctonosγω της απυσ\acctonosιας εν\acctonosς γνικ\acctonosυ µντ\acctonosελυ, η διαδικασ\acctonosια εκπα\acctonosιδευσης διαρκε\acctonosι περισσ\acctonosτερ απ\acctonos εκε\acctonosινη των αντ\acctonosιστιχων distillation πρσεγγ\acctonosισεων (Parallel WaveNet, ClariNet). Μια βασικ\acctonosη ιδ\acctonosεα π\acctonosισω απ\acctonos αµφ\acctonosτερες τις πρσεγγ\acctonosισεις (WaveGlow, FloWaveNet) πυ βασ\acctonosιζνται σε normalizing flows ε\acctonosιναι τελεστ\acctonosης squeeze. Στην υσ\acctonosια η πρ\acctonosαξη αυτ\acctonosη µαδπιε\acctonosι τα ηχητικ\acctonosα δε\acctonosιγµατα σε επιµ\acctonosερυς groups. Στ WaveGlow συγκεκριµ\acctonosενα µαδπι\acctonosυνται τα δε\acctonosιγµατα αν\acctonosα , εν\acctonosω στ FloWaveNet µαδπι\acctonosυνται σε \acctonosαρτια και περριτ\acctonosα. To WaveFlow µε τη σειρ\acctonosα τυ παρ\acctonosεχει µια ενπιηµ\acctonosενη πρσ\acctonosεγγιση η π\acctonosια περι\acctonosεχει τ\acctonosσ τ WaveNet \acctonosσ και τ WaveGlow σαν ειδικ\acctonosες περιπτ\acctonosωσεις. Μελετ\acctonosα στην υσ\acctonosια τ trade-off µεταξ\acctonosυ παραλληλπ\acctonosιησης και χωρητικ\acctonosτητας δικτ\acctonosυυ. Σχηµατικ\acctonosα παραθ\acctonosετυµε τ squeeze operation πυ υλπιε\acctonosι τ WaveGlow καθ\acctonosως επ\acctonosισης και \acctonosενα δµικ\acctonos στιχε\acctonosι της αρχιτεκτνικ\acctonosης τυ.
2.1.3 GAN-based Πρσεγγ\acctonosισεις
Στην εν\acctonosτητα αυτ\acctonosη παρυσι\acctonosαζνται εργασ\acctonosιες ι π\acctonosιες στηρ\acctonosιζνται στα λεγ\acctonosµενα Generative Adversarial Networks (GANs) [Goodfellow et al., 2014] τα π\acctonosια εισ\acctonosηχθησαν τ 2014 και \acctonosεκττε \acctonosεχυν βρει ευρ\acctonosυτατη εφαρµγ\acctonosη στην \acctonosραση υπλγιστ\acctonosων.
Παρ\acctonosλααυτ\acctonosα, η εφαρµγ\acctonosη τυς στ πεδ\acctonosι της µντελπ\acctonosιησης \acctonosηχυ/φων\acctonosης ε\acctonosιναι µ\acctonosεχρι και σ\acctonosηµερα αρκετ\acctonosα περιρισµ\acctonosενη. Συγκεκριµ\acctonosενα πρτ\acctonosαθηκε µια αρχιτεκτνικ\acctonosη υπ\acctonos τ \acctonosνµα GANSynth [Engel et al., 2019], η π\acctonosια χρησιµπιε\acctonosιται για να παρ\acctonosαγει µε συνθετικ\acctonos τρ\acctonosπ διαφρετικ\acctonosα µυσικ\acctonosα ηχχρ\acctonosωµατα µντελπι\acctonosωντας STFT µ\acctonosετρα και φ\acctonosασεις44 4 i.e magnitudes and angles of a complex number.. Mια \acctonosαλλη πρσ\acctonosεγγιση [Neekhara et al., 2019] απεικν\acctonosιζει mel-specs σε απλ\acctonosα magnitude spectorgrams στα π\acctonosια µπρ\acctonosυν να εφαρµστ\acctonosυν κατ\acctonosαλληλι αλγ\acctonosρθµι αν\acctonosακτησης φ\acctonosασης µε απ\acctonosωτερ σκπ\acctonos την ανακατασκευ\acctonosη τυ αρχικ\acctonosυ σ\acctonosηµατς.
Μιαεργασ\acctonosιαπυεφ\acctonosαπτεταιστααντικε\acctonosιµεναπυπραγµατε\acctonosυεταιηπαρ\acctonosυσαβιβλιγραφικ\acctonosηανασκ\acctonosπησηχρησιµπιε\acctonosι\acctonosεναGAN για να κ\acctonosανει distill \acctonosενα autoregressive µντ\acctonosελ πυ παρ\acctonosαγει συνθετικ\acctonosη φων\acctonosη [Yamamoto et al., 2019]. Παρ\acctonosλα αυτ\acctonosα τα πειραµατικ\acctonosα τυς απτελ\acctonosεσµατα \acctonosεδειξαν πως χρησιµπι\acctonosωντας \acctonosενα adversarial loss απ\acctonos µ\acctonosν τυ δεν ε\acctonosιναι αρκετ\acctonos για να συνθ\acctonosεσει υψηλ\acctonosης πι\acctonosτητας κυµατµρφ\acctonosες.
Ηπισχετικ\acctonosηεργασ\acctonosια[Kumar et al., 2019] στη σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης νµ\acctonosαζεται MelGAN και υσιαστικ\acctonosα εισ\acctonosαγει µια non-autoregressive πλ\acctonosηρως συνελικτικ\acctonosη πρσ\acctonosεγγιση πυ παρ\acctonosαγει κυµατµρφ\acctonosες σε \acctonosενα GAN setup. Η πρσ\acctonosεγγιση αυτ\acctonosη ε\acctonosιναι αρκετ\acctonosα πι γρ\acctonosηγρη στην παραγωγ\acctonosη φων\acctonosης απ’\acctonosτι ι αντ\acctonosιστιχες autoregressive και περι\acctonosεχει πλ\acctonosυ λιγ\acctonosτερες παραµ\acctonosετρυς.
Συγκεκριµ\acctonosεναγ\acctonosινεταιλ\acctonosγςγια m. παραµ\acctonosετρυς στ WaveNet [Shen et al., 2018], για m. παραµ\acctonosετρυς στ ClariNet [Ping et al., 2019] και για m παραµ\acctonosετρυς στ WaveGlow [Prenger et al., 2018], µε τ WaveGlow να δ\acctonosινει τις καλ\acctonosυτερες επιδ\acctonosσεις απ\acctonos \acctonosαπψη ταχ\acctonosυτητας σ\acctonosυνθεσης. To MelGAN \acctonosεχει τ\acctonosσ µικρ\acctonosτερ αριθµ\acctonos παραµ\acctonosετρων ( m), \acctonosσ και πλ\acctonosυ υψηλ\acctonosτερη ταχ\acctonosυτητα παραγωγ\acctonosης κυµατµρφ\acctonosων.
H αρχιτεκτνικ\acctonosη τυ MelGAN απτελε\acctonosιται πρφαν\acctonosως απ\acctonos \acctonosεναν generator καθ\acctonosως και \acctonosεναν discriminator. Σε \acctonosτι αφρ\acctonosα τ generator ι συγγραφε\acctonosις αναφ\acctonosερυν \acctonosτι τα επιµ\acctonosερυς µεγ\acctonosεθη της αρχιτεκτνικ\acctonosης \acctonosεχυν επιλεγε\acctonosι µε πλ\acctonosυ πρσεκτικ\acctonos τρ\acctonosπ διαφρετικ\acctonosα η πρσ\acctonosεγγιση δεν \acctonosηταν επιτυχ\acctonosης. Για τν discriminator αναφ\acctonosερεται πως χρησιµπιε\acctonosιται µια multi-scale αρχιτεκτνικ\acctonosη πυ περι\acctonosεχει 3 discriminators, καθ\acctonosενας απ\acctonos τυς π\acctonosιυς αναλαµβ\acctonosανει \acctonosηχ διαφρετικ\acctonosης κλ\acctonosιµακας (scale). Αναφ\acctonosερυµε επ\acctonosισης \acctonosτι τα τελικ\acctonosα απτελ\acctonosεσµατα παραγωγ\acctonosης φων\acctonosης κρ\acctonosιθηκαν υπδε\acctonosεστερα \acctonosαλλων πρσεγγ\acctonosισεων \acctonosπως τ WaveGlow και τ WaveNet.
Mια ακ\acctonosµα δυλει\acctonosα ε\acctonosιναι τ TTS-GAN [Bińkowski et al., 2019] πυ υσιαστικ\acctonosα απτελε\acctonosι µια large-scale πρσ\acctonosεγγιση τυ πρβλ\acctonosηµατς σ\acctonosυνθεσης φων\acctonosης. Η υσιαστικ\acctonosη συνεισφρ\acctonosα ε\acctonosιναι πρακτικ\acctonosα η εκπα\acctonosιδευση εν\acctonosς µεγ\acctonosαλης κλ\acctonosιµακας GAN, µε 44h δεδµ\acctonosενων και batch size της τ\acctonosαξης τυ 1024. Σε \acctonosτι αφρ\acctonosα τ generator χρησιµπι\acctonosυνται 567 features ανα 5ms και σταδιακ\acctonosα εφαρµ\acctonosζεται upsampling της αναπαρ\acctonosαστασης, εν\acctonosω υπ\acctonosαρχυν παρ\acctonosαλληλα και residual συνδ\acctonosεσεις. Συνλικ\acctonosα Generator περι\acctonosεχει 30 επ\acctonosιπεδα. Σε \acctonosτι αφρ\acctonosα τν discriminator υσιαστικ\acctonosα χρησιµπι\acctonosυνται πλλαπλ\acctonosι discriminators πυ συγκρ\acctonosινυν τυχα\acctonosια τµ\acctonosηµατα µιας κυµατµρφ\acctonosης για διαφρετικ\acctonosα χρνικ\acctonosα παρ\acctonosαθυρα (µεταβλητ\acctonosτητα αν\acctonosαλυσης ως πρς τ χρ\acctonosν).
2.2 Σ\acctonosυνψη
Στηνεν\acctonosτητααυτ\acctonosησυνψ\acctonosιζυµεταβασικ\acctonosαχαρακτηριστικ\acctonosατωνneural vocoders πυ παρυσι\acctonosαστηκαν. Μια πρ\acctonosωτη κατηγριπ\acctonosιηση µπρε\acctonosι να γ\acctonosινει µε β\acctonosαση την αρχιτεκτνικ\acctonosη πρσ\acctonosεγγιση. Συγκεκριµ\acctonosενα µπρ\acctonosυµε να π\acctonosυµε πως ι πρσεγγ\acctonosισεις χωρ\acctonosιζνται σε τρε\acctonosις υπκατηγρ\acctonosιες i) τις autoregressive, και τις non-autoregressive πυ χωρ\acctonosιζνται στις ii) normalizing-flow και στις iii) GAN πρσεγγ\acctonosισεις.
Ωςπρςτηνπι\acctonosτητατηςπαραγ\acctonosµενηςσυνθετικ\acctonosηςφων\acctonosηςταρχικ\acctonosWaveNet [Oord et al., 2016] ε\acctonosιναι µ\acctonosεχρι και σ\acctonosηµερα η καλ\acctonosυτερη δυνατ\acctonosη πρσ\acctonosεγγιση. Παρ\acctonosλα αυτ\acctonosα π\acctonosασχει απ\acctonos δ\acctonosυ πλ\acctonosυ σβαρ\acctonosα ζητ\acctonosηµατα. Αφεν\acctonosς εξαιτ\acctonosιας της autoregressive φ\acctonosυσης και των πλλ\acctonosων παραµ\acctonosετρων παρυσι\acctonosαζει πλ\acctonosυ αργ\acctonosη σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης, καθιστ\acctonosωντας την ακατ\acctonosαλληλη πρσ\acctonosεγγιση για real-time εφαρµγ\acctonosες εν\acctonosω επιπλ\acctonosεν η εκπα\acctonosιδευση ε\acctonosιναι αρκετ\acctonosα επ\acctonosιπνη καθ\acctonosως απαιτε\acctonosιται εκτεταµ\acctonosενη αναζ\acctonosητηση κατ\acctonosαλληλων υπερπαραµ\acctonosετρων \acctonosωστε η πρσ\acctonosεγγιση να συγκλ\acctonosινει τελικ\acctonosα.
Γιατυςπαραπ\acctonosανωλ\acctonosγυς\acctonosεχυνπρταθε\acctonosιτ\acctonosσιπρσεγγ\acctonosισειςnormalizing flow \acctonosπως και ι generative adversarial. Σε \acctonosτι αφρ\acctonosα τις normalizing flow δυλει\acctonosες, ι περισσ\acctonosτερες χρει\acctonosαζνται \acctonosενα πρεκαπιδευµ\acctonosεν γν\acctonosεα WaveNet πρ\acctonosαγµα πυ αυτ\acctonosµατα συνεπ\acctonosαγεται πως πρ\acctonosεπει να εκπαιδε\acctonosυσυµε \acctonosενα τ\acctonosετι µντ\acctonosελ πρ\acctonosωτα. Τ πρ\acctonosβληµα πυ αντιµετωπ\acctonosιζυν ι πρσεγγ\acctonosισεις αυτ\acctonosες ε\acctonosιναι η αργ\acctonosη σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης. Τ parent µντ\acctonosελ χρει\acctonosαζεται καθ\acctonosως ι πρσεγγ\acctonosισεις αυτ\acctonosες αυξ\acctonosανυν τν αριθµ\acctonos των παραµ\acctonosετρων καθιστ\acctonosωντας σχεδ\acctonosν αδ\acctonosυνατ να εκπαιδευτε\acctonosι \acctonosενα τ\acctonosσ γκ\acctonosωδες δ\acctonosικτυ και να πετ\acctonosυχει απτελ\acctonosεσµατα κντ\acctonosα στα ανθρ\acctonosωπινα επ\acctonosιπεδα.
Ηπισηµαντικ\acctonosη\acctonosισωςπρσ\acctonosεγγισηπυεπιλ\acctonosυεικαιταδ\acctonosυπραναφερθ\acctonosενταπρβλ\acctonosηµαταως\acctonosεναβαθµ\acctonosχωρ\acctonosις\acctonosµωςναµει\acctonosωνειπλ\acctonosυτηνπι\acctonosτητατηςπαραγ\acctonosωµενηςφων\acctonosηςε\acctonosιναιτWaveGlow [Prenger et al., 2018] τ π\acctonosι χρησιµπιε\acctonosι \acctonosενα trick παραγωγ\acctonosης πλλ\acctonosων δειγµ\acctonosατων ταυτ\acctonosχρνα και επιπλ\acctonosεν χρησιµπιε\acctonosι \acctonosενα και µ\acctonosν loss κ\acctonosανντας την εκπα\acctonosιδευσ\acctonosη τυ τετριµµ\acctonosενη διαδικασ\acctonosια.
Τ\acctonosελς, τ MelGAN [Kumar et al., 2019] ε\acctonosιναι µια πρσ\acctonosεγγιση η π\acctonosια χρησιµπιε\acctonosι GANs και ε\acctonosιναι η πρ\acctonosωτη πυ πετυχα\acctonosινει καλ\acctonosα απτελ\acctonosεσµατα ως πρς την πι\acctonosτητα της παραγ\acctonosµενης φων\acctonosης, παρ\acctonosλα αυτ\acctonosα υπδε\acctonosεστερα των υπ\acctonosλιπων πρσεγγ\acctonosισεων. Στα θετικ\acctonosα της µεθ\acctonosδυ επ\acctonosισης συγκαταλ\acctonosεγεται χαµηλ\acctonosς αριθµ\acctonosς παραµ\acctonosετρων, εν\acctonosω στα αρνητικ\acctonosα η πλ\acctonosυ πρσεκτικ\acctonosα επιλεγµ\acctonosενη αρχιτεκτνικ\acctonosη τυ generator.
3 Απεικ\acctonosνισηκειµ\acctonosενυσεφασµατγρ\acctonosαφηµακαιend-to-end πρσεγγ\acctonosισεις στη σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης
Η τεχνητ\acctonosη παραγωγ\acctonosη ανθρ\acctonosωπινης µιλ\acctonosιας ε\acctonosιναι γνωστ\acctonosη ως σ\acctonosυνθεση µιλ\acctonosιας. Αυτ\acctonosη η τεχνικ\acctonosη πυ βασ\acctonosιζεται στη µηχανικ\acctonosη εκµ\acctonosαθηση µπρε\acctonosι να εφαρµστε\acctonosι σε πληθ\acctonosωρα εφαρµγ\acctonosων \acctonosπως κε\acctonosιµεν-σε-µιλ\acctonosια, δηµιυργ\acctonosια µυσικ\acctonosης, παραγωγ\acctonosη µιλ\acctonosιας, συσκευ\acctonosες µε δυνατ\acctonosτητα µιλ\acctonosιας, συστ\acctonosηµατα πλ\acctonosηγησης και πρσβασιµ\acctonosτητα για \acctonosατµα µε πρβλ\acctonosηµατα \acctonosρασης. Αλλ\acctonosα πριν πρχωρ\acctonosησυµε, υπ\acctonosαρχυν µερικ\acctonosες συγκεκριµ\acctonosενες, παραδσιακ\acctonosες στρατηγικ\acctonosες για τη σ\acctonosυνθεση µιλ\acctonosιας πυ πρ\acctonosεπει να περιγρ\acctonosαψυµε εν συντµ\acctonosια: συναθριστικ\acctonosες (concatenative) και παραµετρικ\acctonosες (parametric).
Στηνconcatenative πρσ\acctonosεγγιση, ι µιλ\acctonosιες απ\acctonos µια µεγ\acctonosαλη β\acctonosαση δεδµ\acctonosενων χρησιµπι\acctonosυνται για τη δηµιυργ\acctonosια ν\acctonosεας, ακυστικ\acctonosης µιλ\acctonosιας. Σε περ\acctonosιπτωση πυ απαιτε\acctonosιται διαφρετικ\acctonos στυλ µιλ\acctonosιας, χρησιµπιε\acctonosιται µια ν\acctonosεα β\acctonosαση δεδµ\acctonosενων µε φωνητικ\acctonosες φων\acctonosες. Αυτ\acctonos περιρ\acctonosιζει την επεκτασιµ\acctonosτητα αυτ\acctonosης της πρσ\acctonosεγγισης. Η παραµετρικ\acctonosη πρσ\acctonosεγγιση χρησιµπιε\acctonosι µια καταγεγραµµ\acctonosενη ανθρ\acctonosωπινη φων\acctonosη και µια συν\acctonosαρτηση µε \acctonosενα σ\acctonosυνλ παραµ\acctonosετρων πυ µπρ\acctonosυν να τρππιηθ\acctonosυν για να αλλ\acctonosαξυν τη φων\acctonosη. Ωστ\acctonosσ, ι πρσεγγ\acctonosισεις Deep Learning δηµιυργ\acctonosυν µια ακλυθ\acctonosια νευρωνικ\acctonosων µντ\acctonosελων πυ στχε\acctonosυυν στην απεικ\acctonosνιση της ακλυθ\acctonosιας κειµ\acctonosενυ στην πρωτγεν\acctonosη κυµατµρφ\acctonosη \acctonosηχυ.
Στηνεν\acctonosτητααυτ\acctonosηθαµελετ\acctonosησυµεπρσεγγ\acctonosισειςπυβασ\acctonosιζνταικυρ\acctonosιωςστηνκατασκευ\acctonosητυ“front-end" στη σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης. Δηλαδ\acctonosη ρχιτεκτνικ\acctonosες πυ αναλαµβ\acctonosανυν να απεικν\acctonosισυν µια λεκτικ\acctonosη περιγραφ\acctonosη σε κ\acctonosαπια ενδι\acctonosαµεση ακυστικ\acctonosη αναπαρ\acctonosασταση απ\acctonos την π\acctonosια µετ\acctonosα θα συντεθε\acctonosι τ τελικ\acctonos ηχητικ\acctonos σ\acctonosηµα.
3.1 Πρσεγγ\acctonosισειςστηβιβλιγραφ\acctonosια
Στηνεν\acctonosτητααυτ\acctonosηθαπαρυσι\acctonosασυµεκ\acctonosαπιεςδυλει\acctonosεςπυεστι\acctonosαζυνε\acctonosιτεστπρ\acctonosωτκµµ\acctonosατιτηςπαραγωγ\acctonosηςspectrogram (seq2seq τυ Σχ\acctonosηµατς 11) απ\acctonos κε\acctonosιµεν ε\acctonosιτε στην πλ\acctonosηρη end-to-end πρσ\acctonosεγγιση. Σχηµατικ\acctonosα η διαδικασ\acctonosια φα\acctonosινεται παρακ\acctonosατω. Να σηµειωθε\acctonosι πως τ σχ\acctonosηµα αναφ\acctonosερεται στην παραγωγ\acctonosη mel-spectrogram, εν\acctonosω τ πρ\acctonosασιν πλα\acctonosισι πυ αναγρ\acctonosαφει MelGAN Generator µπρε\acctonosι να αντικατσταθε\acctonosι απ\acctonos πιαδ\acctonosηππτε neural vocoder αρχιτεκτνικ\acctonosη.
Μιαπρσ\acctonosεγγισηστησ\acctonosυνθεσηφων\acctonosηςαπ\acctonosκε\acctonosιµεναπτελε\acctonosιη“τριλγ\acctonosια" της Baidu µε \acctonosνµα DeepVoice 1 [Arik et al., 2017b], DeepVoice 2 [Arik et al., 2017a] και DeepVoice 3 [Ping et al., 2018]. Στην τρ\acctonosιτη πρσ\acctonosεγγιση πυ ε\acctonosιναι και η πι λκληρωµ\acctonosενη ι συγγραφε\acctonosις εισ\acctonosηγαγαν µια πλ\acctonosηρως συνελικτικ\acctonosη (fully convolutional) αρχιτεκτνικ\acctonosη η π\acctonosια επιπλ\acctonosεν ε\acctonosιχε και µηχανισµ\acctonosυς πρσχ\acctonosης (attention mechanism). Σκπ\acctonosς της αρχιτεκτνικ\acctonosης αυτ\acctonosης ε\acctonosιναι να απεικν\acctonosισει textual features \acctonosπως characters, phonemes και stresses σε διαφρετικ\acctonosες παραµ\acctonosετρυς εν\acctonosς vocoder \acctonosπως mel-band spectrograms, linear-scale log magnitude spectrograms, θεµελι\acctonosωδης συχν\acctonosτητα (), spectral envelope και παραµ\acctonosετρυς απεριδικ\acctonosτητας (aperiodicity). Αυτ\acctonosες ι παρ\acctonosαµετρι χρησιµπι\acctonosυνται στη συν\acctonosεχεια ως ε\acctonosισδι για τν vocoder. H συνλικ\acctonosη αρχιτεκτνικ\acctonosη \acctonosεχει τρ\acctonosια µ\acctonosερη και συγκεκριµ\acctonosενα \acctonosεναν encoder πυ πα\acctonosιρνει τα textual features σε µια “εσωτερικ\acctonosη" απεικ\acctonosνιση, \acctonosεναν decoder πυ απκωδικπιε\acctonosι τις ενδι\acctonosαµεσες αυτ\acctonosες αναπαραστ\acctonosασεις και τ\acctonosελς \acctonosεναν converter πυ πρβλ\acctonosεπει τις τελικ\acctonosες παραµ\acctonosετρυς τυ vocoder.
Μια\acctonosαλληπρσ\acctonosεγγισηµεαρκετ\acctonosαπιαπλ\acctonosαρχιτεκτνικ\acctonosσχεδιασµ\acctonosε\acctonosιναιτChar2Wav [Sotelo et al., 2017]. To Char2Wav, ε\acctonosιναι \acctonosενα end-to-end µντ\acctonosελ για σ\acctonosυνθεση µιλ\acctonosιας και απτελε\acctonosιται απ\acctonos δ\acctonosυ επιµ\acctonosερυς τµ\acctonosηµατα. \acctonosΕναν reader και \acctonosεναν neural vocoder. reader ε\acctonosιναι \acctonosενα µντ\acctonosελ encoder-decoder µε attention. encoder ε\acctonosιναι \acctonosενα αµφ\acctonosιδρµ (bidirectional) ακλυθιακ\acctonos νευρικ\acctonos δ\acctonosικτυ (RNN) πυ δ\acctonosεχεται κε\acctonosιµεν \acctonosη φων\acctonosηµατα ως εισ\acctonosδυς, εν\acctonosω decoder ε\acctonosιναι επ\acctonosισης \acctonosενα RNN µε attention πυ παρ\acctonosαγει ακυστικ\acctonosα χαρακτηριστικ\acctonosα για τν vocoder. Ως vocoder πρτε\acctonosινεται µια conditional επ\acctonosεκταση τυ SampleRNN [Mehri et al., 2016] πυ παρ\acctonosαγει δε\acctonosιγµατα κυµατµρφ\acctonosης απ\acctonos ενδι\acctonosαµεσες αναπαραστ\acctonosασεις. Σε αντ\acctonosιθεση µε τα παραδσιακ\acctonosα µντ\acctonosελα για τη σ\acctonosυνθεση µιλ\acctonosιας, τ Char2Wav µαθα\acctonosινει να παρ\acctonosαγει \acctonosηχ απευθε\acctonosιας απ\acctonos τ κε\acctonosιµεν.
Απ\acctonosτηνµ\acctonosαδαFacebook AI Research [Taigman et al., 2018] παρυσι\acctonosαστηκε τ VoiceLoop, µια πρσ\acctonosεγγιση πυ µετασχηµατ\acctonosιζει τ κε\acctonosιµεν σε φων\acctonosες ι π\acctonosιες \acctonosεχυν ληφθε\acctonosι in the wild55 5 Σεελε\acctonosυθερηαπ\acctonosδσησηµα\acctonosινεισεµηιδανικ\acctonosες-εργαστηριακ\acctonosες συνθ\acctonosηκες.. Η πρσ\acctonosεγγιση βασ\acctonosιζεται σε \acctonosενα µντ\acctonosελ λειτυργικ\acctonosης µν\acctonosηµης γνωστ\acctonos ως φωνλγικ\acctonos βρ\acctonosχ, τ π\acctonosι κρατ\acctonosα λεκτικ\acctonosες πληρφρ\acctonosιες για µικρ\acctonos χρνικ\acctonos δι\acctonosαστηµα. Απτελε\acctonosιται απ\acctonos \acctonosενα φωνλγικ\acctonos κελ\acctonosι µν\acctonosηµης, πυ αντικαθ\acctonosισταται συνεχ\acctonosως και µια διαδικασ\acctonosια, η π\acctonosια διατηρε\acctonosι µακρπρ\acctonosθεσµες (long-term) αναπαραστ\acctonosασεις στη φωνλγικ\acctonosη µν\acctonosηµη. Τ VoiceLoop κατασκευ\acctonosαζει τη φωνλγικ\acctonosη µν\acctonosηµη εφαρµ\acctonosζντας \acctonosενα buffer λ\acctonosισθησης ως µ\acctonosητρα. ι πρτ\acctonosασεις αναπρ\acctonosιστανται ως λ\acctonosιστα φωνηµ\acctonosατων. Στη συν\acctonosεχεια, \acctonosενα δι\acctonosανυσµα χαµηλ\acctonosης δι\acctonosαστασης απκωδικπιε\acctonosιται απ\acctonos κ\acctonosαθε \acctonosενα απ\acctonos τα φων\acctonosηµατα. Τ τρ\acctonosεχν context vector δηµιυργε\acctonosιται σταθµ\acctonosιζντας την κωδικπ\acctonosιηση των φωνηµ\acctonosατων και αθρ\acctonosιζντας τα σε κ\acctonosαθε χρνικ\acctonos σηµε\acctonosι. Αυτ\acctonos πυ διαφρπιε\acctonosι τ VoiceLoop ε\acctonosιναι η χρ\acctonosηση εν\acctonosς buffer µν\acctonosηµης αντ\acctonosι των συµβατικ\acctonosων RNN, η κιν\acctonosη χρ\acctonosηση µν\acctonosηµης µεταξ\acctonosυ \acctonosλων των διαδικασι\acctonosων και χρ\acctonosηση shallow, πλ\acctonosηρως συνδεδεµ\acctonosενων δικτ\acctonosυων για \acctonosλυς τυς υπλγισµ\acctonosυς.
Στιςend-to-end πρσεγγ\acctonosισεις κατατ\acctonosασσεται και η πρ\acctonosσφατη δυλει\acctonosα της DeepMind [Donahue et al., 2020]. πρτειν\acctonosµενς generator ε\acctonosιναι εµπρ\acctonosσθιας τρφδ\acctonosτησης κ\acctonosανντας τ \acctonosετσι απτελεσµατικ\acctonos τ\acctonosσ στη δι\acctonosαρκεια εκπα\acctonosιδευσης \acctonosσ και κατ\acctonosα τη σ\acctonosυνθεση. Επιπλ\acctonosεν χρησιµπιε\acctonosι \acctonosενα διαφρ\acctonosισιµ alignment σχ\acctonosηµα, τ π\acctonosι βασ\acctonosιζεται στην πρ\acctonosβλεψη της δι\acctonosαρκειας κ\acctonosαθε token. Τ συνλικ\acctonos δ\acctonosικτυ µαθα\acctonosινει µ\acctonosεσω εν\acctonosς συνδυασµ\acctonosυ απ\acctonos adversarial feedback και πλλαπλ\acctonosα losses αναγκ\acctonosαζντας την τελικ\acctonosη κυµατµρφ\acctonosη να µι\acctonosαζει µε την αρχικ\acctonosη σε συνλικ\acctonosη δι\acctonosαρκεια και mel-spectrogram. Επιλ\acctonosεν \acctonosενα soft dynamic time warping εφαρµ\acctonosζεται \acctonosωστε τ δ\acctonosικτυ να µαθα\acctonosινει τπικ\acctonosες χρνικ\acctonosες µεταβλητ\acctonosτητες.
Αρκετ\acctonosεςακ\acctonosµαπρσεγγ\acctonosισειςυπ\acctonosαρχυνστηβιβλιγραφ\acctonosιαπαρ\acctonosλααυτ\acctonosαθαεπικεντρωθ\acctonosυµεσεαυτ\acctonosεςπυδ\acctonosινυντακαλ\acctonosυτερααπτελ\acctonosεσµατακαισερισµ\acctonosενες\acctonosαλλεςανερχ\acctonosµενες.
3.2 Tacotron & Tacotron 2
Και ι δ\acctonosυ δυλει\acctonosες πυ αναφ\acctonosερνται ως Tacotron αι Tacotron 2 απτελ\acctonosυν \acctonosερευνα της Google π\acctonosανω στ πρ\acctonosβληµα της απευθε\acctonosιας συνθεσης φων\acctonosης απ\acctonos κε\acctonosιµεν. Τ Tacotron ε\acctonosιναι τ πρ\acctonosωτ νευρωνικ\acctonos δ\acctonosικτυ πυ π\acctonosετυχε καλ\acctonosυτερα απτελ\acctonosεσµατα απ\acctonos τις παραδσιακ\acctonosες συνδυαστικ\acctonosες (concatenative) και παραµετρικ\acctonosες (parametric) πρσεγγ\acctonosισεις στη σ\acctonosυνθεση µιλ\acctonosιας. Η αρχιτεκτνικ\acctonosη τυ απεικν\acctonosιζεται παρακ\acctonosατω στ σχ\acctonosηµα 12. Τα κ\acctonosυρια πλενεκτ\acctonosηµατ\acctonosα τυ ε\acctonosιναι \acctonosτι µπρε\acctonosι να εκπαιδευτε\acctonosι σε ζε\acctonosυγη \acctonosηχυ κειµ\acctonosενυ πυ τ καθιστ\acctonosα πραγµατικ\acctonosα κατ\acctonosαλληλ για πλλ\acctonosα υπ\acctonosαρχντα σ\acctonosυνλα δεδµ\acctonosενων (ε\acctonosιναι σ\acctonosυνηθες να εκπαιδε\acctonosυνται νευρωνικ\acctonosα δ\acctonosικτυα σε δεδµ\acctonosενα τα π\acctonosια στη βιβλιγραφ\acctonosια \acctonosεχυν χρησιµπιηθε\acctonosι για ASR στ παρεθλ\acctonosν).
Αναλ\acctonosυνταςπρσεκτικ\acctonosατηναρχιτεκτνικ\acctonosητυTacotron [Wang et al., 2017] µπρ\acctonosυµε να παρατηρ\acctonosησυµε τα ακ\acctonosλυθα αρχιτεκτνικ\acctonosα µπλκ. Πρ\acctonosωτα απ ’\acctonosλα ε\acctonosιναι \acctonosενα µντ\acctonosελ sequence-to-sequence πυ απεικν\acctonosιζει one-hot encodings, επ\acctonosιπεδυ χαρακτ\acctonosηρων, σε φασµατγραφ\acctonosηµατα (spectrograms). Συγκεκριµ\acctonosενα µια ακλυθ\acctonosια χαρακτ\acctonosηρων τρφδτε\acctonosιται στν encoder πυ εξ\acctonosαγει διαδχικ\acctonosες αναπαραστ\acctonosασεις κειµ\acctonosενυ. \acctonosΕνας απκωδικπιητ\acctonosης (decoder) πυ βασ\acctonosιζεται σε µηχανισµ\acctonos πρσχ\acctonosης ε\acctonosιναι τ\acctonosτε υπε\acctonosυθυνς για τ “δ\acctonosυσκλ" \acctonosεργ της απεικ\acctonosνισης σε φασµατγρ\acctonosαφηµα. Τ\acctonosελς τ φασµατγρ\acctonosαφηµα πυ παρ\acctonosαγεται συντ\acctonosιθεται σε (συνθετικ\acctonosη) φων\acctonosη µ\acctonosεσω τυ αλγρ\acctonosιθµυ Griffin-Lim hladd citation.
ΤTacotron 2 [Shen et al., 2018] ε\acctonosιναι \acctonosενα πλ\acctonosηρως νευρικ\acctonos µντ\acctonosελ TTS. Απτελε\acctonosιται κυρ\acctonosιως απ\acctonos δ\acctonosυ µ\acctonosερη και συγκεκριµ\acctonosενα απ\acctonos \acctonosενα µντ\acctonosελ seq2seq, τ π\acctonosι απεικν\acctonosιζει χαρακτ\acctonosηρες σε mel-specs καθ\acctonosως και \acctonosενα τρππιηµ\acctonosεν WaveNet Vocoder. Η πλ\acctonosηρης αρχιτεκτνικ\acctonosη ε\acctonosιναι πι απλ\acctonosη απ\acctonos αυτ\acctonosην πυ χρησιµπιε\acctonosιται στ Tacotron, δεδµ\acctonosενυ \acctonosτι χρησιµπι\acctonosυνται µ\acctonosν κλασικ\acctonosα LSTM [Hochreiter and Schmidhuber, 1997] και συνελ\acctonosιξεις. Παρ\acctonosλα αυτ\acctonosα η πλ\acctonosηρης αρχιτεκτνικ\acctonosη παραµ\acctonosενει αρκετ\acctonosα περ\acctonosιπλκη για να εξηγηθε\acctonosι λεπτµερ\acctonosως εδ\acctonosω.
To πι σηµαντικ\acctonos µ\acctonosερς τυ δικτ\acctonosυυ, σ\acctonosυµφωνα µε τυς συγγραφε\acctonosις της εργασ\acctonosιας, ε\acctonosιναι τ τρππιηµ\acctonosεν WaveNet. Με τν \acctonosρ τρππ\acctonosιηση ι συγγραφε\acctonosις σηµα\acctonosινυν \acctonosχι µ\acctonosν τις αρχιτεκτνικ\acctonosες διαφρ\acctonosες (λιγ\acctonosτερες παραµ\acctonosετρυς απ\acctonos τ πρωτ\acctonosτυπ WaveNet), αλλ\acctonosα κυρ\acctonosιως την πρσαρµγ\acctonosη τυ σε χαρακτηριστικ\acctonosα mel. Η κ\acctonosυρια δυλει\acctonosα πυ \acctonosεχει τ\acctonosωρα vocoder ε\acctonosιναι να αναστρ\acctonosεψει τo mel spectrogram.
σναφρ\acctonosατseq2seq τµ\acctonosηµα, τ αθριστικ\acctonos MSE (µ\acctonosεσ τετραγωνικ\acctonos) σφ\acctonosαλµα χρησιµπιε\acctonosιται πριν και µετ\acctonosα τ post-net \acctonosωστε να βηθ\acctonosησει τη σ\acctonosυγκλιση τυ δικτ\acctonosυυ. Yπ\acctonosαρχει \acctonosενα επιπλ\acctonosεν stop token, τ π\acctonosι επιτρ\acctonosεπει στ µντ\acctonosελ να πρσδιρ\acctonosιζει δυναµικ\acctonosα π\acctonosτε να τερµατ\acctonosιζει τη δηµιυργ\acctonosια αντ\acctonosι να δηµιυργε\acctonosι π\acctonosαντα ακλυθ\acctonosιες µιας σταθερ\acctonosης δι\acctonosαρκειας.
Ηδιαδικασ\acctonosιαεκπα\acctonosιδευσηςχωρ\acctonosιζεταιστησυν\acctonosεχειασεδ\acctonosυµ\acctonosερη. Πρ\acctonosωτα απ ’\acctonosλα, τ µντ\acctonosελ seq2seq εκπαιδε\acctonosυεται για να αντιστιχ\acctonosισει τα χαρακτηριστικ\acctonosα απ\acctonos τ χ\acctonosωρ των χαρακτ\acctonosηρων σε mel-spectrograms. ι συγγραφε\acctonosις ισχυρ\acctonosιζνται \acctonosτι µπρ\acctonosυν να εκπαιδε\acctonosυσυν \acctonosενα τ\acctonosετι δ\acctonosικτυ σε µ\acctonosια µ\acctonosν GPU.
σγιαττρππιηµ\acctonosενWaveNet εκπαιδε\acctonosυεται στα πραγµατικ\acctonosα συγχρνισµ\acctonosενα φασµατγραφ\acctonosηµατα (ground true aligned predictions) τυ δικτ\acctonosυυ πρβλ\acctonosεψεων spectrogram. Με \acctonosαλλα λ\acctonosγια, χρησιµπι\acctonosυνται τα φασµατγραφ\acctonosηµατα πυ παρ\acctonosαγει τ αρχικ\acctonos δ\acctonosικτυ αλλ\acctonosα µε µια δ\acctonosιρθωση ως πρς τ συγχρνισµ\acctonos (alignment) τυς. ι συγγραφε\acctonosις ισχυρ\acctonosιζνται \acctonosτι αυτ\acctonosη η µειωµ\acctonosενη \acctonosεκδση WaveNet απαιτ\acctonosυσε 32 GPU για εκπα\acctonosιδευση.
σναφρ\acctonosατιςενδι\acctonosαµεσεςαναπαραστ\acctonosασεις(spectrograms), εκτεν\acctonosης πειραµατισµ\acctonosς µε µια πικιλ\acctonosια απ\acctonos αυτ\acctonosες δε\acctonosιχνει την υπερχ\acctonosη των φασµατγραφηµ\acctonosατων mel. Μια ενδιαφ\acctonosερυσα πτυχ\acctonosη ε\acctonosιναι επ\acctonosισης \acctonosτι τ τµ\acctonosηµα vocoder εκπαιδε\acctonosυτηκε επ\acctonosισης σε mel-specs πυ εξ\acctonosηχθησαν απ\acctonos ground truth \acctonosηχ. Αυτ\acctonos ε\acctonosιχε ως απτ\acctonosελεσµα χειρ\acctonosτερη απ\acctonosδση απ\acctonos εκε\acctonosινη τυ αρχικ\acctonosυ µντ\acctonosελυ.
Τ\acctonosελς, χρησιµπι\acctonosηθηκε µια πι ελαφρι\acctonosα \acctonosεκδση τυ WaveNet, την π\acctonosια ι συγγραφε\acctonosις πιστε\acctonosυυν \acctonosτι κατ\acctonosαφεραν να ενσωµατ\acctonosωσυν στην αρχιτεκτνικ\acctonosη λ\acctonosγω της χρ\acctonosησης των φασµατγραφηµ\acctonosατων mel-spec, καθ\acctonosως τα mel-specs µπρ\acctonosυν να συλλ\acctonosαβυν µακρπρ\acctonosθεσµες εξαρτ\acctonosησεις \acctonosηχυ. Ωστ\acctonosσ, εξακλυθ\acctonosυν να απαιτ\acctonosυνται διασταλτικ\acctonosες συνελ\acctonosιξεις (dilated convolutions), δεδµ\acctonosενυ \acctonosτι παρ\acctonosεχυν στ µντ\acctonosελ επαρκ\acctonosες πλα\acctonosισι στη χρνικ\acctonosη κλ\acctonosιµακα των δειγµ\acctonosατων κυµατµρφ\acctonosης.
3.3 Transformer-based approaches
H επεξεργασ\acctonosια ακλυθιακ\acctonosων δεδµ\acctonosενων \acctonosπως τ κε\acctonosιµεν και \acctonosηχς \acctonosεχυν απασχλ\acctonosησει αρκετ\acctonosα την επιστηµνικ\acctonosη κιν\acctonosτητα. Η παραδσιακ\acctonosη πρσ\acctonosεγγιση αφρ\acctonosα τα λεγ\acctonosµενα RNN, η αιχµ\acctonosη τυ δ\acctonosρατς των π\acctonosιων ε\acctonosιναι τ δι\acctonosασηµ LSTM, τα π\acctonosια ε\acctonosιναι µια πρσπ\acctonosαθεια να επεξεργαστ\acctonosυµε ακλυθ\acctonosιες µεταβλητ\acctonosυ µ\acctonosηκυς. Μια εναλλακτικ\acctonosη πρσ\acctonosεγγιση πυ ε\acctonosιδαµε στη µ\acctonosεχρι τ\acctonosωρα ανασκ\acctonosπηση ε\acctonosιναι η χρ\acctonosηση stacked dilated convolutional layers τα π\acctonosια επιτρ\acctonosεπυν στ δ\acctonosικτυ να µαθα\acctonosινει χρνικ\acctonosες εξαρτ\acctonosησεις σε µεγ\acctonosαλα χρνικ\acctonosα πλα\acctonosισια.
Μιαεπιπλ\acctonosενπρσ\acctonosεγγισηε\acctonosιναιλεγ\acctonosµενςTransformer [Vaswani et al., 2017], π\acctonosις υσιαστικ\acctonosα επεργ\acctonosαζεται ακλυθ\acctonosιες βασιζ\acctonosµενες σε (πυνκ\acctonosυς) µηχανισµ\acctonosυς πρσχ\acctonosης. Χρησιµπι\acctonosωντας πλλαπλ\acctonosες κεφαλ\acctonosες πρσχ\acctonosης (attention heads) µαθα\acctonosινει διαφρετικ\acctonosες “υφ\acctonosες" της ακλυθ\acctonosιας. Η χρ\acctonosηση τυς στην Επεξεργασ\acctonosια Φυσικ\acctonosης Γλ\acctonosωσσας (NLP) \acctonosεχει δ\acctonosωσει τα µ\acctonosεχρι και σ\acctonosηµερα καλ\acctonosυτερα απτελ\acctonosεσµατα (tate-of-the-art) σε πλλ\acctonosα tasks.
Στηνεν\acctonosτητααυτ\acctonosηεξετ\acctonosαζυµεπ\acctonosως\acctonosεχειχρησιµπιηθε\acctonosιαυτ\acctonosηηαρχιτεκτνικ\acctonosηστησ\acctonosυνθεσηµιλ\acctonosιας. Τα δ\acctonosυ βασικ\acctonosα µεινεκτ\acctonosηµατα της πρσ\acctonosεγγισης τυ Tacotron 2 [Shen et al., 2018] ε\acctonosιναι i) η χαµηλ\acctonosη απδτικ\acctonosτητα κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της εκπα\acctonosιδευσης και σ\acctonosυνθεσης, ii) η µη χρ\acctonosηση ακλυθιακ\acctonosων νευρωνικ\acctonosων δικτ\acctonosυων σε \acctonosλη την \acctonosεκταση της αραχιτεκτνικ\acctonosης.
Στπλα\acctonosισιτηςσ\acctonosυνθεσηςφων\acctonosηςαπ\acctonosκε\acctonosιµεν, ερευνητ\acctonosες απ\acctonos τη Microsoft [Li et al., 2019] \acctonosηταν ι πρ\acctonosωτι πυ αντικατ\acctonosεστησαν την αρχιτεκτνικ\acctonosη τυ Tacotron µε µια βασισµ\acctonosενη σε Transformer αρχιτεκτνικ\acctonosη. Τ τµ\acctonosηµα τυ vocoder εξακλυθε\acctonosι να ε\acctonosιναι αρχιτεκτνικ\acctonosη πυ βασ\acctonosιζεται στ WaveNet. µηχανισµ\acctonosς self-attention πλλαπλ\acctonosων κεφαλ\acctonosων (multihead) λ\acctonosυνει απτελεσµατικ\acctonosα τ πρ\acctonosβληµα µακρπρ\acctonosθεσµης εξ\acctonosαρτησης σε ακλυθιακ\acctonosα δεδµ\acctonosενα. Αν και αυτ\acctonosη η πρσ\acctonosεγγιση αυξ\acctonosανει την ταχ\acctonosυτητα εκπα\acctonosιδευσης (λ\acctonosγω πλ\acctonosηρυς παραλληλπ\acctonosιησης), πρκ\acctonosυπτει \acctonosενα επιπλ\acctonosεν ζ\acctonosητηµα πυ ε\acctonosιναι διπλασιασµ\acctonosς των εκπαιδευ\acctonosµενων παραµ\acctonosετρων. Επιπλ\acctonosεν, η εξ\acctonosαρτηση απ\acctonos πρηγ\acctonosυµενες τιµ\acctonosες κατ\acctonosα τη σ\acctonosυνθεση δεν \acctonosαρεται και συνεπ\acctonosως \acctonosυτε και η σχετικ\acctonosη επιβρ\acctonosαδυνση. Η πρτειν\acctonosµενη αρχιτεκτνικ\acctonosη απεικν\acctonosιζεται και στ Σχ\acctonosηµα 14 .
Σεµιαπρσπ\acctonosαθειααντιµετ\acctonosωπισηςτωνπραναφερθ\acctonosεντωνζητηµ\acctonosατων, καθ\acctonosως και πρς την επ\acctonosιτευξη ευρωστ\acctonosιας (η επαν\acctonosαληψη ρισµ\acctonosενων λ\acctonosεξεων ε\acctonosιναι σ\acctonosυνηθες σε µεγ\acctonosαλες πρτ\acctonosασεις), δηµσιε\acctonosυτηκε µια εργασ\acctonosια µε τ \acctonosνµα FastSpeech [Ren et al., 2019]. \acctonosπως αναφ\acctonosερεται στ πρωτ\acctonosτυπ κε\acctonosιµεν “Λαµβ\acctonosανντας υπ\acctonosψιν τη µν\acctonosτνη ευθυγρ\acctonosαµµιση (alignment) µεταξ\acctonosυ κειµ\acctonosενυ και µιλ\acctonosιας, και µε απ\acctonosωτερ σκπ\acctonos την επιτ\acctonosαχυνση της σ\acctonosυνθεσης mel specotrograms, πρτε\acctonosινυµε \acctonosενα ν\acctonosε µντ\acctonosελ (FastSpeech) τ π\acctonosι πα\acctonosιρνει \acctonosενα κε\acctonosιµεν, ακλυθ\acctonosια φωνηµ\acctonosατων, ως ε\acctonosισδ και παρ\acctonosαγει mel-φασµατγραφ\acctonosηµατα non-autoregressively66 6 Δηλαδ\acctonosηκατ\acctonosατησ\acctonosυνθεσηδενχρει\acctonosαζεταιναπεριµ\acctonosενυµεναπαρ\acctonosαξυµε\acctonosεναδε\acctonosιγµαπρκειµ\acctonosενυναπαραχθε\acctonosικ\acctonosαπιµεταγεν\acctonosεστρτυχρνικ\acctonosα."
Συγκεκριµ\acctonosεναχρησιµπιε\acctonosιται\acctonosεναδ\acctonosικτυεµπρ\acctonosσθιαςτρφδ\acctonosτησηςβασισµ\acctonosενσεµηχανισµ\acctonosmultihead self-attention και σε µνδι\acctonosαστατες (1D) συνελ\acctonosιξεις. Εξαιτ\acctonosιας της µη-συµβατ\acctonosτητας µεταξ\acctonosυ των µηκ\acctonosων της ακλυθ\acctonosιας φωνηµ\acctonosατων και τυ mel-spectrogram, χρησιµπιε\acctonosιται \acctonosενας length regulator πυ δειγµατληπτε\acctonosι την ακλυθ\acctonosια φωνηµ\acctonosατων σ\acctonosυµφωνα µε τη δι\acctonosαρκεια τυ κ\acctonosαθε φων\acctonosηµατς, \acctonosωστε τελικ\acctonosα να ταιρι\acctonosαζυν τα δ\acctonosυ µ\acctonosηκη. ρυθµιστ\acctonosης αυτ\acctonosς πρφαν\acctonosως βασ\acctonosιζεται σε \acctonosενα σ\acctonosυστηµα πρ\acctonosβλεψης δι\acctonosαρκειας φων\acctonosηµατς.
ΑνκαιτFastSpeech επιλ\acctonosυει απτελεσµατικ\acctonosα πλλ\acctonosα πρβλ\acctonosηµατα των αρχικ\acctonosων αρχιτεκτνικ\acctonosων πυ βασ\acctonosιζνται σε Transformer, απαιτε\acctonosι ακ\acctonosµα σηµαντικ\acctonos αριθµ\acctonos GPU για να εκαπιδευτε\acctonosι, εν\acctonosω επιπλ\acctonosεν χρει\acctonosαζεται και \acctonosενα γνικ\acctonos (parent) πρ-εκπαιδευµ\acctonosεν δ\acctonosικτυ WaveNet πυ υσιαστικ\acctonosα χωρ\acctonosιζει την εκπα\acctonosιδευση σε δ\acctonosυ στ\acctonosαδια.
3.4 Σ\acctonosυνψηend-to-end µεθ\acctonosδων
Στην εν\acctonosτητα αυτ\acctonosη συνψ\acctonosιζυµε τα θετικ\acctonosα και τα αρνητικ\acctonosα των πρσεγγ\acctonosισεων πυ παρυσι\acctonosασαµε. Συγκεκριµ\acctonosενα θα πρ\acctonosεπει να ανφερθε\acctonosι πως καθαρ\acctonosα απ\acctonos \acctonosαπψη επ\acctonosιδσης τ Tacotron 2 πετυχα\acctonosινει τα καλ\acctonosυτερα δυνατ\acctonosα απτελ\acctonosεσµατα \acctonosπως κρ\acctonosιθηκαν απ\acctonos ανθρ\acctonosωπυς. Στη συν\acctonosεχεια Transformer TTS επιτυγχ\acctonosανει εξ\acctonosισυ καλ\acctonosα απτελ\acctonosεσµατα µε τ Tacotron 2 αλλ\acctonosα αυξ\acctonosανει δραµατικ\acctonosα τν αριθµ\acctonos των παραµ\acctonosετρων και ε\acctonosιναι αργ\acctonosς στη διαδικασ\acctonosια σ\acctonosυνθεσης. Τ\acctonosελς τ FastSpeech φα\acctonosινεται σαν µια υπσχ\acctonosµενη πρσ\acctonosεγγιση παρ\acctonosλα αυτ\acctonosα απαιτε\acctonosι ακ\acctonosµα \acctonosενα γνικ\acctonos µντ\acctonosελ Transformer TTS \acctonosωστε να εκαπιδε\acctonosυσει τ non-autoregressive µντ\acctonosελ παραγωγ\acctonosης mel-spectrograms.
4 Τπρ\acctonosβληµαµετατρπ\acctonosηςφων\acctonosηςσεανθρωπ\acctonosµρφηπτικ\acctonosηρ\acctonosη.
Στην εν\acctonosτητα αυτ\acctonosη θα θ\acctonosελαµε ιδανικ\acctonosα να µελετ\acctonosησυµε τ πρ\acctonosβληµα της πτικακυστικ\acctonosης σ\acctonosυνθεσης φων\acctonosης απ\acctonos κε\acctonosιµεν. Παρ\acctonosλα αυτ\acctonosα στη βιβλιγραφ\acctonosια σπαν\acctonosιζυν ι δυλει\acctonosες πυ µελετ\acctonosυν τ συνλικ\acctonos αυτ\acctonos πρ\acctonosβληµα. λ\acctonosγς πυ γ\acctonosινεται αυτ\acctonos ε\acctonosιναι η πλ\acctonosυ αυξηµ\acctonosενη πλυπλκ\acctonosτητα τυ πρβλ\acctonosηµατς καθ\acctonosως στην υσ\acctonosια τυ λαµβ\acctonosανυν µ\acctonosερς ι ακ\acctonosλυθι µετασχηµατισµ\acctonosι
- •
µετατρπ\acctonosηκειµ\acctonosενυσεφασµατγρ\acctonosαφηµα
- •
µετατρπ\acctonosηφασµατγραφ\acctonosηµατςσεκυµατµρφ\acctonosη(µιλ\acctonosια)
- •
µετατρπ\acctonosηµιλ\acctonosιαςσεανθρωπ\acctonosµρφβ\acctonosιντε
σκπ\acctonosςτωνδ\acctonosυπρηγ\acctonosυµενωνεντ\acctonosητων\acctonosητανναπεριγρ\acctonosαψυµετιςµεθ\acctonosδυςπυακλυθ\acctonosυνταιγιαναεπιτευχθ\acctonosυνιδ\acctonosυπρ\acctonosωτιµετασχηµατισµ\acctonosι. Σε αυτ\acctonosη την εν\acctonosτητα θα επικεντρωθ\acctonosυµε κυρ\acctonosιως στ τρ\acctonosιτ πρ\acctonosβληµα. Υπ\acctonosαρχυν δι\acctonosαφρες κατηγριπι\acctonosησεις αν\acctonosαλγα µε τ πλα\acctonosισι µελ\acctonosετης, αλλ\acctonosα εµε\acctonosις επιλ\acctonosεγυµε να χωρ\acctonosισυµε τις πρσεγγ\acctonosισεις σε δ\acctonosυ επιµ\acctonosερυς. Αυτ\acctonosες πυ απσκπ\acctonosυν να απεικν\acctonosισυν “αληθιν\acctonosα" (δεν πα\acctonosυυν να ε\acctonosιναι συνθετικ\acctonosα) ανθρ\acctonosωπινα πρ\acctonosσωπα και σε αυτ\acctonosες πυ εστι\acctonosαζυν σε ανθρωπ\acctonosµρφες φιγ\acctonosυρες \acctonosπως τα avatars.
4.1 Πρπαρασκευαστικ\acctonosες\acctonosεννιες
Στηνεν\acctonosτητααυτ\acctonosηθαπεριγρ\acctonosαψυµεκ\acctonosαπιεςβασικ\acctonosες\acctonosεννιεςκαικατευθ\acctonosυνσειςιπ\acctonosιεςσυναντ\acctonosωνταικατ\acctonosατηµελ\acctonosετηπρβληµ\acctonosατωνσ\acctonosυνθεσηςανθρωπ\acctonosµρφυπρσ\acctonosωπυαπ\acctonosφων\acctonosη. Η σηµαντικ\acctonosτερη διαφρ\acctonosα µεταξ\acctonosυ των δ\acctonosυ ε\acctonosιναι πως κατ\acctonosα τη σ\acctonosυνθεση ανθρωπ\acctonosµρφων πρσ\acctonosωπων \acctonosπως \acctonosενα avatar χρησιµπιε\acctonosιται κ\acctonosαπι µντ\acctonosελ πρσ\acctonosωπυ (face model) εν\acctonosω στη σ\acctonosυνθεση ρεαλιστικ\acctonosυ πρσ\acctonosωπυ στχε\acctonosυυµε στην ανακασκευ\acctonosη τυ πρσ\acctonosωπυ \acctonosη τµηµ\acctonosατων αυτ\acctonosυ.
Πισυγκεκριµ\acctonosενακατ\acctonosατησ\acctonosυνθεσηavatar χρησιµπι\acctonosυνται µντ\acctonosελα \acctonosπως τα AAΜ [Cootes et al., 1998, Cootes et al., 2001, Matthews and Baker, 2004] και τα 3DMM [Blanz and Vetter, 1999, Blanz and Vetter, 2003, Egger et al., 2020]. Τα ΑΑΜ παρ\acctonosτι αρκετ\acctonosα ε\acctonosυχρηστα δεν πρτιµ\acctonosυνται πλ\acctonosεν στη βιβλιγραφ\acctonosια λ\acctonosγω τυ \acctonosτι συν\acctonosηθως παρ\acctonosαγυν πι “φτωχ\acctonosυς" χ\acctonosωρυς χαρακτηριστικ\acctonosων, \acctonosεναντι των των λεγ\acctonosµενω 3D Morphable Face Models (3DMM).
4.2 πτικ\acctonosησ\acctonosυνθεσηανθρωπ\acctonosµρφηςφιγ\acctonosυραςαπ\acctonosφων\acctonosη
Audio-Driven Facial Animation. Η πρ\acctonosωτη σηµανιτκ\acctonosη δυλει\acctonosα πυ συνδ\acctonosυασε τις σ\acctonosυγχρνες µεθ\acctonosδυς deep learning και π\acctonosετυχε σηµαντικ\acctonosα απτελ\acctonosεσµατα ε\acctonosιναι απ\acctonos την Nvidia [Karras et al., 2017]. Oι συγγραφε\acctonosις αυτ\acctonosης της εργασ\acctonosιας υσιαστικ\acctonosα εισ\acctonosηγαγαν µια µ\acctonosεθδ πυ κ\acctonosανει animate 3D ανθρωπ\acctonosµρφα πρ\acctonosσωπα. Συγκεκριµ\acctonosενα τ δ\acctonosικτυ τυς (σχ\acctonosηµα 16) µαθα\acctonosινει µια απεικ\acctonosνιση απ\acctonos την κυµατµρφ\acctonosη εισ\acctonosδυ σε τρισδι\acctonosαστατες vertex coordinates (συντεταγµ\acctonosενες κρυφ\acctonosων) εν\acctonosς µντ\acctonosελυ πρσ\acctonosωπυ. Η πρσ\acctonosεγγιση τυς εστι\acctonosαζει στην περιχ\acctonosη τυ πρσ\acctonosωπυ και \acctonosχι στα χε\acctonosιλη/στ\acctonosµα \acctonosπως συνηθ\acctonosιζεται απ\acctonos αρκετ\acctonosες \acctonosαλλες εργασ\acctonosιες.
Πρκειµ\acctonosενυναδιαφρπιηθ\acctonosυνιδι\acctonosαφρεςεκφραστικ\acctonosεςδιαφρ\acctonosεςπυδενµπρ\acctonosυνναεξαχθ\acctonosυναπ\acctonosτηχητικ\acctonosσ\acctonosηµααπευθε\acctonosιαςχρησιµπιε\acctonosιταικαι\acctonosεναςεπιπλ\acctonosενlatent (λανθ\acctonosανων-κρυφ\acctonosς) κ\acctonosωδικας π\acctonosις διαισθητικ\acctonosα µντελπιε\acctonosι πιθαν\acctonosες συναισθηµατικ\acctonosες διαφρπι\acctonosησεις στην \acctonosεκφραση. Κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της σ\acctonosυνθεσης αυτ\acctonosς χ\acctonosωρς µπρε\acctonosι να χρησµπιηθε\acctonosι πρκειµ\acctonosενυ να απδωθ\acctonosυν διαφρετικ\acctonosες εκφρ\acctonosασεις στ παραγ\acctonosωµεν πρ\acctonosσωπ.
Ηαρχιτεκτνικ\acctonosηπρσ\acctonosεγγισηπερι\acctonosεχει\acctonosεναFormant Analysis Network τ π\acctonosι παρ\acctonosαγει χρνµεταβλητ\acctonosες ακλυθ\acctonosιες απ\acctonos φωνητικ\acctonosα χαρακτηριστικ\acctonosα, τα π\acctonosια θα καθδηγ\acctonosησυν την \acctonosαρθρωση (articulation). Στη συν\acctonosεχεια ακλυθε\acctonosι τ Articulation δ\acctonosικτυ τ π\acctonosι βρ\acctonosισκει τη χρνικ\acctonosη εξ\acctonosελιξη των χαρακτηριστικ\acctonosων εκε\acctonosινων πυ περιγρ\acctonosαφυν τις κιν\acctonosησεις τυ πρσ\acctonosωπυ. Τ\acctonosελς \acctonosενα δ\acctonosικτυ εξ\acctonosδυ παρ\acctonosαγει τις τελικ\acctonosες µεταβλητ\acctonosες πυ υσιαστικ\acctonosα ελ\acctonosεγχυν τις κιν\acctonosησεις τυ πρσ\acctonosωπυ.
Ταδεδµ\acctonosεναπυχρησιµπι\acctonosηθηκαν\acctonosεχυνληφθε\acctonosιυσιαστικ\acctonosαβιντεσκπ\acctonosωνταςανθρ\acctonosωπυςκαιφτι\acctonosαχννταςµελγισµικ\acctonosταανθρωπ\acctonosµρφαπρ\acctonosσωπα. Για την επ\acctonosιτευξη ρεαλιστικ\acctonosων απτελεσµ\acctonosατων χρησιµπι\acctonosηθηκαν 3 διαφρετικ\acctonosες συναρτ\acctonosησεις κ\acctonosστυς εκ των π\acctonosιων µ\acctonosια ( position) ε\acctonosιναι υπε\acctonosυθυνη για τη συνλικ\acctonosη µετατ\acctonosπιση κ\acctonosαθε vertex, µια (motion) για να παρ\acctonosαγει ρεαλιστικ\acctonosη κ\acctonosινηση και µια πυ λειτυργε\acctonosι ως regularizer. Συγκεφαλαι\acctonosωντας η πρσ\acctonosεγγιση αυτ\acctonosη [Karras et al., 2017] πετυχα\acctonosινει να παρ\acctonosαξει ρεαλιστικ\acctonosα τρισδι\acctonosαστατα πρ\acctonosσωπα πυ βασ\acctonosιζνται απκλειστικ\acctonosα σε ακυστικ\acctonosη πληρφρ\acctonosια.
Voice Operated Character Animation (VOCA) Mια πρσ\acctonosεγγιση στ \acctonosιδι µ\acctonosηκς κ\acctonosυµατς µε την πρηγ\acctonosυµενη [Karras et al., 2017] παρυσι\acctonosαστηκε στ CVPR 2019 υπ\acctonos τ \acctonosνµα VOCA [Cudeiro et al., 2019]. H συγκεκριµ\acctonosενη αρχιτεκτνικ\acctonosη (σχ\acctonosηµα 17) δ\acctonosεχεται σαν ε\acctonosισδ πιδ\acctonosηπτε σ\acctonosηµα φων\acctonosης και παρ\acctonosαγει ρεαλιστικ\acctonosα 3D vertex animations. Παρ\acctonosεχει επ\acctonosισης \acctonosενα controller (one-hot subject encoding) πυ µπρε\acctonosι να αλλ\acctonosαζει τ \acctonosυφς, την π\acctonosζα και \acctonosαλλα χαρακτηριστικ\acctonosα για τν µιλητ\acctonosη.
Σεαντ\acctonosιθεσηµετνKarras [Karras et al., 2017] πυ µαθα\acctonosινει ιδισυγκρασ\acctonosιες εν\acctonosς µιλητ\acctonosη, τ VOCA ε\acctonosιναι conditioned στα υπκε\acctonosιµενα (subjects) κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της εκπα\acctonosιδευσης και συνεπ\acctonosως µπρε\acctonosι να γενικε\acctonosυει καλ\acctonosυτερα σε ν\acctonosευς µιλητ\acctonosες. Η αρχιτεκτνικ\acctonosη χρησιµπιε\acctonosι fetaures πυ βγα\acctonosινυν απ\acctonos \acctonosενα pre-trained DeepSpeech [Hannun et al., 2014, Amodei et al., 2016] µντ\acctonosελ. Στη συν\acctonosεχεια τρφδτ\acctonosυνται στν encoder π\acctonosις µαθα\acctonosινει \acctonosενα χ\acctonosωρ χαµηλ\acctonosης δι\acctonosαστασης και απ\acctonos αυτ\acctonosν \acctonosενας decoder (αρχιτεκτνικ\acctonosη µε strided convolutions) ε\acctonosιναι υπε\acctonosυθυνς για την παραγωγ\acctonosη των τελικ\acctonosων θ\acctonosεσεων (\acctonosη για την ακρ\acctonosιβεια µετατπ\acctonosισεων) τυ 3D vertex. Με φιλσφ\acctonosια αρκετ\acctonosα παρ\acctonosµια µε τ [Karras et al., 2017] χρησιµπιε\acctonosι επ\acctonosισης πλλαπλ\acctonosα loss functions. Αξ\acctonosιζει ακ\acctonosµα να αναφερθε\acctonosι πως ι συγγραφε\acctonosις τυ VOCA παρ\acctonosεχυν επ\acctonosισης και τα scanned δεδµ\acctonosενα πυ χρησιµπ\acctonosιησαν για να εκπαιδε\acctonosυσυν τ µντ\acctonosελ.
Taylor 2017 Στην εργασ\acctonosια αυτ\acctonosη [Taylor et al., 2017] παρυσι\acctonosαζεται µια παρ\acctonosµια πρσ\acctonosεγγιση µε τις πρηγ\acctonosυµενες δ\acctonosυ, µ\acctonosν πυ στην περ\acctonosιπτωση δεν µντελπιε\acctonosιται λ\acctonosκληρ τ πρ\acctonosσωπ τυ χαρακτ\acctonosηρα αλλ\acctonosα τ κ\acctonosατω µ\acctonosερς τυ (µ\acctonosεσω ΑΑΜ µντ\acctonosελυ). Επιπλ\acctonosεν παρ\acctonosαγει µη εκφραστικ\acctonosα-υδ\acctonosετερα πρ\acctonosσωπα για τν χαρακτ\acctonosηρα. Η αρχιτεκτνικ\acctonosη πυ χρησιµπιε\acctonosιται ε\acctonosιναι \acctonosενα sliding window DNN (βαθ\acctonosυ νευρωνικ\acctonos δ\acctonosικτυ). Επ\acctonosισης κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της σ\acctonosυνθεσης χρει\acctonosαζεται να χρησιµπιηθε\acctonosι \acctonosενα off-the-self (πρεκπαιδευµ\acctonosεν) ASR σ\acctonosυστηµα πρκειµ\acctonosενυ να µετατρ\acctonosεψει τ σ\acctonosηµα εισ\acctonosδυ σε φων\acctonosηµατα. Τα δεδµ\acctonosενα π\acctonosανω στα π\acctonosια εκπαιδε\acctonosυτηκε τ µντ\acctonosελ ε\acctonosιναι \acctonosενα πτικ-ακυστικ\acctonos dataset µε πρτ\acctonosασεις ι π\acctonosιες \acctonosεχυνε λεχθε\acctonosι µε υδ\acctonosετερ τ\acctonosν.
VisemeNet Αυτ\acctonosη η πρσ\acctonosεγγιση εισ\acctonosαγει τ VisemeNet [Zhou et al., 2018], \acctonosενα δ\acctonosικτυ πυ απτελε\acctonosιται απ\acctonos τρ\acctonosια στ\acctonosαδια, καθ\acctonosενα απ\acctonos τα π\acctonosια βασ\acctonosιζεται σε LSTMs [Hochreiter and Schmidhuber, 1997]. Συγκεκριµ\acctonosενα περι\acctonosεχει \acctonosενα landmark στ\acctonosαδι, \acctonosενα phoneme-group στ\acctonosαδι καθ\acctonosως και \acctonosενα viseme στ\acctonosαδι. Συνπτικ\acctonosα η λειτυργ\acctonosια τυ δικτ\acctonosυυ \acctonosεχει ως εξ\acctonosης. \acctonosηχς µντελπιε\acctonosιται µε διανυσµατικ\acctonosες αναπαραστ\acctonosασεις δι\acctonosαστασης 1056, ι π\acctonosιες µε τη σειρ\acctonosα τυς τρφδτ\acctonosυνται στα στ\acctonosαδια landmark και phoneme τα π\acctonosια ε\acctonosιναι υπε\acctonosυθυνα για να πρβλ\acctonosεψυν τη µετατ\acctonosπιση (displacement) και τ αντ\acctonosιστιχ φ\acctonosωνηµα. Τ\acctonosελς τα διαν\acctonosυσµατα εξ\acctonosδυ των δ\acctonosυ πρ\acctonosωτων σταδ\acctonosιων µαζ\acctonosι µε την αρχικ\acctonosη ηχητικ\acctonosη αναπαρ\acctonosασταση δ\acctonosιννται σαν ε\acctonosισδς στ viseme στ\acctonosαδι τ π\acctonosι πρβλ\acctonosεπει τις παραµ\acctonosετρυς πρσµ\acctonosιωσης τυ ανθρωπ\acctonosµρφυ χαρακτ\acctonosηρα.
Speech-driven 3D Facial Animation with Implicit Emotional Awareness Αυτ\acctonosη η εργασ\acctonosια [Pham et al., 2017] πρτ\acctonosαθηκε για παραγωγ\acctonosη τρισδι\acctonosαστατων 3D ανθρωπµρφικ\acctonosων πρσ\acctonosωπων σε πραγµατικ\acctonos χρ\acctonosν. Συγκεκριµ\acctonosενα, κατ\acctonosα τη δι\acctonosαρκεια της εκπα\acctonosιδευσης εξ\acctonosαγνται τ\acctonosσ πτικ\acctonosα \acctonosσ και ακυστικ\acctonosα χαρακτηριστικ\acctonosα µε τα π\acctonosια εκπαιδε\acctonosυεται η LSTM-based αρχιτεκτνικ\acctonosη (ε\acctonosισδς \acctonosηχς, \acctonosεξδς τα πτικ\acctonosα χαρακτηριστικ\acctonosα) πυ πρβλ\acctonosεπει την περιστρφ\acctonosη της κεφαλ\acctonosης καθ\acctonosως και την \acctonosεκφραση τυ πρσ\acctonosωπυ εν\acctonosς µιλητ\acctonosη. ι συγγραφε\acctonosις αναφ\acctonosερυν πως για την εκπα\acctonosιδευση τυ µντ\acctonosελυ χρει\acctonosαζεται \acctonosενα µεγ\acctonosαλ πτικακυστικ\acctonos σ\acctonosυνλ δεδµ\acctonosενων.
4.3 πτικ\acctonosησ\acctonosυνθεσηανθρ\acctonosωπινυπρσ\acctonosωπυαπ\acctonosφων\acctonosη
Synthetizing Obama H πρ\acctonosωτη εργασ\acctonosια [Suwajanakorn et al., 2017] πυ π\acctonosετυχε εντυπωσιακ\acctonosα απτελ\acctonosεσµατα σε \acctonosτι αφρ\acctonosα τη σ\acctonosυνθεση πραγµατικ\acctonosυ β\acctonosιντε απ\acctonos φων\acctonosη. H πρσ\acctonosεγγιση αφρ\acctonosα την παραγωγ\acctonosη εν\acctonosς και µ\acctonosν πρσ\acctonosωπυ για τ π\acctonosι υπαχυν αρκετ\acctonosες διαθ\acctonosεσιµες βιντεσκπηµ\acctonosενες \acctonosωρες (περ\acctonosιπυ 17 ανφ\acctonosερει η πρωτ\acctonosτυπη εργασ\acctonosια).
αλγ\acctonosριθµςπερι\acctonosεχει\acctonosεναχειρκ\acctonosινητβ\acctonosηµακατ\acctonosατπ\acctonosιεπιλ\acctonosεγεταιηπεριχ\acctonosητυστ\acctonosµατςκαιτωνδντι\acctonosων. Τα ακυστικ\acctonosα χαρακτηριστικ\acctonosα πυ χρησιµπι\acctonosυνται ε\acctonosιναι MFCCs, τα π\acctonosια ε\acctonosιναι µια “γενικ\acctonosη" περιγραφ\acctonosη για τ σ\acctonosηµα. ι συγγραφε\acctonosις αναφ\acctonosερυν \acctonosτι ιδανικ\acctonosα θα µπρ\acctonosυσε να χρησιµπιηθε\acctonosι απευθε\acctonosιας η κυµατµρφ\acctonosη πρκειµ\acctonosενυ να εξαχθ\acctonosυν πι χρ\acctonosησιµα χαρακτηριστικ\acctonosα. Τ RNN πυ χρησιµπιε\acctonosιται πρβλ\acctonosεπει τις µετατπ\acctonosισεις τυ στ\acctonosµατς καθ\acctonosως και τις θ\acctonosεσεις των δντι\acctonosων. Τα απτελ\acctonosεσµατα τις µεθ\acctonosδυ πτικπι\acctonosυνται στ Σχ\acctonosηµα 19.
Realistic Speech-Driven Facial Animation with GANs Σε αυτ\acctonosη την εργασ\acctonosια [Vougioukas et al., 2019] χρησιµπι\acctonosυνται GANs για την παραγωγ\acctonosη ρεαλιστικ\acctonosων β\acctonosιντε ανθρ\acctonosωπων απ\acctonos φων\acctonosη.
Σεαντ\acctonosιθεσηµεπργεν\acctonosεστερεςπρσεγγ\acctonosισειςπυχρησιµπι\acctonosυνενδι\acctonosαµεσεςvisual αναπαραστ\acctonosασεις και απ\acctonos εκε\acctonosι µεταβα\acctonosινυν σε κ\acctonosαπια ανθρωπ\acctonosµρφη αναπαρ\acctonosασταση (ε\acctonosιτε avatar ε\acctonosιτε πραγµατικ\acctonos πρ\acctonosσωπ), η παρ\acctonosυσα εργασ\acctonosια παρ\acctonosαγει συνθετικ\acctonosα ανθρ\acctonosωπινα πρ\acctonosσωπα απευθε\acctonosιας απ\acctonos τ ηχητικ\acctonos σ\acctonosηµα. \acctonosΕνα σηµαντικ\acctonos διαφρετικ\acctonos χαρακτηριστικ\acctonos της µεθ\acctonosδυ \acctonosεναντι της [Suwajanakorn et al., 2017] ε\acctonosιναι τ γεγν\acctonosς πως µντελπιε\acctonosι λ\acctonosκληρ τ πρ\acctonosσωπ και \acctonosχι µ\acctonosν την περιχ\acctonosη τυ στ\acctonosµατς. Σε \acctonosτι αφρ\acctonosα την αρχιτεκτνικ\acctonosη \acctonosεχυµε \acctonosενα GAN µε 3 discriminators καθ\acctonosενας εκ των π\acctonosιων αναλαµβ\acctonosανει \acctonosενα διαφρετικ\acctonos \acctonosεργ (λεπτµ\acctonosερειες, συγχρνισµ\acctonosς φων\acctonosης-εικ\acctonosνας και ρεαλιστικ\acctonosες εκφρ\acctonosασεις). Σε \acctonosτι αφρ\acctonosα τν generator τ\acctonosωρα, \acctonosεχυµε \acctonosενα κωδικπιητ\acctonosη για την ταυτ\acctonosτητα τυ µιλητ\acctonosη, \acctonosεναν για τ content καθ\acctonosως και µια γενν\acctonosητρια παραγωγ\acctonosης τυχα\acctonosιυ θρ\acctonosυβυ. Τ παραγ\acctonosµεν β\acctonosιντε ε\acctonosιναι χαµηλ\acctonosτερης πι\acctonosτητας αλλ\acctonosα πλ\acctonosυ πι ευ\acctonosελικτ και µπρε\acctonosι να χρησιµπιηθε\acctonosι για ν\acctonosευς µιλητ\acctonosες.
Neural Voice Pupperty (NVP) Πρ\acctonosκειται για µια ν\acctonosεα πρσ\acctonosεγγιση [Thies et al., 2019] για τη σ\acctonosυνθεση β\acctonosιντε πρσ\acctonosωπυ πυ βασ\acctonosιζεται στν \acctonosηχ. Λαµβ\acctonosανντας υπ\acctonosψη \acctonosενα ηχητικ\acctonos σ\acctonosηµα απ\acctonos \acctonosενα \acctonosατµ \acctonosη ψηφιακ\acctonos βηθ\acctonos, αλγ\acctonosριθµς δηµιυργε\acctonosι \acctonosενα φωτ-ρεαλιστικ\acctonos β\acctonosιντε εξ\acctonosδυ εν\acctonosς ατ\acctonosµυ-στ\acctonosχυ πυ ε\acctonosιναι συγχρνισµ\acctonosεν µε τν \acctonosηχ της εισ\acctonosδυ. Η ηχητικ\acctonosη αναπαρ\acctonosασταση στην ε\acctonosισδ, τρφδτε\acctonosιται σε \acctonosενα βαθ\acctonosυ νευρωνικ\acctonos δ\acctonosικτυ πυ µαθα\acctonosινει \acctonosενα latent χ\acctonosωρ για \acctonosενα 3D χωρικ\acctonos µντ\acctonosελ. Μ\acctonosεσω της υπκε\acctonosιµενης τρισδι\acctonosαστατης αναπαρ\acctonosαστασης, τ µντ\acctonosελ µαθα\acctonosινει εγγεν\acctonosως τη χρνικ\acctonosη σταθερ\acctonosτητα, εν\acctonosω αξιπι\acctonosυµε την υψηλ\acctonosη απ\acctonosδση τυ νευρωνικ\acctonosυ δικτ\acctonosυυ, για τη δηµιυργ\acctonosια φωτ-ρεαλιστικ\acctonosων πλαισ\acctonosιων εξ\acctonosδυ. Η πρσ\acctonosεγγιση αυτ\acctonosη γενικε\acctonosυεται σε διαφρετικ\acctonosα \acctonosατµα, επιτρ\acctonosεπντ\acctonosας µας να συνθ\acctonosεσυµε β\acctonosιντε εν\acctonosς ανθρ\acctonosωπυ (\acctonosη avatar) στ\acctonosχυ µε πιαδ\acctonosηπτε φων\acctonosη \acctonosη ακ\acctonosµα και συνθετικ\acctonosων φων\acctonosων πυ µπρ\acctonosυν να δηµιυργηθ\acctonosυν χρησιµπι\acctonosωντας τυπικ\acctonosες πρσεγγ\acctonosισεις TTS. Η συνλικ\acctonosη αρχιτεκτνικ\acctonosη πυ περιγρ\acctonosαψαµε φα\acctonosινεται και στ Σχ\acctonosηµα 21.
4.4 MakeItTalk
H δυλει\acctonosα αυτ\acctonosη ε\acctonosιναι \acctonosισως η πι σηµαντικ\acctonosη των τελευτα\acctonosιων ετ\acctonosων π\acctonosανω σε πτικ\acctonosη σ\acctonosυνθεση δηγ\acctonosυµενη απ\acctonos φων\acctonosη. Πρ\acctonosκειται για εργασ\acctonosια της Adobe µε τ\acctonosιτλ MakeItTalk [Zhou et al., 2020]. Αυτ\acctonos πυ πετυχα\acctonosινει ε\acctonosιναι \acctonosτι δθ\acctonosεντς µιας εικ\acctonosνας-πρτρ\acctonosετυ εν\acctonosς ανθρ\acctonosωπυ \acctonosη cartoon και εν\acctonosς ηχητικ\acctonosυ σ\acctonosηµατς παρ\acctonosαγει \acctonosενα β\acctonosιντε πυ πρσµει\acctonosωνει τ χαρακτ\acctonosηρα να µιλ\acctonosαει.
Σταπλ\acctonosυθετικ\acctonosααυτ\acctonosηςτηςπρσ\acctonosεγγισηςε\acctonosιναι\acctonosτιδενχρησιµπιε\acctonosικ\acctonosαπιµντ\acctonosελπρσ\acctonosωπυ(face model) \acctonosωστε να µιµηθε\acctonosι την κ\acctonosινηση εν\acctonosς πραγµατικ\acctonosυ πρσ\acctonosωπυ. Ανταυτ\acctonosυ χρησιµπιε\acctonosι κ\acctonosαπιες πλ\acctonosυ µεθδευµ\acctonosενες πρσεγγ\acctonosισεις ι π\acctonosιες δ\acctonosινυν τρισδι\acctonosαστατα facial landmarks. Συγκεκριµ\acctonosενα για ανθρ\acctonosωπινα πρ\acctonosσωπα χρησιµπιε\acctonosιται state-of-the-art αλγ\acctonosριθµς [Bulat and Tzimiropoulos, 2017], εν\acctonosω για cartoon \acctonosη σκ\acctonosιτσα \acctonosεχει χρησιµπιηθε\acctonosι αλγ\acctonosριθµς Face-of-Art [Yaniv et al., 2019], π\acctonosις ε\acctonosιναι ειδικ\acctonosα σχεδιασµ\acctonosενς για να αναγνωρ\acctonosιζει landmarks σε π\acctonosινακες ζωγραφικ\acctonosης.
Η\acctonosαλληεξ\acctonosισυσηµαντικ\acctonosηυπ\acctonosθεσηπυκ\acctonosανειησυγκεκριµ\acctonosενηπρσ\acctonosεγγισηε\acctonosιναι\acctonosτιχρησιµπιε\acctonosι\acctonosεναvoice conversion αλγ\acctonosριθµ, π.χ [Qian et al., 2019], πρκειµ\acctonosενυ να απσυµπλ\acctonosεξει την πληρφρ\acctonosια τυ ηχητικ\acctonosυ σ\acctonosηµατς αναφρικ\acctonosα µε τν µιλητ\acctonosη (speaker embedding) και τ περιεχ\acctonosµεν (content embedding). Με τν τρ\acctonosπ αυτ\acctonos πρβλ\acctonosεπυν τις µετατπ\acctonosισεις των landmarks και τις πρσαρµ\acctonosζυν κ\acctonosαθε φρ\acctonosα στ στυλ τυ εκ\acctonosασττε µιλητ\acctonosη.
Ητελικ\acctonosησ\acctonosυνθεσητυπρσ\acctonosωπυγ\acctonosινεταιµεβ\acctonosασητιςπρβλεπ\acctonosµενεςµετατπ\acctonosισειςαπ\acctonosτδ\acctonosικτυκαιε\acctonosιτε\acctonosεναImage2Image translation δ\acctonosικτυ για τις εικ\acctonosνες ανθρ\acctonosωπων, ε\acctonosιτε µε β\acctonosαση τν αλγ\acctonosριθµ τριγωνπ\acctonosιησης Delaunay για τα cartoon.
Aπ\acctonos αρχιτεκτνικ\acctonosης σκπι\acctonosας, χρησιµπιε\acctonosι LSTM και κ\acctonosαπιυς µηχανισµ\acctonosυς self-attention ως εκαπιδευ\acctonosµενα τµ\acctonosηµατα τυ δικτ\acctonosυυ, καθ\acctonosως επ\acctonosισης και MLPs πυ χρησιµπι\acctonosυνται κυρ\acctonosιως ως fusion \acctonosη dimensionality reduction υπδ\acctonosικτυα.
Στααρνητικ\acctonosατηςπρσ\acctonosεγγισηςε\acctonosιναιυψηλ\acctonosςχρ\acctonosνςπυαπαιτε\acctonosιταιγιανασυντεθε\acctonosιττελικ\acctonosavatar-cartoon. Επ\acctonosισης τα απτελ\acctonosεσµατα της σ\acctonosυνθεσης σε πραγαµτικ\acctonosα πρ\acctonosσωπα ε\acctonosιναι συγκρ\acctonosισιµα µεν αλλ\acctonosα υπδε\acctonosεστερα \acctonosεναντι κ\acctonosαπιων πυ βασ\acctonosιζνται σε blendshapes.
4.5 \acctonosΑλλεςΠρσεγγ\acctonosισεις
Στηνεν\acctonosτητααυτ\acctonosηπεριγρ\acctonosαφυµεεργασ\acctonosιεςιπ\acctonosιεςδενεµπ\acctonosιπτυν\acctonosαµεσαστηνπαραπ\acctonosανωκατηγριπ\acctonosιησηκαθ\acctonosωςεπ\acctonosισηςπαραθ\acctonosετυµεκαιµιασ\acctonosυντµησυζ\acctonosητησηπ\acctonosανωστιςπαρ\acctonosυσεςπρσεγγ\acctonosισειςκαιπιθαν\acctonosυςπεριρισµ\acctonosυςτυς. Τ\acctonosελς κ\acctonosανυµε µια σ\acctonosυντµη ανασκ\acctonosπηση των ευρ\acctonosεως διαδεδµ\acctonosενων β\acctonosασεων δεδµ\acctonosενων πυ µπρ\acctonosυν να χρησιµπι\acctonosυν για την αν\acctonosαπτυξη τ\acctonosετιων συστηµ\acctonosατων.
Λιπ\acctonosες Εργασ\acctonosιες Η πι σηµαντικ\acctonosη ε\acctonosιναι η πι πρ\acctonosσφατη εργασ\acctonosια πτικακυστικ\acctonosης σ\acctonosυνθεσης στην Ελληνικ\acctonosη [Filntisis et al., 2017]. Η εργασ\acctonosια αυτ\acctonosη βρ\acctonosισκεται στην τµ\acctonosη των σ\acctonosυγχρνων και των παλαι\acctonosτερων πρσεγγ\acctonosισεων. Συγκεκριµ\acctonosενα πρτε\acctonosιννται δ\acctonosυ αρχιτεκτνικ\acctonosες βαθι\acctonosυ νευρωνικ\acctonosυ δικτ\acctonosυυ (DNN) για σ\acctonosυνθεση ρεαλιστικ\acctonosης εικ\acctonosνας Expressive Audio-Visual Text-ToSpeech (EAVTTS), ι π\acctonosιες αξιλγ\acctonosυνται συγκρ\acctonosινντ\acctonosας τις απευθε\acctonosιας και µε τ παραδσιακ\acctonos κρυφ\acctonos µντ\acctonosελ Markov (HMM) EAVTTS, καθ\acctonosως και µια συνδυαστικ\acctonosη πρσ\acctonosεγγιση EAVTTS unit selection, τ\acctonosσ στν ρεαλισµ\acctonos \acctonosσ και στην εκφραστικ\acctonosτητα των παραγ\acctonosµενων talking heads.
Μιαεργασ\acctonosιαηπ\acctonosιαπαρυσ\acctonosιασεεντυπωσιακ\acctonosααπτελ\acctonosεσµαταε\acctonosιναιτλεγ\acctonosµενFirst Order Motion [Siarohin et al., 2019]. Στη δυλει\acctonosα αυτ\acctonosη δθ\acctonosεντς εν\acctonosς β\acctonosιντε-καθδηγητ\acctonosη (drive video) και µιας εικ\acctonosνας-στ\acctonosχυ (target) παρ\acctonosαγεται \acctonosενα β\acctonosιντε τ π\acctonosι µιµε\acctonosιται τ αρχικ\acctonos αλλ\acctonosα χρησιµπι\acctonosωντας την εικ\acctonosνα στ\acctonosχ. Η σηµασ\acctonosια αυτ\acctonosης της εργασ\acctonosιας αναδεικν\acctonosυεται αφεν\acctonosς λ\acctonosγω της πληθ\acctonosωρας των εφαρµγ\acctonosων της απ\acctonos ανθρ\acctonosωπινα πρ\acctonosσωπα µ\acctonosεχρι stickers, αφετ\acctonosερυ δε χρει\acctonosαζεται κ\acctonosαπια ισχυρ\acctonosα priors \acctonosπως συµβα\acctonosινει συν\acctonosηθως µε landmark µντ\acctonosελα. Ε\acctonosιναι δηλαδ\acctonosη \acctonosαµεσα εφαρµ\acctonosσιµη σε πιαδ\acctonosηπτε φιγ\acctonosυρα. Συγγεν\acctonosης εργασ\acctonosια απτελ\acctonosει τ MakeItTalk [Zhou et al., 2020]
Περ\acctonosι Μντ\acctonosελων Πρσ\acctonosωπυ ι µ\acctonosεχρι στιγµ\acctonosης καλ\acctonosυτερες µ\acctonosεθδι πυ \acctonosεχυµε διαθ\acctonosεσιµες, π.χ VOCA [Cudeiro et al., 2019], NVP [Thies et al., 2019], χρησιµπι\acctonosυν κ\acctonosαπια µντ\acctonosελα πρσ\acctonosωπυ. Αυτ\acctonosα \acctonosεχυν κατασκευαστε\acctonosι απ\acctonos διαθ\acctonosεσιµα 4Dscans πυ υσιαστικ\acctonosα µντελπι\acctonosυν πλλ\acctonosα σηµε\acctonosια τυ πρσ\acctonosωπυ σχετικ\acctonosα µε τν τρ\acctonosπ πυ κιν\acctonosυνται κατ\acctonosα την εκφρ\acctonosα συγκεκριµ\acctonosενων φωνηµ\acctonosατων, λ\acctonosεξεων και πρτ\acctonosασεων. Πλλ\acctonosες λιπ\acctonosν µ\acctonosεθδι βασ\acctonosιζνται π\acctonosανω σε τ\acctonosετιες αναπαραστ\acctonosασεις τυ πρσ\acctonosωπυ και συγκεκριµ\acctonosενα τα λεγ\acctonosµενα 3DMM [Blanz and Vetter, 1999, Blanz and Vetter, 2003] πυ υσιαστικ\acctonosα υπδεικν\acctonosυυν την κ\acctonosινηση εν\acctonosς πρσ\acctonosωπυ µε β\acctonosαση µια πληθ\acctonosωρα παραµ\acctonosετρων πυ καλ\acctonosυνται blendshapes. ι τιµ\acctonosες αυτ\acctonosες ελ\acctonosεγχυν υσιαστικ\acctonosα µια κ\acctonosινηση στ πρ\acctonosσωπ και γραµµικ\acctonosς τυς συνδυασµ\acctonosς αναπαριστ\acctonosα τ συνλικ\acctonos απτ\acctonosελεσµα.
Εαντ\acctonosωραθελ\acctonosησυµεναεκπαιδε\acctonosυσυµεκ\acctonosαπισ\acctonosυστηµαπτικακυστικ\acctonosηςσ\acctonosυνθεσηςσεδικ\acctonosαµαςδεδµ\acctonosενατ\acctonosτεµιαλ\acctonosυσηε\acctonosιναιναβρ\acctonosυµετιςground truth blenshape παραµ\acctonosετρυς. Η διαδικασ\acctonosια αυτ\acctonosη απαιτε\acctonosι πλ\acctonosυ κστβ\acctonosρ εξπλισµ\acctonos και πρ\accdialytikaυπθ\acctonosετει υσιαστικ\acctonosα να συλλ\acctonosεγυµε δεδµ\acctonosενα για κ\acctonosαθε εφαρµγ\acctonosη πυ επιθυµ\acctonosυµε. Κ\acctonosατι τ\acctonosετι φυσικ\acctonosα ε\acctonosιναι αδ\acctonosυνατ και συνεπ\acctonosως \acctonosεχυν πρταθε\acctonosι λ\acctonosυσεις ι π\acctonosιες υσιαστικ\acctonosα πρσπαθ\acctonosυν να πρσαρµ\acctonosσυν \acctonosενα \acctonosηδη υπ\acctonosαρχν συστηµα µντ\acctonosελων πρσ\acctonosωπυ στα δεδµ\acctonosενα µας. Υπ\acctonosαρχυν δ\acctonosυ πρσεγγ\acctonosισεις. Η πρ\acctonosωτη ε\acctonosιναι optimization-based [Thies et al., 2016] εν\acctonosω η δε\acctonosυτερη βασ\acctonosιζεται σε unsupervised encoder-decoder αρχιτεκτνικ\acctonosες [Tewari et al., 2017]. Για την εκπα\acctonosιδευση λιπ\acctonosν τυ εκ\acctonosασττε µντ\acctonosελυ απαιτε\acctonosιται πρ\acctonosωτα να εξ\acctonosαγυµε τις πραγµατικ\acctonosες τιµ\acctonosες των blendshapes τις π\acctonosιες στη συν\acctonosεχεια θα κληθ\acctonosυµε να δ\acctonosωσυµε σαν επιθυµητ\acctonosη \acctonosεξδ στ µντ\acctonosελ µας.
πτικακυστικ\acctonosες Β\acctonosασεις Δεδµ\acctonosενων Δεν θα πρ\acctonosεπει να αµελ\acctonosυµε τ γεγν\acctonosς πως \acctonosλες ι πρσεγγ\acctonosισεις πυ βασ\acctonosιζνται σε βαθι\acctonosα νευρωνικ\acctonosα δ\acctonosικτυα απαιτ\acctonosυν µεγ\acctonosαλ \acctonosγκ δεδµ\acctonosενων πρκειµ\acctonosενυ να λειτυργ\acctonosησυν. Για τ λ\acctonosγ αυτ\acctonos κρ\acctonosινυµε σκ\acctonosπιµ να αναφ\acctonosερυµε επιγραµµατικ\acctonosα µερικ\acctonosες απ\acctonos τις µεγαλ\acctonosυτερες β\acctonosασεις δεδµ\acctonosενων. Μερικ\acctonosα απ\acctonos αυτ\acctonosα τα δεδµ\acctonosενα ε\acctonosιναι τ VoxCeleb [Nagrani et al., 2017] και τ VoxCeleb2 [Chung et al., 2018] (τ 2 ε\acctonosιναι υπερσ\acctonosυνλ τυ πρ\acctonosωτυ) πυ περι\acctonosεχυν µικρ\acctonosης δι\acctonosαρκειας β\acctonosιντε απ\acctonos συνεντε\acctonosυξεις διαθ\acctonosεσιµες στ διαδ\acctonosικτυ. Στ \acctonosιδι µ\acctonosηκς κ\acctonosυµατς ε\acctonosιναι και τ AVSpeech [Ephrat et al., 2018] τo π\acctonosι περι\acctonosεχει β\acctonosιντε απ\acctonos τ YouTube.
5 Σ\acctonosυνψηκαιΣυµπερ\acctonosασµατα
σκπ\acctonosςτηςπαρ\acctonosυσαςβιβλιγγραφικ\acctonosηςανασκ\acctonosπησης\acctonosητανναπεριγρ\acctonosαψειτπρ\acctonosβληµατηςπτικακυστικ\acctonosηςσ\acctonosυνθεσης. Συγκεκριµ\acctonosενα πρσπαθ\acctonosησαµε να γ\acctonosινει εξαρχ\acctonosης φανερ\acctonos \acctonosτι τ πρ\acctonosβληµα αυτ\acctonos απτελε\acctonosι αρκετ\acctonosα σ\acctonosυνθετ και θα πρ\acctonosεπει να χωριστε\acctonosι και να µελετηθε\acctonosι σε επιµ\acctonosερυς πρβλ\acctonosηµατα. Συγκεκριµ\acctonosενα, ι δ\acctonosυ βασικ\acctonosι \acctonosαξνες-πρβλ\acctonosηµατα ε\acctonosιναι η σ\acctonosυνθεση φων\acctonosης (TTS) και η δηµιυργ\acctonosια ανθρωπ\acctonosµρφης πτικ\acctonosης ρ\acctonosης δηγ\acctonosυµενης απ\acctonos φων\acctonosη.
Ωςπρςτησ\acctonosυνθεσηφων\acctonosηςσυν\acctonosηθωςχρει\acctonosαζεταιναεκπαιδε\acctonosυσυµεδ\acctonosυεπιµ\acctonosερυςδ\acctonosικτυα. Τ πρ\acctonosωτ θα απεικν\acctonosιζει τη λεκτικ\acctonosη περιγραφ\acctonosη-κε\acctonosιµεν σε κ\acctonosαπια “ενδι\acctonosαµεση” αναπαρ\acctonosασταση, π.χ. φασµατγραφ\acctonosηµατα. Τ δε\acctonosυτερ, θα δ\acctonosεχεται σαν ε\acctonosισδ αυτ\acctonosη την ενδι\acctonosαµεση αναπαρ\acctonosασταση και θα την απεικν\acctonosιζει στην κυµατµρφ\acctonosη της φων\acctonosης. Αυτ\acctonosα τα δ\acctonosικτυα πυ παρ\acctonosαγυν την κυµατµρφ\acctonosη καλ\acctonosυνται vocoders. Εξαιτ\acctonosιας της πλυπλκ\acctonosτητας των vocoder δικτ\acctonosυων µεγ\acctonosαλς \acctonosγκς ερευνητικ\acctonosης δυλει\acctonosας ε\acctonosιναι αφιερωµ\acctonosενς απκλειστικ\acctonosα στη µελ\acctonosετη και την αν\acctonosαπτυξη τ\acctonosετιυ \acctonosειδυς δικτ\acctonosυων.
Τδε\acctonosυτερπρ\acctonosβληµαπυπαρυσι\acctonosασαµεε\acctonosιναιηδηµιυργ\acctonosιαανθρωπ\acctonosµρφηςπτικ\acctonosηςρ\acctonosηςδηγ\acctonosυµενηαπ\acctonosφων\acctonosη. Πρσεγγ\acctonosισεις περιλαµβ\acctonosανυν αλγ\acctonosριθµυς πυ συνθ\acctonosετυν ανθρ\acctonosωπινα πρ\acctonosσωπα, πλ\acctonosεγµατα (meshes) ανθρ\acctonosωπινων πρσ\acctonosωπων καθ\acctonosως επ\acctonosισης avatars και καρικατ\acctonosυρες. ι περισσ\acctonosτερες πρσεγγ\acctonosισεις χρησιµπι\acctonosυν κ\acctonosαπι µντ\acctonosελ πρσ\acctonosωπυ (face model). Τα µντ\acctonosελα αυτ\acctonosα υσιαστικ\acctonosα ε\acctonosιναι φτιαγµ\acctonosενα απ\acctonos human artists και χρησιµπι\acctonosυν \acctonosεναν αριθµ\acctonos παραµ\acctonosετρων πρκειµ\acctonosενυ να ελ\acctonosεγχυν τις κιν\acctonosησεις τυ πρσ\acctonosωπυ. Η σ\acctonosυνθεση τυ ανθρωπ\acctonosµρφυ πρσ\acctonosωπυ γ\acctonosινεται συν\acctonosηθως µ\acctonosεσω των παραµ\acctonosετρων αυτ\acctonosων και τα µντ\acctonosελα πυ παρυσι\acctonosασαµε υσιαστικ\acctonosα καλ\acctonosυνται να πρβλ\acctonosεψυν τις παραµ\acctonosετρυς αυτ\acctonosες δθ\acctonosεντς εν\acctonosς ηχητικ\acctonosυ σ\acctonosηµατς. \acctonosΕνας σηµαντικ\acctonosς παρ\acctonosαγντας πυ θα πρ\acctonosεπει να ληφθε\acctonosι υπ\acctonosψιν ε\acctonosιναι τρ\acctonosπς πυ θα ανακτ\acctonosησυµε τις παραµ\acctonosετρυς για τα εκ\acctonosασττε µντ\acctonosελα πρσ\acctonosωπυ, πρκειµ\acctonosενυ να εκαπιδ\acctonosευσυµε τ δ\acctonosικτυ πυ θα κληθε\acctonosι να τις πρβλ\acctonosεψει. \acctonosΑλλες πρσεγγ\acctonosισεις στη βιβλιγραφ\acctonosια βασ\acctonosιζνται σε πι απλ\acctonosες µντελπι\acctonosησεις τυ ανθρωπ\acctonosινυ πρσ\acctonosωπυ \acctonosπως τα landmarks και τα AAM. Επ\acctonosισης αρκετ\acctonosες πρσεγγ\acctonosισεις στη βιβλιγραφ\acctonosια χρησιµπι\acctonosυν πρεκπαιδευµ\acctonosενα µντ\acctonosελα πρκειµ\acctonosενυ να εξ\acctonosαγυν χαρακτηριστικ\acctonosα απ\acctonos τ ηχητικ\acctonos σ\acctonosηµα.
Eν κατακλε\acctonosιδι, στ σχεδιασµ\acctonos και την υλπ\acctonosιηση εν\acctonosς τ\acctonosετιυ πρβλ\acctonosηµατς δεν υπ\acctonosαρχει µ\acctonosια απκλειστικ\acctonosα πρσ\acctonosεγγιση πυ να δηγε\acctonosι στ επιθυµητ\acctonos απτ\acctonosελεσµα. Για τ λ\acctonosγ αυτ\acctonos θα πρ\acctonosεπει να µελετ\acctonosαµε τ\acctonosσ τα δεδµ\acctonosενα \acctonosσ και τις “πρδιαγραφ\acctonosες” τυ συστ\acctonosηµατς πυ θ\acctonosελυµε να κατσκευ\acctonosασυµε και στη συν\acctonosεχεια να µεταβ\acctonosυµε στην υλπ\acctonosιηση/τρππ\acctonosιηση κ\acctonosαπιας αρχιτεκτνικ\acctonosης δικτ\acctonosυυ.
Αναφρ\acctonosες
- [Amodei et al., 2016] Amodei, D., Ananthanarayanan, S., Anubhai, R., Bai, J., Battenberg, E., Case, C., Casper, J., Catanzaro, B., Cheng, Q., Chen, G., et al. (2016). Deep speech 2: End-to-end speech recognition in english and mandarin. In International conference on machine learning, pages 173–182.
- [Arik et al., 2017a] Arik, S., Diamos, G., Gibiansky, A., Miller, J., Peng, K., Ping, W., Raiman, J., and Zhou, Y. (2017a). Deep Voice 2: Multi-Speaker Neural Text-to-Speech. arXiv:1705.08947 [cs]. arXiv: 1705.08947.
- [Arik et al., 2017b] Arik, S. O., Chrzanowski, M., Coates, A., Diamos, G., Gibiansky, A., Kang, Y., Li, X., Miller, J., Ng, A., Raiman, J., Sengupta, S., and Shoeybi, M. (2017b). Deep Voice: Real-time Neural Text-to-Speech. arXiv:1702.07825 [cs]. arXiv: 1702.07825.
- [Ba and Caruana, 2014] Ba, L. J. and Caruana, R. (2014). Do Deep Nets Really Need to be Deep? arXiv:1312.6184 [cs]. arXiv: 1312.6184.
- [Bińkowski et al., 2019] Bińkowski, M., Donahue, J., Dieleman, S., Clark, A., Elsen, E., Casagrande, N., Cobo, L. C., and Simonyan, K. (2019). High Fidelity Speech Synthesis with Adversarial Networks. arXiv:1909.11646 [cs, eess]. arXiv: 1909.11646.
- [Blanz and Vetter, 1999] Blanz, V. and Vetter, T. (1999). A morphable model for the synthesis of 3d faces. In Proceedings of the 26th annual conference on Computer graphics and interactive techniques, pages 187–194.
- [Blanz and Vetter, 2003] Blanz, V. and Vetter, T. (2003). Face recognition based on fitting a 3d morphable model. IEEE Transactions on pattern analysis and machine intelligence, 25(9):1063–1074.
- [Bulat and Tzimiropoulos, 2017] Bulat, A. and Tzimiropoulos, G. (2017). How far are we from solving the 2d & 3d face alignment problem?(and a dataset of 230,000 3d facial landmarks). In Proceedings of the IEEE International Conference on Computer Vision, pages 1021–1030.
- [Ceperley et al., 1977] Ceperley, D., Chester, G. V., and Kalos, M. H. (1977). Monte carlo simulation of a many-fermion study. Physical Review B, 16(7):3081.
- [Chung et al., 2018] Chung, J. S., Nagrani, A., and Zisserman, A. (2018). Voxceleb2: Deep speaker recognition. In INTERSPEECH.
- [Cooley and Tukey, 1965] Cooley, J. W. and Tukey, J. W. (1965). An Algorithm for the Machine Calculation of Complex Fourier Series. Mathematics of Computation, 19(90):297–301. Publisher: American Mathematical Society.
- [Cootes et al., 1998] Cootes, T. F., Edwards, G. J., and Taylor, C. J. (1998). Active appearance models. In European conference on computer vision, pages 484–498. Springer.
- [Cootes et al., 2001] Cootes, T. F., Edwards, G. J., and Taylor, C. J. (2001). Active appearance models. IEEE Transactions on pattern analysis and machine intelligence, 23(6):681–685.
- [Cudeiro et al., 2019] Cudeiro, D., Bolkart, T., Laidlaw, C., Ranjan, A., and Black, M. J. (2019). Capture, Learning, and Synthesis of 3D Speaking Styles. In 2019 IEEE/CVF Conference on Computer Vision and Pattern Recognition (CVPR), pages 10093–10103, Long Beach, CA, USA. IEEE.
- [Donahue et al., 2020] Donahue, J., Dieleman, S., Bińkowski, M., Elsen, E., and Simonyan, K. (2020). End-to-end adversarial text-to-speech.
- [Doubilet et al., 1985] Doubilet, P., Begg, C. B., Weinstein, M. C., Braun, P., and McNeil, B. J. (1985). Probabilistic sensitivity analysis using monte carlo simulation: a practical approach. Medical decision making, 5(2):157–177.
- [Egger et al., 2020] Egger, B., Smith, W. A., Tewari, A., Wuhrer, S., Zollhoefer, M., Beeler, T., Bernard, F., Bolkart, T., Kortylewski, A., Romdhani, S., et al. (2020). 3d morphable face models—past, present, and future. ACM Transactions on Graphics (TOG), 39(5):1–38.
- [Ekman, 1984] Ekman, P. (1984). Expression and the nature of emotion. Approaches to emotion, 3(19):344.
- [Engel et al., 2019] Engel, J., Agrawal, K. K., Chen, S., Gulrajani, I., Donahue, C., and Roberts, A. (2019). GANSynth: Adversarial Neural Audio Synthesis. arXiv:1902.08710 [cs, eess, stat]. arXiv: 1902.08710.
- [Ephrat et al., 2018] Ephrat, A., Mosseri, I., Lang, O., Dekel, T., Wilson, K., Hassidim, A., Freeman, W. T., and Rubinstein, M. (2018). Looking to listen at the cocktail party: A speaker-independent audio-visual model for speech separation. arXiv preprint arXiv:1804.03619.
- [Filntisis et al., 2017] Filntisis, P. P., Katsamanis, A., Tsiakoulis, P., and Maragos, P. (2017). Video-realistic expressive audio-visual speech synthesis for the greek language. Speech Communication, 95:137–152.
- [Goodfellow et al., 2014] Goodfellow, I., Pouget-Abadie, J., Mirza, M., Xu, B., Warde-Farley, D., Ozair, S., Courville, A., and Bengio, Y. (2014). Generative Adversarial Nets. In Ghahramani, Z., Welling, M., Cortes, C., Lawrence, N. D., and Weinberger, K. Q., editors, Advances in Neural Information Processing Systems 27, pages 2672–2680. Curran Associates, Inc.
- [Hannun et al., 2014] Hannun, A., Case, C., Casper, J., Catanzaro, B., Diamos, G., Elsen, E., Prenger, R., Satheesh, S., Sengupta, S., Coates, A., et al. (2014). Deep speech: Scaling up end-to-end speech recognition. arXiv preprint arXiv:1412.5567.
- [Hinton et al., 2015] Hinton, G., Vinyals, O., and Dean, J. (2015). Distilling the Knowledge in a Neural Network. arXiv:1503.02531 [cs, stat]. arXiv: 1503.02531.
- [Hochreiter and Schmidhuber, 1997] Hochreiter, S. and Schmidhuber, J. (1997). Long short-term memory. Neural computation, 9(8):1735–1780.
- [Jin et al., 2018] Jin, Z., Finkelstein, A., Mysore, G. J., and Lu, J. (2018). Fftnet: A Real-Time Speaker-Dependent Neural Vocoder. In 2018 IEEE International Conference on Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP), pages 2251–2255, Calgary, AB. IEEE.
- [Johnson et al., 2000] Johnson, W. L., Rickel, J. W., Lester, J. C., et al. (2000). Animated pedagogical agents: Face-to-face interaction in interactive learning environments. International Journal of Artificial intelligence in education, 11(1):47–78.
- [Kalchbrenner et al., 2018] Kalchbrenner, N., Elsen, E., Simonyan, K., Noury, S., Casagrande, N., Lockhart, E., Stimberg, F., Oord, A. v. d., Dieleman, S., and Kavukcuoglu, K. (2018). Efficient Neural Audio Synthesis. arXiv:1802.08435 [cs, eess]. arXiv: 1802.08435.
- [Karras et al., 2017] Karras, T., Aila, T., Laine, S., Herva, A., and Lehtinen, J. (2017). Audio-driven facial animation by joint end-to-end learning of pose and emotion. ACM Transactions on Graphics, 36(4):94:1–94:12.
- [Kim et al., 2019] Kim, S., Lee, S.-G., Song, J., Kim, J., and Yoon, S. (2019). FloWaveNet : A Generative Flow for Raw Audio. In International Conference on Machine Learning, pages 3370–3378. ISSN: 1938-7228 Section: Machine Learning.
- [Kingma and Dhariwal, 2018] Kingma, D. P. and Dhariwal, P. (2018). Glow: Generative Flow with Invertible 1x1 Convolutions. arXiv:1807.03039 [cs, stat]. arXiv: 1807.03039.
- [Kingma et al., 2016] Kingma, D. P., Salimans, T., Jozefowicz, R., Chen, X., Sutskever, I., and Welling, M. (2016). Improved variational inference with inverse autoregressive flow. In Advances in neural information processing systems, pages 4743–4751.
- [Krizhevsky et al., 2012] Krizhevsky, A., Sutskever, I., and Hinton, G. E. (2012). ImageNet Classification with Deep Convolutional Neural Networks. In Pereira, F., Burges, C. J. C., Bottou, L., and Weinberger, K. Q., editors, Advances in Neural Information Processing Systems 25, pages 1097–1105. Curran Associates, Inc.
- [Kumar et al., 2019] Kumar, K., Kumar, R., de Boissiere, T., Gestin, L., Teoh, W. Z., Sotelo, J., de Brébisson, A., Bengio, Y., and Courville, A. C. (2019). MelGAN: Generative Adversarial Networks for Conditional Waveform Synthesis. In Wallach, H., Larochelle, H., Beygelzimer, A., Alché-Buc, F. d., Fox, E., and Garnett, R., editors, Advances in Neural Information Processing Systems 32, pages 14910–14921. Curran Associates, Inc.
- [LeCun et al., 1998] LeCun, Y., Bottou, L., Bengio, Y., and Ha, P. (1998). Gradient-Based Learning Applied to Document Recognition. page 46.
- [Li et al., 2019] Li, N., Liu, S., Liu, Y., Zhao, S., Liu, M., and Zhou, M. (2019). Neural Speech Synthesis with Transformer Network. arXiv:1809.08895 [cs]. arXiv: 1809.08895.
- [Matthews and Baker, 2004] Matthews, I. and Baker, S. (2004). Active appearance models revisited. International journal of computer vision, 60(2):135–164.
- [Mehri et al., 2016] Mehri, S., Kumar, K., Gulrajani, I., Kumar, R., Jain, S., Sotelo, J., Courville, A., and Bengio, Y. (2016). Samplernn: An unconditional end-to-end neural audio generation model. arXiv preprint arXiv:1612.07837.
- [Mori et al., 2012] Mori, M., MacDorman, K. F., and Kageki, N. (2012). The uncanny valley [from the field]. IEEE Robotics & Automation Magazine, 19(2):98–100.
- [Nagrani et al., 2017] Nagrani, A., Chung, J. S., and Zisserman, A. (2017). Voxceleb: a large-scale speaker identification dataset. In INTERSPEECH.
- [Neekhara et al., 2019] Neekhara, P., Donahue, C., Puckette, M., Dubnov, S., and McAuley, J. (2019). Expediting TTS Synthesis with Adversarial Vocoding. arXiv:1904.07944 [cs, eess]. arXiv: 1904.07944.
- [Oord et al., 2016] Oord, A. v. d., Dieleman, S., Zen, H., Simonyan, K., Vinyals, O., Graves, A., Kalchbrenner, N., Senior, A., and Kavukcuoglu, K. (2016). WaveNet: A Generative Model for Raw Audio. arXiv:1609.03499 [cs]. arXiv: 1609.03499.
- [Oord et al., 2017] Oord, A. v. d., Li, Y., Babuschkin, I., Simonyan, K., Vinyals, O., Kavukcuoglu, K., Driessche, G. v. d., Lockhart, E., Cobo, L. C., Stimberg, F., Casagrande, N., Grewe, D., Noury, S., Dieleman, S., Elsen, E., Kalchbrenner, N., Zen, H., Graves, A., King, H., Walters, T., Belov, D., and Hassabis, D. (2017). Parallel WaveNet: Fast High-Fidelity Speech Synthesis. arXiv:1711.10433 [cs]. arXiv: 1711.10433.
- [O’Shaughnessy, 1988] O’Shaughnessy, D. (1988). Linear predictive coding. IEEE potentials, 7(1):29–32.
- [Papamakarios et al., 2017] Papamakarios, G., Pavlakou, T., and Murray, I. (2017). Masked autoregressive flow for density estimation. In Advances in Neural Information Processing Systems, pages 2338–2347.
- [Pham et al., 2017] Pham, H. X., Cheung, S., and Pavlovic, V. (2017). Speech-driven 3d facial animation with implicit emotional awareness: A deep learning approach. In Proceedings of the IEEE Conference on Computer Vision and Pattern Recognition Workshops, pages 80–88.
- [Ping et al., 2019] Ping, W., Peng, K., and Chen, J. (2019). ClariNet: Parallel Wave Generation in End-to-End Text-to-Speech. arXiv:1807.07281 [cs, eess]. arXiv: 1807.07281.
- [Ping et al., 2018] Ping, W., Peng, K., Gibiansky, A., Arik, S. O., Kannan, A., Narang, S., Raiman, J., and Miller, J. (2018). Deep Voice 3: Scaling Text-to-Speech with Convolutional Sequence Learning. arXiv:1710.07654 [cs, eess]. arXiv: 1710.07654.
- [Ping et al., 2020] Ping, W., Peng, K., Zhao, K., and Song, Z. (2020). Waveflow: A compact flow-based model for raw audio. In International Conference on Machine Learning, pages 7706–7716. PMLR.
- [Prenger et al., 2018] Prenger, R., Valle, R., and Catanzaro, B. (2018). WaveGlow: A Flow-based Generative Network for Speech Synthesis. arXiv:1811.00002 [cs, eess, stat]. arXiv: 1811.00002.
- [Qian et al., 2019] Qian, K., Zhang, Y., Chang, S., Yang, X., and Hasegawa-Johnson, M. (2019). Autovc: Zero-shot voice style transfer with only autoencoder loss. arXiv preprint arXiv:1905.05879.
- [Ren et al., 2019] Ren, Y., Ruan, Y., Tan, X., Qin, T., Zhao, S., Zhao, Z., and Liu, T.-Y. (2019). FastSpeech: Fast, Robust and Controllable Text to Speech. In Wallach, H., Larochelle, H., Beygelzimer, A., Alché-Buc, F. d., Fox, E., and Garnett, R., editors, Advances in Neural Information Processing Systems 32, pages 3171–3180. Curran Associates, Inc.
- [Rezende and Mohamed, 2015] Rezende, D. and Mohamed, S. (2015). Variational inference with normalizing flows. In International Conference on Machine Learning, pages 1530–1538.
- [Rumelhart et al., 1986] Rumelhart, D. E., Hinton, G. E., and Williams, R. J. (1986). Learning representations by back-propagating errors. Nature, 323(6088):533–536. Number: 6088 Publisher: Nature Publishing Group.
- [Seyama and Nagayama, 2007] Seyama, J. and Nagayama, R. S. (2007). The uncanny valley: Effect of realism on the impression of artificial human faces. Presence: Teleoperators and virtual environments, 16(4):337–351.
- [Shen et al., 2018] Shen, J., Pang, R., Weiss, R. J., Schuster, M., Jaitly, N., Yang, Z., Chen, Z., Zhang, Y., Wang, Y., Skerry-Ryan, R. J., Saurous, R. A., Agiomyrgiannakis, Y., and Wu, Y. (2018). Natural TTS Synthesis by Conditioning WaveNet on Mel Spectrogram Predictions. arXiv:1712.05884 [cs]. arXiv: 1712.05884.
- [Siarohin et al., 2019] Siarohin, A., Lathuilière, S., Tulyakov, S., Ricci, E., and Sebe, N. (2019). First Order Motion Model for Image Animation. In Wallach, H., Larochelle, H., Beygelzimer, A., Alché-Buc, F. d., Fox, E., and Garnett, R., editors, Advances in Neural Information Processing Systems 32, pages 7137–7147. Curran Associates, Inc.
- [Sotelo et al., 2017] Sotelo, J., Mehri, S., Kumar, K., Santos, J. F., Kastner, K., Courville, A. C., and Bengio, Y. (2017). Char2wav: End-to-end speech synthesis. In ICLR.
- [Sumby and Pollack, 1954] Sumby, W. H. and Pollack, I. (1954). Visual contribution to speech intelligibility in noise. The journal of the acoustical society of america, 26(2):212–215.
- [Suwajanakorn et al., 2017] Suwajanakorn, S., Seitz, S. M., and Kemelmacher-Shlizerman, I. (2017). Synthesizing Obama: learning lip sync from audio. ACM Transactions on Graphics, 36(4):1–13.
- [Taigman et al., 2018] Taigman, Y., Wolf, L., Polyak, A., and Nachmani, E. (2018). VoiceLoop: Voice Fitting and Synthesis via a Phonological Loop. arXiv:1707.06588 [cs]. arXiv: 1707.06588.
- [Taylor et al., 2017] Taylor, S., Kim, T., Yue, Y., Mahler, M., Krahe, J., Rodriguez, A. G., Hodgins, J., and Matthews, I. (2017). A deep learning approach for generalized speech animation. ACM Transactions on Graphics, 36(4):1–11.
- [Tewari et al., 2017] Tewari, A., Zollhofer, M., Kim, H., Garrido, P., Bernard, F., Perez, P., and Theobalt, C. (2017). Mofa: Model-based deep convolutional face autoencoder for unsupervised monocular reconstruction. In Proceedings of the IEEE International Conference on Computer Vision Workshops, pages 1274–1283.
- [Thies et al., 2019] Thies, J., Elgharib, M., Tewari, A., Theobalt, C., and Nießner, M. (2019). Neural Voice Puppetry: Audio-driven Facial Reenactment. arXiv:1912.05566 [cs]. arXiv: 1912.05566 version: 1.
- [Thies et al., 2016] Thies, J., Zollhofer, M., Stamminger, M., Theobalt, C., and Nießner, M. (2016). Face2face: Real-time face capture and reenactment of rgb videos. In Proceedings of the IEEE conference on computer vision and pattern recognition, pages 2387–2395.
- [Valin and Skoglund, 2019] Valin, J.-M. and Skoglund, J. (2019). LPCNet: Improving Neural Speech Synthesis Through Linear Prediction. arXiv:1810.11846 [cs, eess]. arXiv: 1810.11846.
- [Van den Oord et al., 2016] Van den Oord, A., Kalchbrenner, N., Espeholt, L., Vinyals, O., Graves, A., et al. (2016). Conditional image generation with pixelcnn decoders. In Advances in neural information processing systems, pages 4790–4798.
- [Vaswani et al., 2017] Vaswani, A., Shazeer, N., Parmar, N., Uszkoreit, J., Jones, L., Gomez, A. N., Kaiser, Ł., and Polosukhin, I. (2017). Attention is all you need. In Advances in neural information processing systems, pages 5998–6008.
- [Vougioukas et al., 2019] Vougioukas, K., Petridis, S., and Pantic, M. (2019). Realistic Speech-Driven Facial Animation with GANs. arXiv:1906.06337 [cs, eess]. arXiv: 1906.06337 version: 1.
- [Wang et al., 2017] Wang, Y., Skerry-Ryan, R. J., Stanton, D., Wu, Y., Weiss, R. J., Jaitly, N., Yang, Z., Xiao, Y., Chen, Z., Bengio, S., Le, Q., Agiomyrgiannakis, Y., Clark, R., and Saurous, R. A. (2017). Tacotron: Towards End-to-End Speech Synthesis. arXiv:1703.10135 [cs]. arXiv: 1703.10135.
- [Yamamoto et al., 2019] Yamamoto, R., Song, E., and Kim, J.-M. (2019). Probability density distillation with generative adversarial networks for high-quality parallel waveform generation. arXiv:1904.04472 [cs, eess]. arXiv: 1904.04472.
- [Yaniv et al., 2019] Yaniv, J., Newman, Y., and Shamir, A. (2019). The face of art: landmark detection and geometric style in portraits. ACM Transactions on Graphics (TOG), 38(4):1–15.
- [Zhou et al., 2020] Zhou, Y., Han, X., Shechtman, E., Echevarria, J., Kalogerakis, E., and Li, D. (2020). Makelttalk: speaker-aware talking-head animation. ACM Transactions on Graphics (TOG), 39(6):1–15.
- [Zhou et al., 2018] Zhou, Y., Xu, Z., Landreth, C., Kalogerakis, E., Maji, S., and Singh, K. (2018). Visemenet: Audio-driven animator-centric speech animation. ACM Transactions on Graphics (TOG), 37(4):1–10.