Rassal Bölümlenmiş Veri Üzerinde Aşırı Öğrenme Makinesi ve Topluluk Algoritmaları ile Sınıflandırma Classification with Extreme Learning Machine and Ensemble Algorithms Over Randomly Partitioned Data

AÖM, ilk olarak tek katmanlı ileri beslemeli sinir ağı olarak geliştirilmiştir [1]. Daha sonra yapılan çalışmalarda gizli katmanın sadece nöron olmadığı genelleştirilmiş tek katmanlı ileri beslemeli ağ önerilmiştir [7]. AÖM, oluşturduğu sinir ağının giriş ağırlıkları ile gizli düğüm eğimi değerlerini rassal olarak oluşturmakta ve çıktı katmanı ağırlıkları en küçük kareler yöntemi ile hesaplamaktadır [8].

Bilinmeyen bir $\mathcal{X}$ dağılımından elde edilen bağımsız özdeşçe dağılmış eğitim veri kümesi $\mathcal{D}=\{(\mathbf{x}_{i},y_{i})\mid i=\{1,...,n\},\mathbf{x}_{i}\in\mathbf{R}^{p},\,y_{i}\in\{1,2,...,K\}\}$ olsun. Sinir ağının hedefi $f:\mathcal{X}\rightarrow\mathcal{Y}$ şeklinde fonksiyonu bulmaktır. $N$ gizli düğüme sahip tek katmanlı ileri beslemeli sinir ağı Denklem 1’de tanımlanmıştır.

$\mathbf{a}_{i}$ ve $b_{i}$ öğrenme parametresi, $\beta_{i}$ ise $i$. gizli düğümün ağırlığıdır. Genelleştirilmiş tek katman ileri besleme sinir ağı için AÖM’nin çıktı fonksiyonu Denklem 2’de gösterilmiştir.

İkili sınıflandırma uygulamaları için AÖM karar fonksiyonu ise Denklem 3’de gösterilmiştir.

Denklem 2 diğer bir form olarak Denklem 4’de gösterilmiştir.

$H$ ve $T$ sırasıyla gizli katman matrisi ve çıktı matrisidir. Gizli katman matrisi Denklem 5’de gösterilmiştir.

burada $\tilde{a}=a_{1},...,a_{L}$, $\tilde{b}=b_{1},...,b_{L}$, $\tilde{x}=x_{1},...,x_{N}$ şeklindedir. Çıktı matrisi Denklem 6’de gösterilmiştir.

AdaBoost, nitelik matrisi $X$ ve çıktı sınıfları, $y\in\{+1,-1\}$, kullanarak, zayıf öğrenme modelleri, $h_{t}(\mathbf{x})$, birleştirerek $H(\mathbf{x})$ şeklinde güçlü sınıflandırma modeli oluşturmaya çalışmaktadır [9]. Denklem 7’de güçlü sınıflandırma modeli gösterilmektedir.

MapReduce yöntemi yüksek boyutlu veri setlerinin işlenmesine olanak sağlayan, ayrıca Google tarafından da oldukça sık kullanılan bir programlama modelidir [10]. Kullanıcılar tarafından tanımlanan $Map$ ve $Reduce$ fonksiyonları ve bu fonksiyonlara girdi değeri olarak verilen anahtar/değer dizileri (Key/Value pairs) kullanılmaktadır. MapReduce yönteminde kullanılan anahtar değer veri modeli genellikle ilişkisel veri modelleri ile tasarlanamayacak veri setlerine uygulanmaktadır. Örnek olarak bir web sayfasının adresi anahtar değerine yazılırken bu sayfanın HTML içeriği ise değer alanına yazılmaktadır. Grafik tabanlı veri modellerinde ise anahtar alanı düğüm anahtar (id) bilgisini içerirken değer ise liste olarak kendisine komşu olan düğümlerin anahtar bilgilerini içerebilir.

$Map$ fonksiyonu paralel olarak girdi veri setinde bulunan her ikiliye uygulanmaktadır. Fonksiyon bir veri alanında bulunan veri çiftlerini alarak bunları farklı bir alana veri çift listesi olarak vermektedir.

$Reduce$ fonksiyonu ise yine paralel olarak $Map$ fonksiyonu tarafından ilişkilendirilmiş anahtar değer yapısına uygulayarak yeni değerler listesi oluşturmaktadır.

MapReduce çatısının anahtar/değer şeklindeki çiftlerden oluşan listeyi değerler listesi şekline çevirmektedir.

AdaBoost temelli AÖM sınıflandırma algoritmasının hesaplanması aşamasının dağıtık ve paralel hale getirilmesi bu çalışmanın esas görevidir. Önerilen yöntemin temel fikri, sınıflandırma topluluk fonksiyonlarının rassal veri parçaları $(X_{m},Y_{m})$ kullanılarak paralel olarak hesaplanmasıdır.

Tablo I’de, bildirinin anlaşılmasında kolaylık olması için çalışmada kullanılan değişken ve notasyonların özeti verilmiştir.

MapReduce temelli AdaBoost AÖM algoritmasının sözde kodu Algoritma 1 ve Algoritma 2’de gösterilmiştir. Önerilen öğrenme modelinin $Map$ metodu, bölümleme boyutu, $M$, aralığına kadar tam sayı olacak şekilde rassal değerin eğitim veri kümesinin her bir satırına atanması şeklindedir. $Map$’in girdi değeri olan $\mathbf{x}$, eğitim veri kümesi $\mathcal{D}$’nin bir satırıdır. $Map$ metodu girdi matrisini satır olarak bölümlemekte ve $<rassalBolumId,\mathbf{x}>$ anahtar/değer ikililerini oluşturmaktadır. $rassalBolumId$, veri parçasının tanımlayıcısı olarak atanmakta ve anahtar olarak $Reduce$ aşamasına transfer edilmektedir.

$Reduce$ aşamasının sözde kodu Algoritma 2’de gösterilmiştir. $Reduce$ aşaması, Algoritma 2 sözde kodunun 3 – 8. satırları arasında bulunan döngüde gerçekleştirilmiştir. Her bir veri parçası, $(\mathbf{X}_{k},\mathbf{y}_{k})$, AdaBoost topluluk yöntemi temelli AÖM ile eğitilmektedir. Böylece her bir $Reduce$ işlemi ayrı bir sınıflandırma modeli ortaya çıkarmaktadır. $Reduce$ işleminde anahtar, $k$, $Map$ aşamasında rassal olarak atanan $rassalBolumId$, girdi olarak kullanılmaktadır.

Bu bölümde, önerilen yöntem, Pendigit, Letter, Statlog ve Page-blocks şeklinde dört farklı veri seti kullanılarak sınıflandırma modeli oluşturulmuş, bu şekilde yöntemin etkinliği ve verimliliği ölçümlenmeye çalışılmıştır. Kullanılan açık dört farklı veri kümesi Tablo II’de gösterilmektedir. Kullanılan bütün veri setleri, ikiden fazla etikete sahip, çok sınıflıdır.

Tablo III’de çalışmanın deneysel kısmında kullanılan veri setlerinin AÖM sonuçları paylaşılmıştır. $nh$ değeri, 1 – 500 arasında değişmektedir. Performans ölçümleri için doğruluk, hassasiyet, geri çekilme ve $F_{1}$ değerleri kullanılmıştır.

Bu çalışma kapsamında kullanılan veri setlerinin sınıf dağılımları dengesiz olmasından dolayı optimal sınıflandırıcı hipotezin bulunmasında sadece geleneksel doğruluk tabanlı performans ölçümü yeterli değildir. Bu nedenle sınıflandırıcı hipotez ölçümünde ortalama doğruluk, ortalama hassasiyet, ortalama geri çekim [5], $F_{1}$ ölçümü şeklinde dört farklı yöntem kullanılmıştır. Kullanılan yöntemler bilgi çıkarımı alanında en çok kullanılan yöntemlerdir [6].

Hassasiyet, elde edilen ilgili örneklerin toplam elde edilen örneklere oranıdır. Hassasiyet Denklem 10’da gösterilmektedir.

Geri çekilme, elde edilen ilgili örneklerin toplam ilgili örneklere oranıdır. Geri çekilme Denklem 11’de gösterilmektedir.

Önerilen modelde, her bir sınıf için farklı olarak hassasiyet ve geri çekilme değerleri hesaplanıp toplam sınıf sayısına bölünerek, elde edilen sınıflandırma hipotezinin ortalama ölçüm değerleri hesaplanmaktadır. Ortalama hassasiyet ve geri çekilme Denklem 12 ve Denklem 13’de gösterilmektedir.

$F_{1}$ ölçümü, hassasiyet ve geri çekilmenin harmonik ortalamasıdır. Değerlendirme modeli, Denklem 14’de gösterilen $F_{1}$ ölçümünün çok sınıflı halini kullanmaktadır.

Yapılan ölçümlerin sonuçları Tablo IV’de gösterilmiştir. Her bir veri seti için bölümleme, $M$, saklı düğüm sayısı, $nh$, AdaBoost iterasyon sayısı, $T$, parametrelerine göre doğruluk değişiminin sonuçları Şekil 1 – 4’de gösterilmiştir. Isı haritalarında renk, siyaha yaklaşması durumunda modelin doğruluğu artmaktadır. Ölçek her bir grafiğin yanında bulunan renk çubuğu ile verilmiştir.