跳到论文正文
W Papers独立论文阅读器 arXiv:1402.2520 论文正文 计算阅读时间 · 0%
引用这篇论文根据当前论文元数据生成,正式投稿前建议核对。

    
  
License: arXiv.org perpetual non-exclusive license
arXiv:1402.2520v1 [math.CA] 11 Feb 2014

Sur la suite des opérateurs Bernstein composés

Heiner Gonska (Duisburg-Essen) et Ioan Raşa (Cluj-Napoca)

Abstrait : Nous considérons une suite des opérateurs de Bernstein composés et les formules de quadrature associées avec elles. Nous obtenons des bornes supérieures pour l’erreur de l’approximation de fonctions continues et de l’approximation des integrales de fonctions continues. Les bornes sont données en terme de modules de continuité d’ordre un et deux. Deux inégalités de type Tchebycheff-Grüss sont aussi presentées.

MSC 2010 : 41A36, 41A15, 65D30.

Mots clés : opérateurs de Bernstein composés, formules de quadrature composées, modules de continuité, degré d’approximation, inégalité de type Tchebycheff-Grüss.

1 Introduction

Dans l’article [1] D. Bǎrbosu et D. Miclǎuş ont consideré une formule de quadrature basée sur des polynômes de type Bernstein composés. Ils ont donné une inégalité pour le reste de la formule de quadrature pour des fonctions dans la classe C2​[0,1]C^{2}[0,1], l’éspace de fonctions définie sur l’intervalle [0,1][0,1] ayant deux dérivées continues. Dans cet article nous utilisons les opérateurs introduits par les auteurs cités pour approcher toutes les fonctions dans la classe C⁡[0,1]C[0,1], et nous donnons une évalution de l’erreur en utilisant le deuxième module de continuité.

De plus, nous étudions les itérations d’ordre rr des opérateurs lorsque r→∞r\to\infty.

Pour la formule de quadrature de Bǎrbosu et Miclǎuş, nous trouvons l’ordre de grandeur du reste pour toutes les fonctions de l’éspace C⁡[0,1]C[0,1]. Notre note contient aussi deux résultats du type Tchebycheff-Grüss concernant la non-multiplicativité de l’opérateur et de la formule de quadrature.

2 Definition des opérateurs B¯n,m\overline{B}_{n,m}

Rappelons les faits suivants :

  • 1.

    Pour a,b∈ℝ,a<ba,b\in\mathbb{R},a<b et f∈ℝ[a,b]f\in\mathbb{R}^{[a,b]} le polynôme de Bernstein de degré n∈ℕn\in\mathbb{N} associé avec ff est donné par

    Bn[a,b]​(f,x)=1(b−a)n⋅∑k=0n(nk)​(x−a)k​(b−x)n−k⋅f⁡(a+k​b−an).B_{n}^{[a,b]}(f;x)=\frac{1}{(b-a)^{n}}\cdot\sum_{k=0}^{n}{n\choose k}(x-a)^{k}(b-x)^{n-k}\cdot f\left(a+k\frac{b-a}{n}\right).
  • 2.

    Pour g∈C2​[a,b]g\in C^{2}[a,b] on a

    g(x)−Bn[a,b](g;x)=−(x−a)​(b−x)2​n⋅g′′(ξx),ξx∈(a,b).g(x)-B_{n}^{[a,b]}(g;x)=-\frac{(x-a)(b-x)}{2n}\cdot g^{\prime\prime}(\xi_{x}),\xi_{x}\in(a,b).

Nous allons étudier la méthode d’approximation suivante pour les fonctions continues definies sur [0,1][0,1] :

On divise [0,1][0,1] en sous-intervalles [k−1m,km]\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right], k=1,…,m∈ℕk=1,\ldots,m\in\mathbb{N}. Sur [k−1m,km]\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right] nous considérons

Bn,k​(f,x):=Bn[k−1m,km]​(f,x)=mn⋅∑i=0n(ni)​(x−k−1m)i​(km−x)n−i​f​(k−n+im⋅n).B_{n,k}(f;x):=B_{n}^{\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right]}(f;x)=m^{n}\cdot\sum_{i=0}^{n}{n\choose i}\left(x-\frac{k-1}{m}\right)^{i}\left(\frac{k}{m}-x\right)^{n-i}f\left(\frac{k-n+i}{m\cdot n}\right).

Maintenant nous composons les Bn,k​(f,⋅)B_{n,k}(f;\cdot) pour obtenir l’opérateur B¯n,m\overline{B}_{n,m} defini par

B¯n,m​(f,x):=Bn,k​(f,x)​si​x∈[k−1m,km]​,1≤k≤m.\overline{B}_{n,m}(f;x):=B_{n,k}(f;x)\;\;\mbox{si}\;\;x\in\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right],1\leq k\leq m.

Ceci nous donne une fonction polynômiale par morceaux de degré ≤n\leq n, continue aux points km​,1≤k≤m−1\frac{k}{m},1\leq k\leq m-1.

D’autre part, B¯n,m\overline{B}_{n,m} est un operateur linéaire et positif réproduisant tous les fonctions linéaires. Ces faits sont impliqués par ceux de l’opérateur Bernstein classique (non-composé).

Les opérateus B¯n,m\overline{B}_{n,m} constituent une généralisation de

  • —

    l’opérateur de Bernstein sur [0,1][0,1] - le cas m=1,n∈ℕm=1,n\in\mathbb{N},

  • —

    l’interpolation linéaire par morceaux SΔmS_{\Delta_{m}} sur [0,1][0,1] et aux points

    Δm:0<1m<2m<…<m−1m<1.\Delta_{m}:0<\frac{1}{m}<\frac{2}{m}<\ldots<\frac{m-1}{m}<1.

    - le cas n=1,m∈ℕn=1,m\in\mathbb{N}.

Chaque B¯n,m\overline{B}_{n,m} est un cas spécial des operateurs spline de Schoenberg (”variation-diminishing spline operator”) associés à une suite de nœuds appropriée.

3 Le degré d’approximation par B¯n,m\overline{B}_{n,m}

Plusieurs des nos resultats ci-dessous seront formulés à l’aide du module de continuité d’ordre deux, donné pour une fonction f∈C⁡[a,b]f\in C[a,b] et δ≥0\delta\geq 0 par

ω2[a,b](f,δ):=sup{|f(x−h)−2f(x)+f(x+h)|:x+h,x−h∈[a,b],|h|≤δ}.\omega_{2}^{[a,b]}(f,\delta):=\sup\left\{|f(x-h)-2f(x)+f(x+h)|:x+h,x-h\in[a,b],|h|\leq\delta\right\}.

Nous allons aussi utilizer la convention ω2:=ω2[0,1]\omega_{2}:=\omega_{2}^{[0,1]}.

Les deuxièmes moments B¯n,m​((e1−x)2,x)\overline{B}_{n,m}((e_{1}-x)^{2};x), où e1​(x)=xe_{1}(x)=x, contrôlent le degré d’approximation. Pour x∈[k−1m,km]x\in\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right] on a

B¯n,m​((e1−x)2,x)=(x−k−1m)​(km−1)n.\overline{B}_{n,m}((e_{1}-x)^{2};x)=\frac{\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-1\right)}{n}.

Maintenant nous utilisons le résultat suivant de Pǎltǎnea [5].

Théorème 1

Si L:C⁡[0,1]→C⁡[0,1]L:C[0,1]\to C[0,1] est un operateur linéaire et positif reproduisant toutes les fonctions linéaires, alors pour tous h>0h>0 on a

|L⁡(f,x)−f⁡(x)|≤[1+12​h2⋅L⁡((e1−x)2,x)]​ω2​(f,h).|L(f;x)-f(x)|\leq\left[1+\frac{1}{2h^{2}}\cdot L((e_{1}-x)^{2};x)\right]\omega_{2}(f;h).

Si L⁡((e1−x)2,x)>0L((e_{1}-x)^{2};x)>0 le choix h=L⁡((e1−x)2,x)h=\sqrt{L((e_{1}-x)^{2};x)} implique

|L⁡(f,x)−f⁡(x)|≤32⋅ω2​(f,L⁡((e1−x)2,x));|L(f;x)-f(x)|\leq\frac{3}{2}\cdot\omega_{2}(f;\sqrt{L((e_{1}-x)^{2};x)});

cette inégalité est aussi valable si L⁡((e1−x)2,x)=0L((e_{1}-x)^{2};x)=0.

Il en résulte l’inégalité suivante :

Proposition 1

Pour n,m∈ℕ,f∈C⁡[0,1]n,m\in\mathbb{N},f\in C[0,1] et x∈[0,1]x\in[0,1] on a

|B¯n,m​(f,x)−f⁡(x)|≤32​ω2​(f,(x−k−1m)​(km−x)n),|\overline{B}_{n,m}(f;x)-f(x)|\leq\frac{3}{2}\omega_{2}\left(f;\sqrt{\frac{\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-x\right)}{n}}\right),

pour x∈[k−1m,km]x\in\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right], 1≤k≤m1\leq k\leq m.

4 Itérations des B¯n,m\overline{B}_{n,m}

Considérons B¯n,mℓ\overline{B}_{n,m}^{\ell}, lorsque ℓ→∞\ell\to\infty, avec n,mn,m fixés. Il est bien connu que chaque constituant

Bn,k:C⁡[k−1m,km]→Πn|[k−1m,km]​,1≤k≤m,B_{n,k}:C\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right]\to\Pi_{n}\big|_{\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right]},1\leq k\leq m,

produit une suite d’itérations (Bn,k)ℓ(B_{n,k})^{\ell}, ℓ≥0\ell\geq 0, qui pour toutes f∈C⁡[k−1m,km]f\in C\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right] génére une suite de polynômes

(Bn,k)ℓ​(f)(B_{n,k})^{\ell}(f)

qui approche, uniformement en [k−1m,km]\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right], la fonction linéaire ℓk\ell_{k} interpolant ff aux points k−1m\frac{k-1}{m} et km\frac{k}{m}, c’est-à-dire, ℓk=B1,k​(f)\ell_{k}=B_{1,k}(f). D’ici il en résulte que (B¯n,m)ℓ​(f)(\overline{B}_{n,m})^{\ell}(f), f∈C⁡[0,1]f\in C[0,1] converge uniformement vers SΔm​fS_{\Delta_{m}}f, l’interpolation linéaire par morceaux.

En utilisant la transformation ℓ:[0,1]→[a,b]\ell:[0,1]\to[a,b] donnée par ℓ⁡(x)=(b−a)​x+a\ell(x)=(b-a)x+a, on peut écrire

Bn[a,b]​(f,x)=1(b−a)n​∑k=0n(nk)​(x−a)k​(b−x)n−k​f​(a+k⋅b−an)=Bn[0,1]​(f∘ℓ,y)=∑k=0n(nk)​yk​(1−y)n−k​(f∘ℓ)​(kn)​avec​y=ℓ−1​(x)=x−ab−a.\begin{array}[]{lcl}B_{n}^{[a,b]}(f;x)&=&\displaystyle\frac{1}{(b-a)^{n}}\sum_{k=0}^{n}{n\choose k}(x-a)^{k}(b-x)^{n-k}f\left(a+k\cdot\frac{b-a}{n}\right)\\[17.07164pt] &=&\displaystyle B_{n}^{[0,1]}(f\circ\ell;y)\\[11.38109pt] &=&\displaystyle\sum_{k=0}^{n}{n\choose k}y^{k}(1-y)^{n-k}(f\circ\ell)\left(\frac{k}{n}\right)\;\;\mbox{avec}\;\;y=\ell^{-1}(x)=\frac{x-a}{b-a}.\end{array}

Soit r∈ℕr\in\mathbb{N}, et considérons l’itération d’ordre rr de Bn[a,b]B_{n}^{[a,b]}, c’est à dire, (Bn[a,b])r(B_{n}^{[a,b]})^{r}. Nous utilisons le resultat suivant pour les itérations de Bn=Bn[0,1]B_{n}=B_{n}^{[0,1]} donné par Gonska, Kacsó et Piţul dans l’article [2].

Proposition 2

Soit Bn,n∈ℕB_{n},n\in\mathbb{N}, la suite des opérateurs de Bernstein classiques. Pour r∈ℕ,f¯∈C⁡[0,1]r\in\mathbb{N},\overline{f}\in C[0,1] et x∈[0,1]x\in[0,1] on a

|Bnr​(f¯,x)−B1​(f¯,x)|≤94⋅ω2​(f¯,x⁡(1−x)​(1−1n)r).|B_{n}^{r}(\overline{f};x)-B_{1}(\overline{f};x)|\leq\frac{9}{4}\cdot\omega_{2}\left(\overline{f},\sqrt{x(1-x)\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right).

Ceci implique immédiatement qu’on a, pour toutes f∈C⁡[a,b]f\in C[a,b] et x∈[a,b]x\in[a,b],

|(Bn[a,b])r​(f,x)−B1[a,b]​(f,x)|=|(Bn[0,1])r​(f∘ℓ,ℓ−1​(x))−B1[0,1]​(f∘ℓ,ℓ−1​(x))|≤94⋅ω2[0,1]​(f∘ℓ,ℓ−1​(x)​[1−ℓ−1​(x)]​(1−1n)r)=94⋅ω2[0,1]​(f∘ℓ,(x−a)(b−a)⋅(b−x)(b−a)⋅(1−1n)r)=94⋅ω2[a,b]​(f,(b−a)​(x−a)​(b−x)(b−a)2⋅(1−1n)r)=94⋅ω2[a,b]​(f,(x−a)​(b−x)⋅(1−1n)r).\begin{array}[]{l}\displaystyle\left|\left(B_{n}^{[a,b]}\right)^{r}(f;x)-B_{1}^{[a,b]}(f;x)\right|\\[17.07164pt] \displaystyle=\left|\left(B_{n}^{[0,1]}\right)^{r}\left(f\circ\ell;\ell^{-1}(x)\right)-B_{1}^{[0,1]}(f\circ\ell,\ell^{-1}(x))\right|\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{9}{4}\cdot\omega_{2}^{[0,1]}\left(f\circ\ell,\sqrt{\ell^{-1}(x)\left[1-\ell^{-1}(x)\right]\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{9}{4}\cdot\omega_{2}^{[0,1]}\left(f\circ\ell,\sqrt{\frac{(x-a)}{(b-a)}\cdot\frac{(b-x)}{(b-a)}\cdot\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{9}{4}\cdot\omega_{2}^{[a,b]}\left(f;(b-a)\sqrt{\frac{(x-a)(b-x)}{(b-a)^{2}}\cdot\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{9}{4}\cdot\omega_{2}^{[a,b]}\left(f,\sqrt{(x-a)(b-x)\cdot\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right).\end{array}

Pour

[a,b]=[k−1m,km][a,b]=\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right]

et f¯:[0,1]→ℝ\overline{f}:[0,1]\to\mathbb{R} considérons la fonction

f:=f¯|[a,b]:[k−1m,km]→ℝ.f:=\overline{f}\big|_{[a,b]}:\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right]\to\mathbb{R}.

Alors on en déduit

|(B¯n,m)r​(f¯,x)−SΔm​(f¯,x)|≤94​ω2[k−1m,km]​(f¯|[k−1m,km],(x−k−1m)​(km−x)​(1−1n)r)=94​ω2[k−1m,km]​(f¯,…)≤94ω2[0,1](f¯,(x−k−1m)​(km−x)​(1−1n)r),six∈[k−1m,km],1≤k≤m.\begin{array}[]{l}\displaystyle\left|\left(\overline{B}_{n,m}\right)^{r}(\overline{f};x)-S_{\Delta_{m}}(\overline{f};x)\right|\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{9}{4}\omega_{2}^{\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right]}\left(\overline{f}\big|_{\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right]},\sqrt{\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-x\right)\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{9}{4}\omega_{2}^{\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right]}\left(\overline{f},\sqrt{\ldots}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{9}{4}\omega_{2}^{[0,1]}\left(\overline{f},\sqrt{\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-x\right)\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right),\;\;\mbox{si}\;\;x\in\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right],1\leq k\leq m.\end{array}

Donc nous avons

Proposition 3

Pour l’itération d’ordre rr de l’opérateur B¯m,m,f¯∈C⁡[0,1],x∈[0,1]\overline{B}_{m,m},\overline{f}\in C[0,1],x\in[0,1] on a l’inégalité

|(B¯n,m)r​(f¯,x)−SΔm​(f¯,x)|≤94ω2[0,1](f¯,(x−k−1m)​(km−x)​(1−1n)r),x∈[k−1m,km],1≤k≤m.\begin{array}[]{l}\displaystyle\left|\left(\overline{B}_{n,m}\right)^{r}(\overline{f},x)-S_{\Delta_{m}}(\overline{f},x)\right|\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{9}{4}\omega_{2}^{[0,1]}\left(\overline{f},\sqrt{\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-x\right)\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right),\;\;x\in\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right],1\leq k\leq m.\end{array}

Pour la norme uniforme il en résulte

‖(B¯n,m)r​(f¯)−SΔm​(f¯)‖∞≤94​ω2[0,1]​(f¯,12​m​(1−1n)r),\begin{array}[]{l}\displaystyle\left\|(\overline{B}_{n,m})^{r}(\overline{f})-S_{\Delta_{m}}(\overline{f})\right\|_{\infty}\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{9}{4}\omega_{2}^{[0,1]}\left(\overline{f};\frac{1}{2m}\sqrt{\left(1-\frac{1}{n}\right)^{r}}\right),\end{array}

c’est à dire la convergence uniforme (B¯n,m)r​(f¯)→SΔm​(f¯)(\overline{B}_{n,m})^{r}(\overline{f})\to S_{\Delta_{m}}(\overline{f}) pour n,mn,m fixés et r→∞r\to\infty.

5 Non-multiplicativité de B¯n,m\overline{B}_{n,m}

Dans cette section nous démontrons une ínegalité de type Tchebycheff-Grüss. Nous allons utiliser l’inégalité generale suivante publiée en [4].

Proposition 4

Si H:C⁡[0,1]→C⁡[0,1]H:C[0,1]\to C[0,1] est un opérateur linéaire et positif reproduisant les fonctions constantes, alors pour toutes f,g∈C⁡[0,1]f,g\in C[0,1] et x∈[0,1]x\in[0,1] on a :

T⁡(f,g,x):=|H⁡(f,g,x)−H⁡(f,x)⋅H⁡(g,x)|≤14​ω~​(f,2​H⁡((e1−x)2,x))​ω~​(g,2​H⁡((e1−x)2,x)).\begin{array}[]{l}T(f,g;x):=|H(f,g;x)-H(f;x)\cdot H(g;x)|\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{1}{4}\widetilde{\omega}\left(f;2\sqrt{H((e_{1}-x)^{2};x)}\right)\widetilde{\omega}\left(g;2\sqrt{H((e_{1}-x)^{2};x)}\right).\end{array}

Pour t∈[0,∞)t\in[0,\infty) la quantité

ω⁡(f,t)=sup{|f⁡(x)−f⁡(y)|:|x−y|≤t}\omega(f;t)=\sup\{|f(x)-f(y)|:|x-y|\leq t\}

est le module de continuité d’ordre un, et le plus petit majorant concave du module est donné par

ω~​(f,t)={sup0≤x≤t≤y≤1x≠y(t−x)​ω​(f,y)+(y−t)​ω​(f,x)y−x ,0≤t≤1,ω⁡(f​,1) ,t>1.\widetilde{\omega}(f;t)=\left\{\begin{array}[]{lll}\displaystyle\sup_{0\leq x\leq t\leq y\leq 1\atop x\not=y}{\frac{(t-x)\omega(f,y)+(y-t)\omega(f,x)}{y-x}}&\mbox{ }&,0\leq t\leq 1,\\[17.07164pt] \omega(f,1)&\mbox{ }&,t>1.\par\end{array}\right.

En substituant dans l’inégalité la représentation des moments d’ordre deux de B¯n,m\overline{B}_{n,m} on obtient

Proposition 5

Pour f,g∈C⁡[0,1]f,g\in C[0,1] et x∈[0,1]x\in[0,1] l’inégalité suivante de type Grüss est valable :

|B¯n,m​(f⋅g,x)−B¯n,m​(f,x)​B¯n,m​(g,x)|≤14ω~(f;2(x−k−1m)​(km−x)n)ω~(g;2(x−k−1m)​(km−x)n),six∈[k−1m,km].\begin{array}[]{l}\left|\overline{B}_{n,m}(f\cdot g;x)-\overline{B}_{n,m}(f;x)\overline{B}_{n,m}(g;x)\right|\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{1}{4}\widetilde{\omega}\left(f;2\sqrt{\frac{\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-x\right)}{n}}\right)\widetilde{\omega}\left(g;2\sqrt{\frac{\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-x\right)}{n}}\right),\;\;\mbox{si}\;\;x\in\left[\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right].\end{array}

Remarquons que l’ inégalité au dessus refléte le fait que B¯n,m\overline{B}_{n,m} interpole aux points km\frac{k}{m}, 0≤k≤m0\leq k\leq m.

6 Sur la formule de quadrature basée sur B¯n,m\overline{B}_{n,m}

La formule de quadrature introduite par Bǎrbosu et Miclǎuş est donnée par

∫01f⁡(x)​𝑑x=∑k=1m∫k−1mkmf⁡(x)​𝑑x≈∑k=1m∫k−1mkmBn,k​(f,x)​𝑑x=∫01B¯n,m​(f,x)​dx=:In,m​(f).\begin{array}[]{lcl}\displaystyle\int_{0}^{1}f(x)dx=\sum_{k=1}^{m}\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}f(x)dx&\approx&\displaystyle\sum_{k=1}^{m}\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}B_{n,k}(f;x)dx\\[17.07164pt] &=&\displaystyle\int_{0}^{1}\overline{B}_{n,m}(f;x)dx=:I_{n,m}(f).\end{array}
Théorème 2

Pour la formule de quadrature au-dessus on a

Im,n​(f)=1m⁡(n+1)​∑k=1m∑i=0nf⁡(k​n−n+im+n).I_{m,n}(f)=\frac{1}{m(n+1)}\sum_{k=1}^{m}\;\sum_{i=0}^{n}f\left(\frac{kn-n+i}{m+n}\right).

ÊDémonstration : Soit kk fixé. On peut écrire

∫k−1mkmBn,k​(f,x)​𝑑x=mn​∑i=0n(ni)​f​(k​n−n+im⋅n)​∫k−1mkm(x−k−1m)i​(km−x)n−i​𝑑x=mn​∑i=0n(ni)​f​(k​n−n+im⋅n)​∫01(im)​[1m​(1−t)]n−i​1m​𝑑t=1m​∑i=0n(ni)​∫01ti​(1−t)n−i​dt⋅f⁡(k​n−n+im⋅n)=1m​∑i=0n(ni)​B​(i+1,n−i+1)⋅f⁡(k​n−n+im⋅n)=1m​∑i=0n(ni)​1n+1​(ni)−1​f​(k​n−n+im⋅n)=1m⁡(n+1)​∑i=0nf⁡(k​n−n+im⋅n).\begin{array}[]{l}\displaystyle\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}B_{n,k}(f;x)dx\\[17.07164pt] \displaystyle=m^{n}\sum_{i=0}^{n}{n\choose i}f\left(\frac{kn-n+i}{m\cdot n}\right)\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}\left(x-\frac{k-1}{m}\right)^{i}\left(\frac{k}{m}-x\right)^{n-i}dx\\[17.07164pt] \displaystyle=m^{n}\sum_{i=0}^{n}{n\choose i}f\left(\frac{kn-n+i}{m\cdot n}\right)\int_{0}^{1}\left(\frac{i}{m}\right)\left[\frac{1}{m}(1-t)\right]^{n-i}\frac{1}{m}dt\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{1}{m}\sum_{i=0}^{n}{n\choose i}\int_{0}^{1}t^{i}(1-t)^{n-i}dt\cdot f\left(\frac{kn-n+i}{m\cdot n}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{1}{m}\sum_{i=0}^{n}{n\choose i}B(i+1,n-i+1)\cdot f\left(\frac{kn-n+i}{m\cdot n}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{1}{m}\sum_{i=0}^{n}{n\choose i}\frac{1}{n+1}{n\choose i}^{-1}f\left(\frac{kn-n+i}{m\cdot n}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{1}{m(n+1)}\sum_{i=0}^{n}f\left(\frac{kn-n+i}{m\cdot n}\right).\end{array}

Une sommation pour toutes les valeurs de kk donne la répresentation desirée. □\square

Le résultat suivant est une amélioration significative du Theorem 2.2 de [1].

Théorème 3

Pour g∈C2​[0,1]g\in C^{2}[0,1] on a

|∫01g⁡(x)​𝑑x−Im,n​(g)|≤112​m2​n⋅‖g′′‖∞.\left|\int_{0}^{1}g(x)dx-I_{m,n}(g)\right|\leq\frac{1}{12m^{2}n}\cdot\|g^{\prime\prime}\|_{\infty}.

Démonstration. La preuve résulte des (in)égalités suivantes :

|∫01g⁡(x)−Im,n​(g)|=|∑k=1m∫k−1mkmg⁡(x)​𝑑x−∑k=1m1m⁡(n+1)​∑i=0ng⁡(k​n−n+im⋅n)⏟=∫k−1mkmBn,k​(g,x)​𝑑x=|∑k=1m∫k−1mkm[g(x)−Bn,k(g;x)|dx|=|∑k=1m∫k−1mkm−(x−k−1m)​(km−y)2​ng′′(ξx,k)dx|,ξx,k∈(k−1m,km)≤12​n​‖g′′‖∞​∑k=1m∫k−1mkm(x−k−1m)​(km−x)​𝑑x=12​n​‖g′′‖∞​∑k=1m1m​∫01tm⋅1−tm​𝑑t=12​n⋅m2​‖g′′‖∞⋅∫01t⁡(1−t)​𝑑t=112​n​m2​‖g′′‖∞.\begin{array}[]{l}\displaystyle\left|\int_{0}^{1}g(x)-I_{m,n}(g)\right|\\[17.07164pt] \displaystyle=\Bigg|\sum_{k=1}^{m}\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}g(x)dx-\sum_{k=1}^{m}\underbrace{\frac{1}{m(n+1)}\sum_{i=0}^{n}g\left(\frac{kn-n+i}{m\cdot n}\right)}_{=\displaystyle\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}B_{n,k}(g;x)dx}\\[17.07164pt] \displaystyle=\left|\sum_{k=1}^{m}\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}[g(x)-B_{n,k}(g;x)|dx\right|\\[17.07164pt] \displaystyle=\left|\sum_{k=1}^{m}\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}-\frac{\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-y\right)}{2n}g^{\prime\prime}(\xi_{x,k})dx\right|,\xi_{x,k}\in\left(\frac{k-1}{m},\frac{k}{m}\right)\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{1}{2n}||g^{\prime\prime}||_{\infty}\sum_{k=1}^{m}\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}\left(x-\frac{k-1}{m}\right)\left(\frac{k}{m}-x\right)dx\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{1}{2n}||g^{\prime\prime}||_{\infty}\sum_{k=1}^{m}\frac{1}{m}\int_{0}^{1}\frac{t}{m}\cdot\frac{1-t}{m}dt\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{1}{2n\cdot m^{2}}||g^{\prime\prime}||_{\infty}\cdot\int_{0}^{1}t(1-t)dt\\[17.07164pt] \displaystyle=\frac{1}{12nm^{2}}||g^{\prime\prime}||_{\infty}.\end{array}

□\square

Dans le théorème suivant nous utilisons la fonctionnelle KK definie par

K⁡(δ,f,C0​[0,1],C2​[0,1]):=inf{‖f−g‖∞+δ​‖g′′‖∞:g∈C2​[0,1]},δ≥0.K\left(\delta,f;C^{0}[0,1],C^{2}[0,1]\right):=\inf\left\{||f-g||_{\infty}+\delta||g^{\prime\prime}||_{\infty}:g\in C^{2}[0,1]\right\},\delta\geq 0\\ .
Théorème 4

Pour f∈C⁡[0,1]f\in C[0,1] et pour m,n≥1m,n\geq 1 on a

  • (i)

    |∫01f⁡(x)​𝑑x−Im,n​(f)|≤2​K​(124​m2​n,f,C0​[0,1],C2​[0,1])\displaystyle\left|\int_{0}^{1}f(x)dx-I_{m,n}(f)\right|\leq 2K\left(\frac{1}{24m^{2}n},f;C^{0}[0,1],C^{2}[0,1]\right) ;

  • (ii)

    |∫01f⁡(x)​𝑑x−Im,n​(f)|≤94​ω2​(f,1m​6​n)\left|\int_{0}^{1}f(x)dx-I_{m,n}(f)\right|\leq\frac{9}{4}\omega_{2}\left(f;\frac{1}{m\sqrt{6n}}\right).

Démonstration. Pour chaque f∈C⁡[0,1]f\in C[0,1] on a

|∫01f⁡(x)​𝑑x−Im,n​(f)|≤‖f‖∞+1m⁡(n+1)​∑k=1m∑i=0n‖f‖∞=2||f||∞.\left|\int_{0}^{1}f(x)dx-I_{m,n}(f)\right|\leq||f||_{\infty}+\frac{1}{m(n+1)}\sum_{k=1}^{m}\sum_{i=0}^{n}||f||_{\infty}=2||f||_{\infty}.

Alors, quelle que soit g∈C2​[0,1]g\in C^{2}[0,1], nous deduisons, en notant H⁡(f):=∫01f⁡(x)​𝑑x−Im,n​(f)H(f):=\int_{0}^{1}f(x)dx-I_{m,n}(f), que

|H⁡(f)|=|H⁡(f−g+g)|≤|H⁡(f−g)|+|H⁡(g)|≤2​‖f−g‖∞+112​n​m2||g′′||∞.\begin{array}[]{lcl}|H(f)|&=&|H(f-g+g)|\\[11.38109pt] &\leq&|H(f-g)|+|H(g)|\\[5.69054pt] &\leq&\displaystyle 2||f-g||_{\infty}+\frac{1}{12nm^{2}}||g^{\prime\prime}||_{\infty}.\end{array}

Il en résulte

|H⁡(f)|≤2⋅inf{‖f−g‖∞+124​n​m2​‖g′′‖∞:g∈C2​[0,1]}=2⋅K⁡(124​m2​n,f,C0​[0,1],C2​[0,1]).\begin{array}[]{lcl}|H(f)|&\leq&\displaystyle 2\cdot\inf\left\{||f-g||_{\infty}+\frac{1}{24nm^{2}}||g^{\prime\prime}||_{\infty}:g\in C^{2}[0,1]\right\}\\[17.07164pt] &=&2\cdot K\left(\frac{1}{24m^{2}n},f;C^{0}[0,1],C^{2}[0,1]\right).\end{array}

□\square

Pour démontrer (ii) nous citons le Théorème 4.2 de Gonska et Kovacheva [3].

Théorème 5

Soit (B,||⋅||B)(B,||\cdot||_{B}) un éspace de Banach , et soit H:C⁡[a,b]→BH:C[a,b]\to B un operator (pas nécessairement linéaire, pas nécessairement positif) satisfaisant les conditions suivantes avec des constantes γ,α,β0,β1,β2≥0\gamma,\alpha,\beta_{0},\beta_{1},\beta_{2}{\geq 0} indépendantes de ff et gg :

  1. a)

    ‖H⁡(f+g)‖B≤γ⁡{‖H​f‖B+||H​g||B}||H(f+g)||_{B}\leq\gamma\{||Hf||_{B}+||Hg||_{B}\} pour toute f∈C⁡[a,b]f\in C[a,b],

  2. b)

    ‖H​f‖B≤α​‖f‖∞||Hf||_{B}\leq\alpha||f||_{\infty} pour toute f∈C⁡[a,b];f\in C[a,b];

  3. c)

    ‖H​g‖B≤β0​‖g‖∞+β1​‖g′‖∞+β2||g′′||∞||Hg||_{B}\leq\beta_{0}||g||_{\infty}+\beta_{1}||g^{\prime}||_{\infty}+\beta_{2}||g^{\prime\prime}||_{\infty} pour toute g∈C2​[a,b]g\in C^{2}[a,b].

Alors, quelque soit f∈C⁡[a,b]​,0<h≤b−a2f\in C[a,b],0<h\leq\frac{b-a}{2}, nous avons

‖H​f‖B≤γ⁡{β0||f||∞+2​β1h​ω1​(f,h)+34​(α+β0+2​β1h+2​β2h2)​ω2​(f,h)}.||Hf||_{B}\leq\gamma\left\{\beta_{0}||f||_{\infty}+\frac{2\beta_{1}}{h}\omega_{1}(f;h)+\frac{3}{4}\left(\alpha+\beta_{0}+\frac{2\beta_{1}}{h}+\frac{2\beta_{2}}{h^{2}}\right)\omega_{2}(f;h)\right\}.

Dans le cas présent nous prenons

C[a,b]=C[0,1],B=ℝ,γ=1,α=2,β0=0,β1=0,β2=112​m2​n.\begin{array}[]{l}C[a,b]=C[0,1],B=\mathbb{R},\\[11.38109pt] \gamma=1,\alpha=2,\beta_{0}=0,\beta_{1}=0,\beta_{2}=\frac{1}{12m^{2}n}.\end{array}

On obtient, pour 0<h≤120<h\leq\frac{1}{2},

|H⁡(f)|≤34​(2+1h2⋅16​m2​n)​ω2​(f,h).|H(f)|\leq\frac{3}{4}\left(2+\frac{1}{h^{2}}\cdot\frac{1}{6m^{2}n}\right)\omega_{2}(f,h).

En choisissant h=16​m2​nh=\frac{1}{\sqrt{6m^{2}n}} nous arrivons à (ii). □\square

7 Non-multiplicativité de la formule de quadrature

Considerons maintenant de nouveau la formule de quadrature

In,m​(f)=∫01B¯n,m​(f,x)​𝑑x.I_{n,m}(f)=\int_{0}^{1}\overline{B}_{n,m}(f;x)dx.

Ici, notre but est de donner une borne supérieure pour la quantité

|T⁡(f,g)|:=|In,m​(f⋅g)−In,m​(f)​In,m​(g)|.|T(f,g)|:=|I_{n,m}(f\cdot g)-I_{n,m}(f)I_{n,m}(g)|.

À cette fin, nous utilisons de nouveau le majorant concave ω~\widetilde{\omega} et le resultat suivant de [4], Th. 3.1.

Proposition 6

Si L:C⁡[0,1]→ℝL:C[0,1]\to\mathbb{R} est une fonctionnelle linéaire et positive satisfaisant L⁡(e0)=1L(e_{0})=1, alors pour toutes f,g∈C⁡[0,1]f,g\in C[0,1] nous avons

|T⁡(f,g)|≤14​ω~​(f,2​T⁡(e1,e1))​ω~​(g,2​T⁡(e1,e1)).|T(f,g)|\leq\frac{1}{4}\widetilde{\omega}(f;2\sqrt{T(e_{1},e_{1})})\widetilde{\omega}(g;2\sqrt{T(e_{1},e_{1})}).

Ici,

T⁡(e1,e1)=L⁡(e2)−[L⁡(e1)]2.T(e_{1},e_{1})=L(e_{2})-[L(e_{1})]^{2}.

La proposition ci-dessus conduit à

Proposition 7
|In,m​(f⋅g)−In,m​(f)​In,m​(g)|≤14​ω~​(f,2​112+16​m2​n)​ω~​(g,2​112+16​m2​n).\begin{array}[]{l}\displaystyle|I_{n,m}(f\cdot g)-I_{n,m}(f)I_{n,m}(g)|\\[17.07164pt] \displaystyle\leq\frac{1}{4}\widetilde{\omega}\left(f;2\sqrt{\frac{1}{12}+\frac{1}{6m^{2}n}}\right)\widetilde{\omega}\left(g;2\sqrt{\frac{1}{12}+\frac{1}{6m^{2}n}}\right).\end{array}

Démonstration. Il suffit de calculer

T⁡(e1,e1)=In,m​(e2)−[In,m​(e1)]2=∫01B¯n,m​(e2,x)​dx−[∫01B¯n,m​(e1,x)​dx]2=∫01B¯n,m​(e2,x)​𝑑x−14=−14+∑k=1m∫k−1mkmBn,k​(e2,x)​𝑑x=−14+1m⁡(n+1)​∑k=1m∑i=0n(k​n−n+im⋅n)2=−14+1m3​n2​(n+1)​∑k=1m∑i=0n(k​n−n+i)2=112+16​m2​n.\begin{array}[]{lcl}T(e_{1},e_{1})&=&\displaystyle I_{n,m}(e_{2})-[I_{n,m}(e_{1})]^{2}\\[11.38109pt] &=&\displaystyle\int_{0}^{1}\overline{B}_{n,m}(e_{2};x)dx-\left[\int_{0}^{1}\overline{B}_{n,m}(e_{1};x)dx\right]^{2}\\[11.38109pt] &=&\displaystyle\int_{0}^{1}\overline{B}_{n,m}(e_{2};x)dx-\frac{1}{4}\\[11.38109pt] &=&\displaystyle-\frac{1}{4}+\sum_{k=1}^{m}\int_{\frac{k-1}{m}}^{\frac{k}{m}}B_{n,k}(e_{2};x)dx\\[11.38109pt] &=&\displaystyle-\frac{1}{4}+\frac{1}{m(n+1)}\sum_{k=1}^{m}\sum_{i=0}^{n}\left(\frac{kn-n+i}{m\cdot n}\right)^{2}\\[11.38109pt] &=&\displaystyle-\frac{1}{4}+\frac{1}{m^{3}n^{2}(n+1)}\sum_{k=1}^{m}\sum_{i=0}^{n}(kn-n+i)^{2}\\[17.07164pt] &=&\displaystyle\frac{1}{12}+\frac{1}{6m^{2}n}.\end{array}

□\square

Corollaire 1

Pour n,m→∞n,m\to\infty nous obtenons

|∫01(f⋅g)​(x)​dx−∫01f⁡(x)​dx​∫01g⁡(x)​dx|=|limn,m→∞{∫01B¯n,m​(f⋅g,x)​dx−∫01B¯n,m​(f,x)​dx​∫01B¯n,m​(g,x)​dx}​Ê|≤limn,m→∞14​ω~​(f,2​112+16​m2​n)​ω~​(g,2​112+16​m2​n)=14​ω~​(f,13)​ω~​(g,13)≤112||f′||L∞​‖g′‖L∞​pour​f′,g′∈L∞​[0,1].\begin{array}[]{l}\displaystyle\left|\int_{0}^{1}(f\cdot g)(x)dx-\int_{0}^{1}f(x)dx\int_{0}^{1}g(x)dx\right|\\[11.38109pt] \displaystyle=\left|\lim_{n,m\to\infty}\left\{\int_{0}^{1}\overline{B}_{n,m}(f\cdot g;x)dx-\int_{0}^{1}\overline{B}_{n,m}(f;x)dx\int_{0}^{1}\overline{B}_{n,m}(g;x)dx\right\}Ê\right|\\[11.38109pt] \displaystyle\leq\lim_{n,m\to\infty}\frac{1}{4}\widetilde{\omega}(f;2\sqrt{\frac{1}{12}+\frac{1}{6m^{2}n}})\widetilde{\omega}(g;2\sqrt{\frac{1}{12}+\frac{1}{6m^{2}n}})\\[11.38109pt] \displaystyle=\frac{1}{4}\widetilde{\omega}\left(f;\frac{1}{\sqrt{3}}\right)\widetilde{\omega}\left(g;\frac{1}{\sqrt{3}}\right)\\[11.38109pt] \displaystyle\leq\frac{1}{12}||f^{\prime}||_{L_{\infty}}||g^{\prime}||_{L_{\infty}}\;\;\mbox{pour}\;\;f^{\prime},g^{\prime}\in L_{\infty}[0,1].\end{array}\vskip-28.45274pt

□\square

Remarquons qu’il s’agit d’une inégalité de type Tchebycheff-Grüss pour la fonctionnelle d’intégration où la constante 112\frac{1}{12} est la meilleure possible.

Références

  • [1] Bǎrbosu, D. ; Miclǎuş, D. : On the composite Bernstein type quadrature formula. Rev. Anal. Numér. Théor. Approx. 39 (2010), no. 1, 3–7.
  • [2] Gonska, H. ; Kacsó, D. ; Piţul, P. : The degree of convergence of over-iterated positive linear operators. J. Appl. Funct. Anal. 1 (2006), no. 4, 403–423.
  • [3] Gonska, H.H. ; Kovacheva, R.K. : The second order modulus revisited : remarks, applications, problems. Confer. Sem. Mat. Univ. Bari No. 257 (1994), 32 pp. (1995).
  • [4] Gonska, H. ; Raşa, I. ; Rusu, M.-D. : Čebyšev-Grüss-type inequalities revisited. Math. Slovaca 63 (2013), no. 5, 1007–1024.
  • [5] Pǎltǎnea, R. : Approximation Theory using Positive Linear Operators. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 2004.

Remerciement : Les auteurs remercient chaleuresement Mme Birgit Dunkel pour la réalisation de ce manuscrit. On remercie aussi M. Catalin Badea pour quelques corréctions linguistiques.

Heiner GonskaUniversity of Duisburg-EssenDepartment of MathematicsD-47048 DuisburgGermanye-mail : heiner.gonska@uni-due.de\begin{array}[]{ll}\textrm{Heiner Gonska}\\ \textrm{University of Duisburg-Essen}\\ \textrm{Department of Mathematics}\\ \textrm{D-47048 Duisburg}\\ \textrm{Germany}\\ \textrm{e-mail : heiner.gonska@uni-due.de}\end{array}

Ioan RaşaTechnical UniversityDepartment of Mathematics RO-400020 Cluj-NapocaRomaniae-mail : Ioan.Rasa@math.utcluj.ro\begin{array}[]{ll}\textrm{Ioan Ra\c{s}a}\\ \textrm{Technical University}\\ \textrm{Department of Mathematics }\\ \textrm{RO-400020 Cluj-Napoca}\\ \textrm{Romania}\\ \textrm{e-mail : Ioan.Rasa@math.utcluj.ro}\end{array}