C++11 - określanie typów

Standard języka C++, znany jako C++11 (a także C++0x), został opublikowany we wrześniu 2011 roku, w dokumencie ISO/IEC 14882:2011¹¹ 1 Dokument ten dostępny jest odpłatnie, jednakże ze strony http://www.open-std.org można pobrać jego darmową wersję roboczą [5]. Najnowsza (N3337) datowana jest na 16 stycznia 2012..

W stosunku do poprzedniego standardu (C++03), wprowadza on dużą liczbą nowych elementów, zarówno do samego języka, jak i do jego standardowych bibliotek.

W większość popularnych kompilatorów dość szybko zaimplementowano prawie wszystkie nowe elementy wprowadzone w C++11.

Niniejszy artykuł, jeden z serii, stanowi krótki i bogato zilustrowany przykładami przegląd nowych konstrukcji które wzbogaciły język.

Szczególną uwagę przywiązano w nim do możliwość związanych ze wskazywaniem typów zmiennych.

Słowo kluczowe auto, mało istotne w C++03, ma w C++11 nowe znaczenie i umożliwia m.in. dedukcję typu zmiennej na podstawie typu wartości inicjującej:

oznacza to samo co:

gdyż 5 oraz 8 są typu int.

Następujący kod (gdzie v jest typu std::vector<int>):

można w C++11 zapisać krócej:

Jeśli po prawej stronie operatora przypisania pojawi się referencja, auto będzie domyślnie oznaczało typ pozbawiony tej referencji. Referencję, jak i inne modyfikatory, można jednak dopisać:

Dzięki operatorowi decltype możliwe jest użycie typu podanego wyrażenia, np.

Samo wyrażenie wewnątrz decltype nie jest wartościowane i w związku z tym nie powoduje żadnych efektów ubocznych, np.:

Zachowanie decltype zostało tak określone, by pokrywało się z intuicją większości programistów, jednocześnie dając jak największe możliwości. Dokładana definicja typu decltype(e) jest jednak dość skomplikowana [4]:

• •

  jeśli wyrażenie e jest odwołaniem do zmiennej w zakresie lokalnym lub w przestrzeni nazw, statycznej zmiennej w klasie lub parametru funkcji, to wynikiem jest zadeklarowany typ zmiennej lub parametru, np.

  ⬇

  int i;

  struct A { double x; };

  const A* a = new A();

  decltype(i) x1; // typ to int

  decltype(a->x) x2; // typ to double
• •

  jeśli e jest wywołaniem funkcji lub użyciem przeciążonego operatora, decltype(e) oznacza zadeklarowany typ wyniku tej funkcji, kontynuując przykład:

  ⬇

  const int&& foo();

  decltype(foo()) x3; // typ to const int&&
• •

  w przeciwnym razie, jeśli e to l-wartość, decltype(e) to T&, gdzie T jest typem e; jeśli e jest r-wartością, to wynikiem jest T, kontynuując przykład:

  ⬇

  decltype((a->x)) x5; // typ to const double&

  Proszę zwrócić uwagę na dodatkowe nawiasy które pojawiły się w deklaracji x5 w stosunku do x2. Wymuszają one potraktowanie wyrażenia jako l-wartość.

W C++11 następujące deklaracje są tożsame:

Nowa składnia deklarowania funkcji/metody została wprowadzona do C++11 by umożliwić wygodne wyliczenie typu zwracanego przez funkcję/metodę na podstawie typów jej argumentów, np.:

Proszę zauważyć, że następujący zapis nie jest prawidłowy gdyż wewnątrz decltype argumenty a i b nie są jeszcze zdefiniowane:

Prawidłowy, choć mniej wygodny od pierwowzoru, jest za to zapis:

Zdefiniowany w nagłówku utility szablon std::declval zwraca r-wartość typu podanego jako parametr szablonu, co umożliwia np. wskazanie pól tego typu. Typ ten może być niekompletny lub abstrakcyjny, zaś jego obiekty niemożliwe do utworzenia. Jednakże std::declval można użyć jedynie w operatorach które nie wartościują wyrażeń, takich jak decltype czy sizeof.

Nagłówek <type_traits> zawiera zestaw narzędzi, głównie szablonów klas, pozwalających sprawdzać własności typów oraz tworzyć nowe typy poprzez modyfikacje istniejących (np. usunięcie referencji czy modyfikatora const).

Większość szablonów klas zdefiniowanych w <type_traits> specjalizowana jest jednym typem.

Szereg szablonów klas, których nazwy zaczynają się od is_ (rzadziej od has_) posiada jedno statyczne pole typu bool o nazwie value które ustawiane jest na true tylko gdy typ będący parametrem ma daną własność. Na przykład:

Są one szczególnie użyteczne z std::enable_if do wybrania implementacji funkcji lub metody w zależności od własności typu. Na przykład niżej zdefiniowany szablon funkcji kopiuje tablicę używając efektywnego memcpy gdy tablica jest typów które można bezpiecznie skopiować tą metodą (mają trywialny operator kopiowania):

Gdy pierwszym argumentem szablonu std::enable_if jest true, to zawiera on pole type określające typ drugiego argumentu (domyślnie void), w przeciwnym razie jest on pustą klasą. W ten sposób, dla dowolnego typu, tylko jedna z wersji mycopy będzie poprawnie zdefiniowana i użyta (istnienie drugiej nie spowoduje błędu kompilacji²² 2 Ta zasada znana jest pod nazwą SFINAE (Substitution failure is not an error).).

Szablony klas których nazwy, typowo, zaczynają się od add_, remove_ oraz make_ udostępniają, w polu type, zmodyfikowaną wersję typu będącego argumentem. Na przykład:

Szablon std::result_of służy do ustalenia wartości zwracanej przez podany wskazany funktor: