Zredukowane homologie Khovanova

W [5] zdefiniowano now¹ wersjê homologii Khovanova. Przypomnijmy skonstruowane tam struktury algebraiczne.

Rozwa¿my specjalny rodzaj algebry tensorowej generowanej przez modu³ z gradacj¹ $A=R\mathbf{1}\varoplus R\mathbf{x}$ nad $R=\mathbb{Z}[X,Y,Z]/X^{2}=Y^{2}=1$ z operacjami danymi poprzez:

• •

  mno¿enie $m\colon A^{\varotimes 2}\rightarrow A^{\varotimes 1}$

  	$\displaystyle m(\mathbf{1}\mathbf{1})$	$\displaystyle=1$	$\displaystyle m(\mathbf{1}\mathbf{x})$	$\displaystyle=\mathbf{x}$
  	$\displaystyle m(\mathbf{x}\mathbf{1})$	$\displaystyle=XZ\mathbf{x}$	$\displaystyle m(\mathbf{x}\mathbf{x})$	$\displaystyle=0$

• •

  komno¿enie $\Delta\colon A^{\varotimes 1}\rightarrow A^{\varotimes 2}$

  	$\displaystyle\Delta(\mathbf{1})$	$\displaystyle=\mathbf{x}\mathbf{1}+YZ\mathbf{1}\mathbf{x}$
  	$\displaystyle\Delta(\mathbf{x})$	$\displaystyle=(\mathbf{x}\mathbf{x})$

• •

  jednoϾ $\eta\colon R\rightarrow A$

  $\displaystyle\eta(1)$

  $\displaystyle=\mathbf{1}$

• •

  kojednoϾ $\epsilon\colon A\rightarrow R$

  $\displaystyle\epsilon(\mathbf{1})$

  $\displaystyle=0$

  $\displaystyle\epsilon(\mathbf{x})$

  $\displaystyle=1$

• •

  permutacja $P\colon A^{\varotimes 2}\rightarrow A^{\varotimes 2}$

  	$\displaystyle P(\mathbf{1}\mathbf{1})$	$\displaystyle=X\mathbf{1}\mathbf{1}$	$\displaystyle P(\mathbf{1}\mathbf{x})$	$\displaystyle=Z^{-1}\mathbf{x}\mathbf{1}$
  	$\displaystyle P(\mathbf{x}\mathbf{x})$	$\displaystyle=Y\mathbf{x}\mathbf{x}$	$\displaystyle P(\mathbf{x}\mathbf{1})$	$\displaystyle=Z\mathbf{1}\mathbf{x}$

Oznaczmy przez $D$ dowolny diagram rozpatrywanego splotu. Diagram taki wyposa¿amy w ka¿dym skrzy¿owaniu w strza³ki (mo¿emy wybraæ jeden z dwóch nierównowa¿nych sposobów narysowania takich strza³ek, niemniej oba sposoby dadz¹ izomorficzne obiekty) zgodnie z nastêpuj¹c¹ zasad¹:

Obrazek powy¿ej pokazuje równie¿ sposoby tzw. wyg³adzenia skrzy¿owania. Jeœli mamy na diagramie $D$ dok³adnie $n$ skrzy¿owañ, to indeksuj¹c dowolnie skrzy¿owania otrzymamy $n$ strza³ek przypisanych do $n$ skrzy¿owañ w diagramie $D$. Podobnie dla dowolnego $I\subseteq\{0,1\}^{n}$ otrzymamy $n$ strza³ek na $n$ skrzy¿owaniach, przy czym $k$-te skrzy¿owanie wyg³adzamy w sposób wskazany przez $k$-t¹ wspó³rzêdn¹ $I$. Wyg³adzenie takie oznaczymy $D(I)$, sk³ada siê ono z dok³adnie $k(I)$ roz³¹cznych okrêgów (które bêdziemy dalej oznaczaæ $\overline{s}_{1},\ldots,\overline{s}_{k(I)}$). Dla u³atwienia opisu przyjmijmy, ¿e $s(a_{i})$ oznacza okr¹g z którego $a_{i}$ wychodzi, $t(a_{i})$ okr¹g do którego $a_{i}$ idzie.

Niech teraz $K_{k}$ oznacza dla ka¿dego $k$ graf pe³ny o $k$ wierzcho³kach, wyposa¿ony w dodatkowe informacje. Jeœli $k=k(I)$ to u¿ywamy tak¿e oznaczenia $K_{I}$.

Zauwa¿my na przyk³ad, ¿e $D(0)$ mo¿emy uto¿samiæ z podgrafem $K_{k(0)}$ wyposa¿onym dodatkowo w cykliczny porz¹dek pomiêdzy krawêdziami przy ka¿dym z wierzcho³ków. Podgraf ten bêdziemy oznaczaæ $\mathcal{M}(D(0))$.

Niech $\mathcal{A}^{\prime}(I)$ bêdzie zbiorem sk³adaj¹cym siê z wierzcho³ków i krawêdzi $K(I)$. Rozpinaj¹c na tym zbiorze abelow¹ grupê woln¹, a nastêpnie na grupie jej pierœcieñ grupowy otrzymamy pierœcieñ $\mathcal{A}(I)$, który bêdziemy dalej nazywaæ woln¹ algebr¹ strza³ek $D(I)$. Niech $A$ bêdzie pierœcieniem Frobeniusa po raz pierwszy zdefiniowanym przez Khovanova w , tj. $A=\mathbb{Z}\mathbf{1}\varoplus\mathbb{Z}\mathbf{x}$ gdzie $A$ jest wyposa¿one w dodatkow¹ gradacjê, przy której $\deg\mathbf{1}=-1$ oraz $\deg\mathbf{x}=+1$. Definiujemy reprezentacjê $\mathcal{A}$ do odpowiedniej potêgi tensorowej $A$ w sposób nastêpuj¹cy:

Jeœli $a_{i}\in\mathcal{A}$ jest strza³k¹ dla której $s(a_{i})=\overline{s}_{s}$ oraz $t(a_{i})=\overline{s}_{t}$ (dla $s\neq t$) to przyjmujemy $ev_{I}(a_{i})=T^{s,t}$; jeœli $a_{i}$ taka, ¿e $s(a_{i})=t(a_{i})=\overline{s}_{s}$ to $ev_{I}(a_{i})=T^{s}$ gdzie $T^{s,t}\colon K^{\varotimes 2}\rightarrow K^{\varotimes 2}$ jest dane poprzez

ponadto $T^{s}\colon K\rightarrow K$ jest dane jako

Rozszerzamy $ev_{I}$ do ca³ego $\mathcal{A}$ przyjmuj¹c $ev_{I}(a_{i_{1}}\ldots a_{i_{m}})=ev_{I}(a_{i_{1}})\circ\ldots\circ ev_{I}(a_{i_{m}})$. Oznaczmy poprzez $\mathcal{O}_{I}$ obraz odwzorowania $ev_{I}$.

Zauwa¿my, ¿e mamy nastêpuj¹ce operacje. Jeœli $D(I)$ oraz $D(J)$ s¹ dwoma wyg³adzeniami diagramu $D$ ró¿ni¹cymi siê tylko sposobem wyg³adzenia skrzy¿owania o indeksie $i$, to definiujemy $\partial^{I}_{J}\colon\mathcal{A}(I)\rightarrow\mathcal{B}(I)$ jako:

Zauwa¿my, ¿e zachodzi nastêpuj¹ce

Przyjmuj¹c jako $|I|$ sumê wszystkich wspó³czynników w $I$ oraz

gdzie $\epsilon^{I}_{J}$ jest uznakowieniem Khovanova otrzymamy kompleks

W celu wykazania, ¿e kompleks $\mathcal{O}$ jest niezmienniczy wzglêdem ruchów Reidemaistera przedstawimy alternatywny opis tego kompleksu w jêzyku grafów. Podobny zabieg zastosowa³ Bloom w pracy [12] dowodz¹c niezmienniczoœci homologii nieparzystych wzglêdem mutacji. Niech zatem $\mathcal{R}^{\prime}(D(I))$ bêdzie zbiorem pografów $K_{I}$ zdefiniowanym w sposób nastêpuj¹cy. $X\in\mathcal{R}(D(I))\Leftrightarrow$ gdy dla dowolnej sk³adowej spójnej $S$ zachodzi jeden z poni¿szych warunków:

1. 1)

   $S$ jest wyró¿nionym wierzcho³kiem;

2. 2)

   $\pi(S)=0$ i $S$ ma co najwy¿ej jeden wyró¿niony wierzcho³ek;

3. 3)

   $\pi(S)=\mathbb{Z}$ i $S$ nie posiada wyró¿nionych wierzcho³ków.

Definiujemy $\mathcal{R}(D(I))\colon=\mathbb{Z}\mathcal{R}^{\prime}(D(I))$ Zauwa¿my, ¿e mamy odwzorowanie

przyporz¹dkowuj¹ce strza³ce $a_{i}$ odwzorowanie $T^{s(a_{i}),t(a_{i})}$ lub $T^{s(a_{i})=t(a_{i})}$, wierzcho³kowi $\overline{s}_{m}$ odwzorowanie $T^{m}$, a podgrafowi sk³adaj¹cemu siê z paru krawêdzi i wierzcho³ków odpowiednie z³o¿enie (zauwa¿my, ¿e kolejnoœæ z³o¿enia nie jest istotna).

W wielu miejscach poni¿ej bêdziemy rysowaæ fragmenty diagramów w którch – bia³y wierzcho³ek oznacza niewyró¿niony wierzcho³ek diagramu, czarny wierzcho³ek oznacza wyró¿niony wierzcho³ek, przerywana strza³ka oznacza strza³kê $D(I)$ nie le¿¹c¹ w rozpatrywanym jego podzbiorze, a ci¹g³a strza³ka oznacza strza³kê w $D(I)$ która le¿y w rozpatrywanym jego podzbiorze.

Zauwa¿my ¿e mamy, podobnie jak wczeœniej, ró¿niczkowanie. Jeœli wyg³adzenia diagramu $D(I)$ oraz $D(J)$ ró¿ni¹ siê tylko wyg³adzeniem w skrzy¿owaniu $i$-tym (lub inaczej, wzd³u¿ strza³ki $a_{i}\in\mathcal{M}(D(0))$) to w zale¿noœci od sytuacji wyjœciowej mo¿emy mieæ dwie sytuacje:

podobnie jeœli któryœ z przylegaj¹cych wierzcho³ków jest wyró¿niony to wyró¿niamy tak¹ sam¹ liczbê wierzcho³ków po drugiej stronie (zauwa¿my ¿e zgodnie z opisem j¹dra $\psi$ ró¿niczka jest poprawnie okreœlona).

PrzejdŸmy nastêpnie do wykazania, ¿e kompleks (a dok³adniej jego homologie) s¹ rzeczywiœcie niezmiennikiem wêz³a. Dowód przeprowadzimy w duchu Bar-Natana [1], korzystaj¹c silnie z jego intuicji geometrycznej.

Niech $R^{\prime}=\mathbb{Z}[X,Y]/X^{2}=Y^{2}=1$. Zgodnie z powy¿szym podrozdzia³em wystarczy rozpatrywaæ kompleksy nad $R^{\prime}$ zamiast nad $R$. £atwo zauwa¿yæ (czego ju¿ nie bêdziemy robiæ), ¿e wszystkie powy¿sze definicje i rozumowania da siê przeprowadziæ równie¿ w przypadku chronologicznym. Istotna mo¿e byæ równie¿ informacja, ¿e taki zredukowany chronologiczny kompleks Khovanova w przypadku nieparzystych homologii Khovanova redukuje siê do zredukowanych homologii Khovanova (zdefiniowanych oryginalnie w [4]).

Wêz³y wirtualne to wêz³y wyposa¿one w jeszcze jeden rodzaj skrzy¿owania, tzw. skrzy¿owanie wirtualne. Dwa diagramy wêz³a wirtualnego s¹ równowa¿ne, jeœli od jednego do drugiego mo¿emy dojœæ poprzez ruch Reidemaistera oraz tzw. detour move: fragment wêz³a pomiêdzy dwoma punktami, który posiada wy³¹cznie skrzy¿owania wirtualne mo¿emy wymazaæ i narysowaæ w dowolny sposób ponownie - pamiêtaj¹c by wszystkie nowe skrzy¿owania oznaczyæ jako wirtualne.

Homologie dla wêz³ów wirtualnych definiujemy poprzez wziêcie dwóch kopii kompleksu zredukowanego (drug¹ kopiê bêdziemy oznaczaæ poprzez dodanie kreski pod jednym z wierzcho³ków) oraz dodefiniowanie nowego odwzorowania, tzw. twistu id¹cego od jednego okrêgu do jednego okrêgu jako dodanie kreski do danego elementu zgodnie z relacjami (kreskê mo¿emy zawsze dowolnie ustawiæ na diagramie):

Aby wykazaæ niezmienniczoœæ homologii dla wêz³ów wirtualnych ³atwo zauwa¿yæ, ¿e wystarczy sprawdziæ 2RM. Istotnie, do pierwszego ruchu wirtualnoœæ wêz³a nic nie wnosi, a trzeci wynika w taki sam sposób z drugiego jak w przypadku klasycznym. Drugi ruch w jedynym nieklasycznym przypadku wygl¹da w sposób nastêpuj¹cy:

Licz¹c homologie dochodzimy, podobnie jak i w pozosta³ych przypadkach, posi³kuj¹c siê interpretacj¹ geometryczn¹ nastêpuj¹ce odwzorowanie:

£atwo tak¿e zauwa¿yæ, ¿e jest ono zgodne z odwzorowaniami zdefiniowanymi poprzednio czyli sk³ada siê z nimi do odwzorowania kompleksów, a to dowodzi niezmienniczoœci wzglêdem 2RM.